Ivermectinum

Wskazania stosowania

  • Węgorczyca przewodu pokarmowego (anguilluloza)
  • Mikrofilaremia u pacjentów z filariozą limfatyczną spowodowaną nitkowcem ludzkim (Wuchereria bancrofti)
  • Świerzb skórny u ludzi
  • Świerzb wywoływany przez świerzbowca ludzkiego
  • Strongyloidoza jelitowa (anguillulosis)
  • Trądzik różowaty (grudkowo-krostkowy)

Leki zawierające Ivermectinum

Producenci leków z Ivermectinum

O substancji czynnej

Informacje ogólne

Iwermektyna jest substancją czynną o działaniu przeciwpasożytniczym, stosowaną w leczeniu różnych infekcji pasożytniczych. Występuje w postaci tabletek (3 mg) oraz kremu (10 mg/g).

Skład jakościowy i ilościowy

  • Tabletki: Każda tabletka zawiera 3 mg iwermektyny123.
  • Krem: Jeden gram kremu zawiera 10 mg iwermektyny4.

Wskazania do stosowania

Iwermektyna jest stosowana w leczeniu następujących schorzeń:

Tabletki

  • Węgorczyca przewodu pokarmowego (anguilluloza)123.
  • Mikrofilaremia u pacjentów z filariozą limfatyczną spowodowaną nitkowcem ludzkim (Wuchereria bancrofti)123.
  • Świerzb skórny u ludzi, gdy rozpoznanie zostało potwierdzone klinicznie i/lub badaniem parazytologicznym123.

Krem

  • Trądzik różowaty (grudkowo-krostkowy) u dorosłych4.

Wskazania do stosowania

Wskazania ogólne

Ivermectin jest stosowany w leczeniu różnych schorzeń pasożytniczych i dermatologicznych. W każdym przypadku leczenie powinno być uzasadnione klinicznie i/lub potwierdzone badaniami parazytologicznymi. Należy zawsze brać pod uwagę oficjalne wytyczne, w tym wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz lokalnych organów zdrowia publicznego12.

Leczenie pasożytnicze

Węgorczyca przewodu pokarmowego (Anguilluloza)

Ivermectin jest skuteczny w leczeniu węgorczycy przewodu pokarmowego, choroby wywołanej przez pasożyta Strongyloides stercoralis34.

Filarioza limfatyczna

Lek jest również stosowany w leczeniu podejrzewanej lub potwierdzonej mikrofilaremii u pacjentów z filariozą limfatyczną, spowodowaną przez nitkowca ludzkiego Wuchereria bancrofti56.

Leczenie dermatologiczne

Świerzb skórny

Ivermectin jest wskazany w leczeniu świerzbu skórnego u ludzi, pod warunkiem, że diagnoza została potwierdzona klinicznie i/lub badaniem parazytologicznym. Leczenie świądu bez potwierdzenia przyczyny jest nieuzasadnione78.

Trądzik różowaty

W postaci kremu (Soolantra), Ivermectin jest stosowany w miejscowym leczeniu zmian zapalnych w trądziku różowatym (grudkowo-krostkowym) u dorosłych9.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Działania niepożądane

Reakcje skórne

Podczas leczenia iwermektyną mogą wystąpić ciężkie skórne działania niepożądane, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu1. W przypadku wystąpienia takich objawów, leczenie należy natychmiast przerwać i rozważyć alternatywne terapie2.

Reakcje neurologiczne

U pacjentów z zakażeniem Loa loa mogą wystąpić encefalopatie, szczególnie przy wysokiej gęstości mikrofilarii we krwi3. U pacjentów bez zakażenia Loa loa zgłaszano również przypadki neurotoksyczności, takie jak utrata przytomności i śpiączka4.

Specjalne ostrzeżenia

Pacjenci z zaburzeniami odporności

Nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych dotyczących skuteczności i schematu dawkowania iwermektyny u pacjentów z obniżoną odpornością5.

Zakażenia pasożytnicze

Iwermektyna nie jest skuteczna w leczeniu dorosłych form pasożytów filarii ani w zapobieganiu dojrzewaniu larw6. Nie wykazano również jej skuteczności w leczeniu zespołu tropikalnej płucnej eozynofilii czy zapalenia węzłów chłonnych7.

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo stosowania iwermektyny u dzieci i młodzieży o masie ciała poniżej 15 kg nie zostało ustalone8.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Nie badano wpływu iwermektyny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Nie można wykluczyć wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, senność i drżenie, które mogą wpływać na te zdolności9.

Dawkowanie

Dawkowanie

Leczenie węgorczycy przewodu pokarmowego

Zalecana dawka to 200 mikrogramów iwermektyny na kilogram masy ciała, podawana jednorazowo, doustnie1.

Orientacyjne dawkowanie na podstawie masy ciała:
Masa ciała (kg)Dawka (liczba tabletek 3 mg)
15-241
25-352
36-503
51-654
66-795
≥806

Leczenie mikrofilaremii

Zalecana dawka wynosi 150-200 mikrogramów/kg mc., podawana jednorazowo, doustnie, co 6 miesięcy2. Na terenach endemicznych, gdzie leczenie można podawać tylko raz na 12 miesięcy, zalecana dawka wynosi 300-400 mikrogramów/kg mc3.

Leczenie świerzbu skórnego

Zalecana dawka wynosi 200 mikrogramów/kg mc., podawana jednorazowo, doustnie4. W przypadku świerzbu o znacznym nasileniu może być konieczne podanie drugiej dawki po 8-15 dniach5.

