Hydrocortisoni acetas

Wskazania stosowania

  • atopowe zapalenie skóry
  • wyprysk kontaktowy alergiczny
  • pokrzywka
  • reakcje po użądleniu lub ukąszeniu przez owady
  • liszaj rumieniowaty
  • rumień wielopostaciowy
  • liszaj płaski o nasilonym świądzie
  • łojotokowe zapalenie skóry
  • różne postacie wyprysku
  • wyprysk zliszajowaciały
  • łuszczyca owłosionej skóry głowy
  • łuszczyca zadawniona
  • świerzbiączka
  • kontynuacja leczenia silnie działającymi glikokortykosteroidami
  • oparzenia I stopnia
  • oparzenia II stopnia
  • skórne odczyny polekowe
  • neurodermatitis
  • ostre stany zapalne pochodzenia uczuleniowego
  • ostre uczuleniowe lub zapalne choroby skóry

Leki zawierające Hydrocortisoni acetas

Producenci leków z Hydrocortisoni acetas

O substancji czynnej

Hydrokortyzon octan (Hydrocortisoni acetas)

Hydrokortyzon octan to syntetyczny glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym i przeciwświądowym. Stosowany jest miejscowo w leczeniu różnych stanów zapalnych skóry.

Skład jakościowy i ilościowy

  • Hydrokortyzon octan: 5 mg/g lub 10 mg/g w zależności od preparatu1.

Substancje pomocnicze

W składzie preparatów znajdują się również substancje pomocnicze, takie jak:

  • Alkohol cetylowy
  • Alkohol stearylowy
  • Glikol propylenowy
  • Metylu parahydroksybenzoesan
  • Propylu parahydroksybenzoesan
  • Makrogolu eter cetostearylowy
  • Parafina ciekła
  • Sorbitanu stearynian
  • Wazelina biała
  • Woda oczyszczona2.

Wskazania do stosowania

Hydrokortyzon octan stosowany jest miejscowo w leczeniu następujących stanów zapalnych skóry:

  • Atopowe zapalenie skóry
  • Liszaj rumieniowaty
  • Rumień wielopostaciowy
  • Liszaj płaski o nasilonym świądzie
  • Łojotokowe zapalenie skóry
  • Wyprysk zliszajowaciały
  • Łuszczyca owłosionej skóry głowy
  • Łuszczyca zadawniona
  • Świerzbiączka
  • Kontynuacja leczenia silnie działającymi glikokortykosteroidami
  • Oparzenia I i II stopnia (w tym słoneczne)
  • Łagodzenie odczynów po ukąszeniach owadów3.

Wskazania do stosowania

Wskazania ogólne

Hydrokortyzon w postaci kremu lub maści stosuje się miejscowo w stanach zapalnych skóry różnego pochodzenia, przede wszystkim o podłożu alergicznym, o średnim nasileniu, które reagują na glikokortykosteroidy1.

Choroby skóry

  • Atopowe zapalenie skóry2
  • Wyprysk alergiczny2
  • Pokrzywka2
  • Łojotokowe zapalenie skóry3
  • Liszaj rumieniowaty4
  • Rumień wielopostaciowy5
  • Liszaj płaski o nasilonym świądzie6
  • Łuszczyca owłosionej skóry głowy7
  • Łuszczyca zadawniona8
  • Świerzbiączka9

Inne zastosowania

  • Kontynuacja leczenia silnie działającymi glikokortykosteroidami10
  • Oparzenia Io i IIo (w tym słoneczne)11
  • Łagodzenie odczynów po ukąszeniach owadów12
  • Reakcje po ukąszeniach owadów13
  • Skórne odczyny polekowe14
  • Neurodermatitis15

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ogólne ostrzeżenia dotyczące stosowania hydrokortyzonu octanu

