Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum

Wskazania stosowania

  • Ból głowy
  • Ból reumatyczny
  • Ból mięśni
  • Nerwoból
  • Ból zęba
  • Ból stawów
  • Gorączka w przebiegu przeziębienia
  • Gorączka w przebiegu zakażeń wirusowych

Leki zawierające Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum

Producenci leków z Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum

O substancji czynnej

Skład i właściwości

Substancjami czynnymi w preparatach są:

  • Kwas acetylosalicylowy (Acidum acetylsalicylicum) – w dawce od 300 mg do 450 mg na tabletkę123.
  • Kofeina (Coffeinum) – w dawce 50 mg na tabletkę123.

Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną i skrobię żelowaną4.

Wskazania do stosowania

Preparaty są wskazane do stosowania w przypadku:

  • Bólów o słabym lub średnim nasileniu, takich jak bóle głowy, mięśniowe, stawowe, nerwobóle czy ból zęba12.
  • Gorączki w przebiegu przeziębienia, zakażeń wirusowych i innych chorób2.

Wskazania do stosowania

Wskazania do stosowania

Substancja czynna Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum jest wskazana w następujących przypadkach:

  • Bóle różnego pochodzenia o małym i umiarkowanym nasileniu, takie jak:
    • bóle głowy
    • bóle reumatyczne
    • bóle mięśni
    • nerwobóle
    • ból zęba1
  • Ból o słabym lub średnim nasileniu, np.:
    • ból głowy
    • bóle mięśniowe
    • bóle stawów2
  • Gorączka w przebiegu:
    • przeziębienia
    • zakażeń wirusowych
    • innych chorób3

Charakterystyka substancji czynnej

Acidum acetylsalicylicum

Kwas acetylosalicylowy (Acidum acetylsalicylicum) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym. Mechanizm działania polega na hamowaniu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn, które są mediatorami bólu, stanu zapalnego i gorączki.

Coffeinum

Kofeina (Coffeinum) jest alkaloidem purynowym, który działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy. W połączeniu z kwasem acetylosalicylowym wzmacnia działanie przeciwbólowe, co pozwala na skuteczniejsze łagodzenie dolegliwości bólowych.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Ostrzeżenia ogólne

Produkt leczniczy zawierający Acidum acetylsalicylicum + Coffeinum należy stosować ostrożnie w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub inne substancje alergizujące1.
  • Jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych2.
  • Przebyta choroba wrzodowa lub krwawienia z przewodu pokarmowego3.
  • Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej4.
  • Nadczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, padaczka5.
  • Choroby alergiczne (astma, katar sienny, polipy nosa)6.
  • Zaburzenia czynności wątroby i nerek7.
  • Stosowanie wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej lub obfite krwawienia miesiączkowe8.

Wpływ na układ krążenia

Przyjmowanie niektórych NLPZ, w tym Acidum acetylsalicylicum, może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętniczych (np. zawał serca lub udar), szczególnie przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach9. Ryzyko to nie zostało wykluczone nawet przy dawkach dobowych nie większych niż 2,7 g kwasu acetylosalicylowego10.

Zespół Reye'a

U dzieci i młodzieży z objawami infekcji wirusowych (np. grypa typu A i B, ospa wietrzna) istnieje ryzyko wystąpienia zespołu Reye'a – rzadkiej, ale zagrażającej życiu choroby11. Uporczywe wymioty mogą być objawem tej choroby12. Ryzyko może wzrosnąć przy podaniu kwasu acetylosalicylowego13.

Inne środki ostrożności

  • Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza lub uszkodzenia nerek14.
  • Nie stosować u pacjentów przyjmujących leki przeciwcukrzycowe z grupy sulfonylomocznika15.
  • Może wywoływać napady dny moczanowej u pacjentów predysponowanych16.
  • Zwiększone ryzyko działań niepożądanych u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek17.
  • Ostrożność u pacjentów z hipoprotrombinemią, niedoborem witaminy K lub trombocytopenią18.
  • Unikać alkoholu podczas leczenia19.