Sposób podawania

Iwermektynę podaje się doustnie, na pusty żołądek, popijając wodą6. U dzieci poniżej 6 lat tabletki należy pokruszyć przed podaniem7.

Szczególne populacje

Dzieci i młodzież

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania u dzieci o masie ciała poniżej 15 kg8.

Osoby w podeszłym wieku

Leczenie osób w podeszłym wieku wymaga ostrożności ze względu na częstsze występowanie zaburzeń czynności wątroby, nerek lub serca9.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną Ivermectinum lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Scavertin, Soolantra, Ivermectin Medical Valley oraz Posela1234.

Substancje pomocnicze

Substancje pomocnicze wymienione w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) mogą również powodować reakcje nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów alergicznych, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem1234.

Interakcje

Interakcje Ivermectinum z innymi produktami leczniczymi

Ogólne informacje

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji Ivermectinum z innymi produktami leczniczymi w przypadku leków: Posela, Ivermectin Medical Valley oraz Scavertin1.

Metabolizm i CYP3A4

Badania in vitro wykazały, że Ivermectinum jest metabolizowane głównie z udziałem izoenzymu CYP3A42. W związku z tym zaleca się ostrożność w przypadku równoczesnego podawania Ivermectinum z silnymi inhibitorami CYP3A4, ponieważ może to prowadzić do istotnego zwiększenia ekspozycji na lek w osoczu3.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Częstość występowania działań niepożądanych w ciąży

Podczas masowego leczenia onchocerkozy u ograniczonej liczby kobiet w ciąży (około 300) nie stwierdzono działań niepożądanych, takich jak wady wrodzone, poronienia samoistne, porody przedwczesne i zwiększenie śmiertelności u noworodków, które mogłyby być związane z leczeniem iwermektyną podczas pierwszego trymestru ciąży1. Dotychczas brak innych danych epidemiologicznych2.

Badania na zwierzętach

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały toksyczne działanie na reprodukcję (patrz punkt 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Ivermectin Medical Valley)3. Niemniej jednak, nie ustalono przewidywalnej wartości tych obserwacji4.

Zalecenia

Iwermektynę należy stosować wyłącznie w przypadku ścisłych wskazań5.

Przenikanie do mleka kobiecego

Mniej niż 2% podanej dawki iwermektyny przenika do mleka ludzkiego6.

Bezpieczeństwo stosowania u noworodków

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania u noworodków7. Produkt leczniczy można podawać kobietom karmiącym piersią tylko wtedy, gdy wynikające z leczenia korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla niemowlęcia8.

Zalecenia

Rozpoczęcie leczenia u matek, które zamierzają karmić piersią, należy opóźnić do 1 tygodnia po porodzie9.

Wpływ na płodność

U szczurów, iwermektyna w dawce 3 razy większej niż maksymalna zalecana dawka u ludzi, wynosząca 200 µg/kg mc. (odpowiednio, w mg/m2 pc. na dobę) nie wykazywała działań niepożądanych10.

Brak danych u ludzi

Brak dostępnych danych na temat wpływu iwermektyny na płodność u ludzi11.

Działania niepożądane

Działania niepożądane ogólne

Podczas stosowania iwermektyny mogą wystąpić następujące działania niepożądane:

  • Przejściowa hipereozynofilia1
  • Zaburzenia czynności wątroby, w tym ostre zapalenie wątroby1
  • Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych1
  • Hiperbilirubinemia i krwiomocz1
  • Bardzo rzadko: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół Stevensa-Johnsona1

Działania niepożądane skórne

Reakcje skórne związane z iwermektyną obejmują:

  • Świąd, wysypka o charakterze pokrzywki2
  • Zaostrzenie zapalenia skóry, obrzęk3
  • Rzadko: toksyczna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona4

Działania niepożądane neurologiczne

Działania niepożądane ze strony układu nerwowego:

  • Zaburzenia świadomości, śpiączka5
  • Ból pleców lub szyi, trudności w staniu/chodzeniu6
  • Zmiany stanu psychicznego, dezorientacja, letarg6

Działania niepożądane okulistyczne

Reakcje okulistyczne związane z iwermektyną:

  • Zapalenie spojówek, ból gałek ocznych7
  • Krwotok podspojówkowy7
  • Zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka, zapalenie rogówki8

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania iwermektyny

Przedawkowanie iwermektyny może prowadzić do poważnych objawów, w tym:

  • Zmniejszenie poziomu świadomości, aż do śpiączki1.
  • Objawy skórne: wysypka, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk2.
  • Objawy neurologiczne: ból głowy, zawroty głowy, astenia, drgawki, ataksja, parestezje3.
  • Objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha4.
  • Inne objawy: duszność, pokrzywka5.

Postępowanie w przypadku przedawkowania iwermektyny

W przypadku przedawkowania iwermektyny zaleca się następujące działania:

  • Leczenie objawowe i obserwacja w warunkach klinicznych6.
  • Uzupełnienie płynów oraz zastosowanie leczenia przeciwnadciśnieniowego, jeśli konieczne7.
  • Unikanie podawania agonistów receptora kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)8.
  • W przypadku połknięcia: wywołanie wymiotów, płukanie żołądka, podanie leków przeczyszczających oraz innych rutynowych działań w zatruciach9.