  • Nie stosować na zdrową skórę. Hydrokortyzon octan jest przeznaczony wyłącznie do leczenia zmian skórnych1.
  • Stosowanie na skórę twarzy: Dopuszczalne tylko przez krótki okres (do 3 dni)2.
  • Wchłanianie przez skórę: Kortykosteroidy, w tym hydrokortyzon octan, wchłaniają się przez skórę, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zahamowanie czynności kory nadnerczy3.
  • Unikać stosowania na duże powierzchnie skóry: Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry, w dużych dawkach oraz długotrwałego leczenia4.
  • Zakażenia skóry: W przypadku zakażenia skóry w leczonym miejscu, należy zastosować odpowiednie leczenie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Jeśli objawy nie ustąpią, należy przerwać stosowanie produktu5.
  • Unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi: Produkt nie powinien mieć kontaktu z oczami ani błonami śluzowymi6.
  • Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym: Unikać stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym (np. ceratką, pieluchą), ponieważ nasila to wchłanianie kortykosteroidu7.

Specjalne grupy pacjentów

Dzieci

  • Zaburzenia wzrostu i rozwoju: U dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała, łatwiej może dojść do zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz wystąpienia zaburzeń wzrostu i rozwoju8.
  • Długotrwałe stosowanie: Należy unikać długotrwałego stosowania u dzieci9.

Pacjenci z cukrzycą

  • Długotrwałe stosowanie: Nie zaleca się długotrwałego stosowania u pacjentów z cukrzycą10.

Pacjenci z łuszczycą

  • Ryzyko nawrotu choroby: Miejscowe stosowanie kortykosteroidów u pacjentów z łuszczycą może prowadzić do nawrotu choroby, rozwoju tolerancji oraz wystąpienia uogólnionej łuszczycy krostkowej11.

Substancje pomocnicze

  • Alkohol cetylowy i stearylowy: Mogą powodować miejscowe reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry12.
  • Glikol propylenowy: Może powodować podrażnienie skóry13.
  • Parahydroksybenzoesany: Mogą powodować reakcje alergiczne, w tym reakcje typu późnego14.

Dawkowanie

Dawkowanie

Hydrokortyzon w postaci kremu lub maści należy stosować miejscowo na zmienione chorobowo obszary skóry. Zalecane dawkowanie to:

  • 1-3 razy na dobę w zależności od preparatu12.
  • Na skórę twarzy nie stosować dłużej niż 3 dni3.
  • Maksymalny czas leczenia bez konsultacji z lekarzem wynosi 7-14 dni45.

Dzieci

Stosowanie hydrokortyzonu u dzieci wymaga szczególnej ostrożności:

  • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia bez konsultacji z lekarzem67.
  • W przypadku dzieci w wieku powyżej 12 lat, stosowanie powinno być ograniczone do konsultacji z lekarzem i pod jego nadzorem8.

Sposób podawania

Hydrokortyzon stosuje się miejscowo na skórę:

  • Nakładać cienką warstwę kremu lub maści na zmienione chorobowo miejsca9.
  • Po aplikacji należy umyć ręce10.
  • Dozowanie można mierzyć za pomocą jednostki FTU (Jednostka opuszki palca), gdzie 1 FTU odpowiada ~0,5 g kremu i pokrywa powierzchnię dwóch dłoni osoby dorosłej11.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

  • Nadwrażliwość na hydrokortyzonu octan lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku1.
  • Zakażenia bakteryjne, wirusowe lub grzybicze1.
  • Współistniejąca grzybica układowa1.

Przeciwwskazania miejscowe

  • Trądzik zwykły i różowaty1.
  • Atrofia (zanik) skóry1.
  • Nowotwory i stany przednowotworowe skóry1.
  • Dermatitis perioralis1.
  • Zmiany gruźlicze skóry1.
  • Otwarte rany i uszkodzona skóra1.

Przeciwwskazania dodatkowe

  • Skóra twarzy (w niektórych przypadkach)3.
  • Dzieci w wieku poniżej 12 lat bez zalecenia lekarza3.
  • Okolice narządów płciowych i odbytu5.
  • Okolice oczu5.
  • Okres karmienia piersią6.

