Popularne
Lidokaina jest miejscowym środkiem znieczulającym, który działa poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co zapobiega przewodzeniu impulsów nerwowych. Jest stosowana w celu znieczulenia miejscowego skóry i błon śluzowych1.
Prylokaina to również miejscowy środek znieczulający, który działa podobnie do lidokainy, blokując kanały sodowe. Jest często stosowana w połączeniu z lidokainą w celu zwiększenia efektu znieczulającego1.
Produkty zawierające lidokainę i prylokainę są wskazane do znieczulenia skóry przed zabiegami takimi jak nakłucie żył, cewnikowanie, pobieranie krwi do badań oraz powierzchowne zabiegi chirurgiczne2.
Wskazane jest również do znieczulenia błony śluzowej narządów płciowych przed zabiegami chirurgicznymi lub znieczuleniem nasiękowym3.
Stosowane są również w celu znieczulenia owrzodzeń kończyn dolnych, co ułatwia mechaniczne oczyszczenie lub opracowanie chirurgiczne rany4.
Produkty zawierające Lidocainum + Prilocainum są wskazane do miejscowego znieczulenia skóry przed:
Stosowanie jest zalecane u dorosłych, dzieci i młodzieży12.
Produkty zawierające Lidocainum + Prilocainum są również wskazane do miejscowego znieczulenia błony śluzowej narządów płciowych przed:
Stosowanie jest zalecane u dorosłych oraz młodzieży w wieku 12 lat i starszych3.
Produkty zawierające Lidocainum + Prilocainum są wskazane do miejscowego znieczulenia owrzodzeń kończyn dolnych w celu:
Stosowanie jest zalecane wyłącznie u dorosłych4.
Stosowanie produktów zawierających lidokainę i prylokainę jest przeciwwskazane w przypadku:
Przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku12.
Prylokaina w dużych dawkach może powodować zwiększenie stężenia methemoglobiny, szczególnie w połączeniu z lekami indukującymi jej powstawanie, takimi jak:
Podane przykłady nie stanowią pełnej listy takich produktów1.
Podczas jednoczesnego stosowania dużych dawek produktów zawierających lidokainę i prylokainę należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia dodatkowych oznak toksyczności ogólnoustrojowej u pacjentów przyjmujących inne leki miejscowo znieczulające lub produkty lecznicze strukturalnie spokrewnione z anestetykami miejscowymi, ponieważ działania toksyczne tych leków mogą się sumować2.
Produkty lecznicze, które zmniejszają klirens lidokainy (np. cymetydyna lub leki beta-adrenolityczne), mogą prowadzić do potencjalnie toksycznych stężeń lidokainy w osoczu, gdy lidokaina jest podawana w dużych dawkach powtarzanych w długim okresie. Takie interakcje nie powinny być istotne klinicznie po krótkotrwałym stosowaniu lidokainy w zalecanych dawkach3.
Nie przeprowadzono swoistych badań interakcji lidokainy/prylokainy z lekami przeciwarytmicznymi klasy III (np. amiodaron), jednak podczas jednoczesnego stosowania obu leków należy zachować ostrożność4.
Nie przeprowadzono konkretnych badań dotyczących interakcji u dzieci. Można spodziewać się, że interakcje u dzieci i młodzieży są podobne jak u osób dorosłych5.
Stosowanie produktów zawierających lidokainę i prylokainę u kobiet w ciąży wymaga ostrożności ze względu na ograniczone dane dotyczące ich bezpieczeństwa w tym okresie. Mimo że substancje te są wchłaniane w niewielkim stopniu ogólnoustrojowo podczas stosowania miejscowego, badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na ciążę, rozwój zarodka, płodu, przebieg porodu ani rozwój pourodzeniowy potomstwa12.
Lidokaina i prylokaina przenikają przez barierę łożyskową i mogą być wchłaniane przez tkanki płodu. Dotychczasowe doświadczenia kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych lub innych szkodliwych efektów u płodu34.
Lidokaina oraz prawdopodobnie prylokaina są wydzielane do mleka kobiecego, ale w ilościach na tyle małych, że nie stanowią zagrożenia dla dziecka przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Produkty zawierające te substancje mogą być stosowane podczas karmienia piersią, jeśli jest to klinicznie uzasadnione56.
Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu lidokainy i prylokainy na płodność samców lub samic78.
Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane są z zaburzeniami w miejscu podania, takimi jak przemijające reakcje miejscowe. Należą one do kategorii często występujących1.
| Klasyfikacja układów i narządów | Często | Niezbyt często | Rzadko |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Methemoglobinemia2 | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości3 | ||
| Zaburzenia oka | Podrażnienie rogówki4 | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Plamica, wybroczyny5 | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Rumień w miejscu podania, Obrzęk w miejscu podania, Bladość w miejscu podania, Uczucie pieczenia, Świąd w miejscu podania, Odczucie ciepła w miejscu podania6 |
Częstość występowania, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych są podobne w grupie wiekowej osób dorosłych oraz dzieci i młodzieży, z wyjątkiem methemoglobinemii, która jest obserwowana częściej, często w związku z przedawkowaniem, u noworodków i niemowląt w wieku 0 do 12 miesięcy7.
Prylokaina w dużych dawkach może powodować zwiększenie stężenia methemoglobiny, szczególnie w połączeniu ze stosowanymi jednocześnie produktami leczniczymi indukującymi powstawanie methemoglobiny (np. sulfonamidami, nitrofurantoiną, fenytoiną, fenobarbitalem)8.
Podczas jednoczesnego stosowania dużych dawek produktu EMLA PLASTER należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia dodatkowych oznak toksyczności ogólnoustrojowej u pacjentów przyjmujących inne leki miejscowo znieczulające lub produkty lecznicze strukturalnie spokrewnione z anestetykami miejscowymi, ponieważ działania toksyczne tych leków mogą się sumować9.
Produkty lecznicze, które zmniejszają klirens lidokainy (np. cymetydyna lub leki beta-aderenolityczne) mogą prowadzić do potencjalnie toksycznych stężeń lidokainy w osoczu, gdy lidokaina jest podawana w dużych dawkach powtarzanych w długim okresie10.
Zgłaszano rzadkie przypadki klinicznie istotnej methemoglobinemii. Prylokaina w dużych dawkach może powodować zwiększenie stężenia methemoglobiny, szczególnie u osób podatnych (patrz punkt 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) leku Emla Plaster oraz punkt 4.4 ChPL leku EMLA), podczas zbyt częstego stosowania u noworodków i niemowląt poniżej 12 miesiąca życia (patrz punkt 4.2 ChPL leku Emla Plaster oraz punkt 4.2 ChPL leku EMLA) oraz w połączeniu ze stosowaniem jednocześnie produktów leczniczych indukujących powstawanie methemoglobiny (np. sulfonamidów, nitrofurantoiny, fenytoiny oraz fenobarbitalu)12.
Należy wziąć pod uwagę, że przy zwiększonej frakcji methemoglobiny odczyty z pulsooksymetru mogą zawyżać wysycenie hemoglobiny tlenem; z tego względu, gdy podejrzewa się methemoglobinemię, bardziej użyteczne może być monitorowanie wysycenia krwi tlenem przy użyciu CO-oksymetrii34.
Klinicznie istotną methemoglobinemię należy leczyć z zastosowaniem powolnej iniekcji dożylnej błękitu metylenowego (patrz również punkt 4.4 ChPL leku Emla Plaster oraz punkt 4.4 ChPL leku EMLA)56.
W razie wystąpienia innych ogólnoustrojowych objawów toksyczności, spodziewane objawy powinny być podobnej natury jak obserwowane po podaniu anestetyków miejscowych innymi drogami podania. Toksyczne oddziaływanie leku miejscowo znieczulającego manifestuje się objawami pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz, w ciężkich przypadkach, zahamowaniem ośrodkowego układu nerwowego i czynności układu krążenia78.
Częste objawy neurologiczne (drgawki, zahamowanie OUN) muszą być leczone objawowo poprzez stosowanie oddechu wspomaganego oraz podawanie leków przeciwdrgawkowych; w odniesieniu do objawów ze strony układu krążenia należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania resuscytacyjnego910.
Ze względu na to, że wchłanianie leku z powierzchni nieuszkodzonej skóry jest powolne, pacjent z oznakami toksyczności powinien pozostawać pod obserwacją przez kilka godzin po zastosowaniu leczenia doraźnego1112.