Fenofibratum

Postać farmaceutyczna

Fenofibratum występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, w tym:

• Tabletki powlekane – np. Grofibrat S 215 mg, Lipanthyl Supra 160 mg³⁴.
• Kapsułki twarde – np. Fenardin 160 mg, Grofibrat M 267 mg⁵⁶.

Każda postać ma określone właściwości fizyczne, takie jak kolor, kształt i rozmiar, które są dostosowane do potrzeb pacjentów³.

Skład jakościowy i ilościowy

Fenofibratum jest główną substancją czynną w preparatach, a jego ilość waha się od 100 mg do 267 mg w zależności od produktu¹².

Substancje pomocnicze w preparatach zawierających fenofibratum obejmują:

• Laktoza jednowodna – stosowana jako wypełniacz⁷.
• Makrogol – stosowany jako nośnik⁸.
• Barwniki – np. żelaza tlenek żółty (E 172)⁹.

Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) każdego leku¹⁰.

Leczenie ciężkiej hipertrójglicerydemii

Fenofibrat stosuje się w leczeniu ciężkiej hipertrójglicerydemii, zarówno z niskim stężeniem cholesterolu HDL, jak i bez niego².

Mieszana hiperlipidemia

Fenofibrat jest stosowany w mieszanej hiperlipidemii, gdy stosowanie statyn jest przeciwwskazane lub nie są one tolerowane. Dodatkowo, może być stosowany jako terapia uzupełniająca u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka schorzeń sercowo-naczyniowych, u których stężenie trójglicerydów i cholesterolu HDL nie jest wystarczająco kontrolowane³.

Mięśnie

Działanie toksyczne na mięśnie

Fenofibrat może powodować toksyczne działanie na mięśnie, w tym rzadkie przypadki rabdomiolizy, szczególnie u pacjentów z hipoalbuminemią lub niewydolnością nerek⁴.

Czynniki ryzyka obejmują wiek powyżej 70 lat, zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy oraz spożywanie dużych ilości alkoholu. U takich pacjentów należy dokładnie ocenić stosunek ryzyka do korzyści przed rozpoczęciem leczenia⁵.

Objawy toksycznego działania na mięśnie obejmują rozsiane bóle mięśniowe, zapalenie, kurcze, osłabienie mięśni oraz znaczne zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK > 5-krotność górnej granicy normy). W takim przypadku leczenie należy przerwać⁶.

Ryzyko związane z leczeniem skojarzonym

Ryzyko toksycznego działania na mięśnie wzrasta, gdy fenofibrat jest stosowany z innym fibratem lub inhibitorem reduktazy HMG-CoA (statynami). Leczenie skojarzone należy stosować wyłącznie u pacjentów z ciężką mieszaną dyslipidemią i dużym ryzykiem choroby sercowo-naczyniowej, u których nie występowały wcześniej choroby mięśni⁷.

Nerki

Niewydolność nerek

Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek należy dostosować dawkę w zależności od wartości eGFR (30-59 ml/min/1,73 m²)⁸.

U pacjentów przyjmujących fenofibrat, zwłaszcza w skojarzeniu ze statynami, obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. W przypadku wzrostu stężenia kreatyniny o ponad 50% powyżej górnej granicy normy, leczenie należy przerwać⁹.

Inne

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów

Fenofibrat nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn¹⁰.

Substancje pomocnicze

Leki zawierające fenofibrat mogą zawierać laktozę, co jest przeciwwskazane u pacjentów z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy¹¹.

Większość preparatów zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że są uważane za „wolne od sodu”¹².

Szczególne populacje

Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat)

Nie jest konieczne dostosowywanie dawki, z wyjątkiem osób z zaburzoną czynnością nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²)³.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Fenofibratu nie należy stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²). Przy eGFR 30-59 ml/min/1,73 m², dawka nie powinna przekraczać 100 mg standardowego fenofibratu lub 67 mg mikronizowanego fenofibratu raz na dobę⁴.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Fenofibrat nie jest zalecany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby ze względu na brak danych klinicznych⁵.

Dzieci i młodzież

Fenofibrat nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 lat, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały ustalone⁶.

Sposób podawania

Kapsułki/tabletki należy połykać w całości w trakcie posiłku, aby poprawić wchłanianie⁷.

Specyficzne przeciwwskazania

Niektóre preparaty zawierające fenofibratum mają dodatkowe przeciwwskazania:

• Nadwrażliwość na orzeszki ziemne i soję – niektóre leki (np. Lipanthyl Supra 215 mg, Lipanthyl NT 145) nie powinny być stosowane u pacjentów z nadwrażliwością na orzeszki ziemne, olej arachidowy, lecytynę sojową lub produkty pochodne⁷.

Interakcje z cyklosporyną

Zgłoszono przypadki odwracalnej niewydolności nerek podczas równoczesnego podawania fenofibratu i cyklosporyny. Czynność nerek u pacjentów musi być ściśle monitorowana, a leczenie fenofibratem należy przerwać w przypadku znaczących zmian w wynikach badań laboratoryjnych.²

Interakcje z inhibitorami HMG-CoA i fibratami

Ryzyko ciężkiego działania toksycznego na mięśnie wzrasta, jeśli fenofibrat jest stosowany w skojarzeniu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA lub innymi fibratami. Tego rodzaju leczenie należy stosować ostrożnie, a pacjent powinien być monitorowany pod kątem objawów toksyczności mięśniowej.³

Interakcje z glitazonami

Zgłoszono przypadki odwracalnego, paradoksalnego zmniejszenia stężenia frakcji HDL cholesterolu podczas równoczesnego przyjmowania fenofibratu i glitazonów. Zaleca się kontrolę stężenia cholesterolu HDL podczas terapii skojarzonej i przerwanie leczenia jednym z leków, jeśli stężenie HDL jest zbyt niskie.⁴

Interakcje z enzymami cytochromu P-450

Fenofibrat i kwas fenofibrynowy nie są inhibitorami izoform CYP3A4, CYP2D6, CYP2E1 lub CYP1A2 cytochromu P-450. W stężeniu terapeutycznym są słabymi inhibitorami CYP2C19 i CYP2A6 oraz słabymi do umiarkowanych inhibitorami CYP2C9. Pacjenci leczeni fenofibratem i lekami metabolizowanymi przez CYP2C19, CYP2A6, a zwłaszcza CYP2C9, z wąskim indeksem terapeutycznym, powinni być starannie monitorowani, a w razie potrzeby dostosować dawkę leku.⁵

Wpływ fenofibratu na karmienie piersią

Brak danych dotyczących przenikania fenofibratu lub jego metabolitów do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią³. Z tego względu nie należy stosować fenofibratu w okresie karmienia piersią⁴.

Wpływ fenofibratu na płodność

Obserwowano odwracalny wpływ na płodność u zwierząt (patrz punkt 5.3 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Fenardin)⁵. Brak danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność w trakcie stosowania fenofibratu u ludzi⁶.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Brak swoistej odtrutki. Jeśli podejrzewa się przedawkowanie, należy je leczyć objawowo i jeśli jest to konieczne, zastosować leczenie podtrzymujące². Fenofibrat nie może być usunięty na drodze hemodializy³.