Interakcje

Interakcje z innymi produktami leczniczymi

Nie opisywano dotychczas interakcji z zewnętrznie podawanym octanem hydrokortyzonu1. Brak danych na temat istotnych klinicznie interakcji wynikających z miejscowego stosowania hydrokortyzonu octanu2. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji3.

Brak danych na temat interakcji

Nie opisano interakcji stosowanego miejscowo hydrokortyzonu octanu4. Nie opisywano dotychczas interakcji z zewnętrznie podawanym octanem hydrokortyzonu5. Nie opisano interakcji stosowanego miejscowo hydrokortyzonu octanu6. Nie opisywano dotychczas interakcji z zewnętrznie podawanym octanem hydrokortyzonu7. Brak danych na temat istotnych klinicznie interakcji wynikających z miejscowego stosowania hydrokortyzonu octanu8.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie hydrokortyzonu octanu w ciąży

Hydrokortyzon octan może być stosowany w ciąży jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu1. Zaleca się stosowanie hydrokortyzonu krótkotrwale i na małe powierzchnie skóry, szczególnie ostrożnie w pierwszych 3 miesiącach ciąży2.

Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hydrokortyzonu octanu u kobiet w ciąży3. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozwój płodu, w tym rozszczepienie podniebienia i opóźnienie wewnątrzmacicznego wzrostu4.

Stosowanie hydrokortyzonu octanu podczas karmienia piersią

Nie wiadomo, czy hydrokortyzon octan przenika do mleka kobiecego5. W przypadku stosowania produktu w okresie karmienia piersią, należy unikać kontaktu produktu ze skórą piersi, aby zapobiec przypadkowemu spożyciu przez niemowlę6.

Zaleca się ostrożne stosowanie hydrokortyzonu octanu podczas karmienia piersią, krótkotrwale i na małą powierzchnię skóry7. W przypadku konieczności stosowania, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub leczenia, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki8.

Działania niepożądane

Działania niepożądane związane z miejscowym stosowaniem hydrokortyzonu octanu

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

  • Zanikowe zapalenie skóry
  • Zapalenie mieszków włosowych
  • Alergia kontaktowa
  • Zapalenie okołooczne (dermatitis periorbicularis)
  • Nadmierne owłosienie
  • Opóźnienie gojenia ran i owrzodzeń
  • Wybroczyny
  • Rozstępy
  • Plamica posteroidowa (przebarwienia i odbarwienia skóry)
  • Trądzik posteroidowy
  • Dermatitis perioralis
  • Pieczenie, zaczerwienienie, nadmierna suchość1

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

  • Nadkażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe
  • Wtórne zakażenia2

Zaburzenia naczyniowe

  • Powierzchowne rozszerzenie naczyń krwionośnych
  • Wybroczyny3

Zaburzenia oka

  • Jaskra lub zaćma
  • Nieostre widzenie (niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100)4

Działania niepożądane ogólnoustrojowe

Zaburzenia endokrynologiczne

  • Zahamowanie czynności osi podwzgórze–przysadka–nadnercza
  • Zespół Cushinga
  • Hamowanie wzrostu i rozwoju u dzieci
  • Hiperglikemia
  • Cukromocz5

Inne działania ogólnoustrojowe

  • Kardiomiopatia przerostowa u wcześniaków (częstość nieznana)6
  • Zwiększenie masy ciała (częstość nieznana)7

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Aleje Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu8.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania hydrokortyzonu

Długotrwałe lub nieprawidłowe miejscowe stosowanie hydrokortyzonu, szczególnie na duże powierzchnie skóry, może prowadzić do:

  • Zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza1.
  • Hamowania wzrostu i rozwoju u dzieci1.
  • Objawów takich jak hiperglikemia, cukromocz i zespół Cushinga1.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania hydrokortyzonu, zaleca się:

  • Zastosowanie postępowania objawowego1.
  • Przerwanie stosowania produktu leczniczego1.