Bisacodylum

Mechanizm działania

Bisakodyl działa poprzez stymulację zakończeń nerwowych w błonie śluzowej jelita grubego, co prowadzi do zwiększenia perystaltyki i przyspieszenia pasażu jelitowego. Substancja ta jest metabolizowana do aktywnej formy, która bezpośrednio wpływa na mięśnie gładkie jelita, powodując skurcze i ułatwiając wypróżnienie².

Wskazania

Bisakodyl jest wskazany w krótkotrwałym, objawowym leczeniu zaparć oraz w przygotowaniu do badań diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych. Stosuje się go również w stanach wymagających ułatwienia defekacji, takich jak zaparcia nawykowe, przewlekłe zaparcia u obłożnie chorych, zaparcia w podeszłym wieku oraz zaparcia pooperacyjne³.

Przygotowanie do badań diagnostycznych i zabiegów

Bisacodyl jest stosowany w przygotowaniu do badań diagnostycznych i zabiegów chirurgicznych, takich jak:

• rektoskopia³
• cholecystografia³
• urografia³
• rentgenodiagnostyka jamy brzusznej³
• zdjęcia radiologiczne odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa³

Ponadto, lek jest stosowany w leczeniu przed i pooperacyjnym oraz w stanach wymagających ułatwienia defekacji⁴.

Składniki pomocnicze w preparatach Bisacodylu

Produkty zawierające Bisacodyl mogą zawierać laktozę i sacharozę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją tych składników. Na przykład, Dulcobis zawiera 33,2 mg laktozy i 23,4 mg sacharozy w jednej tabletce dojelitowej⁵.

Bisacodyl VP zawiera czerwień koszenilową, która może powodować reakcje alergiczne⁶.

Wpływ Bisacodylu na zdolność prowadzenia pojazdów

Nie przeprowadzono badań nad wpływem Bisacodylu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu. Niemniej jednak, pacjenci powinni być poinformowani, że z powodu wazowagalnej odpowiedzi (np. skurczy w obrębie jamy brzusznej) mogą odczuwać zawroty głowy i/lub omdlenia. Jeśli wystąpią skurcze w obrębie jamy brzusznej, należy unikać potencjalnie niebezpiecznych czynności, takich jak prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn⁷.

Sposób podawania

Czopki

• Rozpakować czopek i umieścić w odbycie. Działanie przeczyszczające występuje średnio po 20 minutach (10-45 minut)⁷.

Tabletki dojelitowe

• Tabletki należy zażywać w całości, nie rozgryzać ani nie rozkruszać, obficie popijać wodą⁸.
• Aby spowodować wypróżnienie rano, produkt należy zastosować dzień wcześniej wieczorem⁹.

Specjalne grupy pacjentów

Osoby w wieku podeszłym

Nie ma konieczności modyfikacji dawki¹⁰.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

Nie ma konieczności modyfikacji dawki¹⁰.

Dzieci z przewlekłymi zaparciami

Dzieci w wieku 10 lat i młodsze z przewlekłymi lub uporczywymi zaparciami powinny być leczone wyłącznie pod opieką lekarza¹¹.

Specyficzne stany kliniczne

Stany związane z przewodem pokarmowym

• Zespół ostrego brzucha, w tym niedrożność jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego⁴⁵.
• Choroby zapalne jelit, takie jak choroba Leśniowskiego–Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego⁶.
• Krwawienie z przewodu pokarmowego⁷.
• Silne bóle brzucha z towarzyszącymi mdłościami i wymiotami, które mogą wskazywać na poważne choroby⁸.

Stany metaboliczne i inne

• Ciężkie odwodnienie – przeciwwskazane stosowanie ze względu na ryzyko zaburzeń równowagi elektrolitowej⁹¹⁰.
• Rzadkie choroby genetyczne związane z nietolerancją składników pomocniczych¹¹.

Interakcje z żywnością

Leki zobojętniające sok żołądkowy i mleko

Stosowanie bisakodylu jednocześnie z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy lub mlekiem zwiększa ryzyko wystąpienia podrażnienia błony śluzowej żołądka⁵. Produkt należy przyjmować nie wcześniej niż 1 godzinę po przyjęciu leku zobojętniającego sok żołądkowy lub wypiciu mleka⁶.

Karmienie piersią

Dane kliniczne wskazują, że ani substancja czynna bisakodylu (BHPM) ani jej pochodne glukuronidowe nie są wydzielane do mleka u zdrowych karmiących kobiet. Z tego względu bisakodyl może być stosowany w okresie karmienia piersią³. Jednak w przypadku produktu Bisacodyl VP nie zaleca się stosowania przez karmiące matki, ponieważ nie wiadomo, czy bisakodyl przenika do mleka kobiecego⁴.

Płodność

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu bisakodylu na płodność u ludzi⁵.

Zaburzenia układu nerwowego

• Niezbyt często: zawroty głowy⁴
• Rzadko: omdlenie⁵

Zawroty głowy i omdlenie mogą wystąpić w związku z odpowiedzią wazowagalną (np. skurcze w obrębie jamy brzusznej, defekacja)⁶.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

• Często: skurcze w obrębie jamy brzusznej, ból w jamie brzusznej, biegunka, nudności⁷
• Niezbyt często: uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, wymioty, krew w kale, uczucie dyskomfortu w okolicach odbytu⁸
• Rzadko: zapalenie jelita grubego, w tym niedokrwienne zapalenie jelita grubego*⁹
• Nieznana: bóle brzucha i biegunka¹⁰

*Działania niepożądane nie były obserwowane w żadnym z wybranych badań klinicznych. Szacunki opierają się na górnej granicy 95% przedziału ufności¹¹.

Inne działania niepożądane

• Rzadko: odwodnienie*¹²

*Działania niepożądane nie były obserwowane w żadnym z wybranych badań klinicznych. Szacunki opierają się na górnej granicy 95% przedziału ufności¹³.

Postępowanie w przypadku przedawkowania bisakodylu

W przypadku przedawkowania bisakodylu zaleca się następujące działania:

• Zmniejszenie absorpcji leku poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka⁴
• Leczenie objawowe, w tym wyrównanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej⁵
• Podawanie leków spazmolitycznych w celu złagodzenia skurczów jelit⁶
• Monitorowanie poziomu elektrolitów, szczególnie u osób starszych, dzieci i młodzieży⁷