Dawkowanie

Dawkowanie

Dorośli i młodzież powyżej 12 lat

  • Zazwyczaj stosuje się 1 tabletkę (450 mg kwasu acetylosalicylowego i 50 mg kofeiny), w razie konieczności od 2 do 6 razy na dobę, nie częściej niż co 4 godziny, w ciągu doby do 6 tabletek (co odpowiada 2700 mg kwasu acetylosalicylowego i 300 mg kofeiny)1.
  • Produktu leczniczego nie należy stosować bez konsultacji z lekarzem dłużej niż przez 3 dni u dorosłych i przez 1 dzień u młodzieży powyżej 12 lat2.
  • U młodzieży w wieku powyżej 12 lat stosować ostrożnie ze względu na zawartość kofeiny3.

Dzieci i młodzież poniżej 12 lat

  • Nie stosować4.

Dorośli i młodzież powyżej 16 lat

  • Zwykle stosuje się 1 do 2 tabletek, w razie konieczności dawkę jednorazową można powtarzać 3 razy na dobę, nie częściej niż co 4 godziny5.
  • Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę leku6.
  • Nie należy stosować więcej niż 6 tabletek na dobę (czyli 1800 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 300 mg kofeiny)7.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Należy zwiększyć odstępy między kolejnymi dawkami kwasu acetylosalicylowego8.

Dzieci i młodzież poniżej 16 lat

  • Nie stosować u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat, chyba że lekarz zaleci inaczej9.

Sposób podawania

  • Nie stosować na czczo. Tabletkę należy połknąć popijając dużą ilością płynu10.
  • Produkt należy przyjmować doustnie, najlepiej w czasie posiłku, popijając obficie wodą11.
  • Produktu nie należy stosować dłużej niż 3 dni bez konsultacji z lekarzem12.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania ogólne

Substancja czynna Acidum acetylsalicylicum ma następujące przeciwwskazania:

  • Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy lub inne składniki leku. Nadwrażliwość występuje u 0,3% populacji, w tym u 20% chorych na astmę oskrzelową lub przewlekłą pokrzywkę1.
  • Astma oskrzelowa, przewlekłe schorzenia układu oddechowego, gorączka sienna lub obrzęk błony śluzowej nosa, ponieważ pacjenci z tymi schorzeniami mogą reagować na niesteroidowe leki przeciwzapalne napadami astmy, obrzękiem naczynioruchowym lub pokrzywką2.
  • Choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy oraz stany zapalne lub krwawienia z przewodu pokarmowego3.
  • Częste zaburzenia krzepnięcia krwi (np. hemofilia, małopłytkowość) oraz jednoczesne leczenie środkami przeciwzakrzepowymi (np. pochodne kumaryny, heparyna)4.
  • Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej5.
  • Dna moczanowa w wywiadzie6.
  • Stosowanie u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 16 lat, chyba że lekarz zaleci inaczej7.
  • Ostatni trymestr ciąży i okres karmienia piersią8.

Specyficzne przeciwwskazania

Substancja czynna Acidum acetylsalicylicum ma dodatkowe specyficzne przeciwwskazania:

  • Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach 15 mg tygodniowo lub większych, ze względu na mielotoksyczność9.
  • Nie stosować w dniu, w którym pacjent otrzymuje dawkę metotreksatu10.
  • Nie stosować w celu zwalczania bólu po operacji pomostowania naczyń wieńcowych11.

Interakcje

Interakcje kwasu acetylosalicylowego

Leki wpływające na układ sercowo-naczyniowy

  • Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE): Kwas acetylosalicylowy może zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE1.
  • Beta-adrenolityki: Może zmniejszać działanie hipotensyjne beta-adrenolityków2.
  • Leki przeciwzakrzepowe (np. heparyna, warfaryna): Nasila działanie przeciwzakrzepowe, zwiększając ryzyko krwawienia3.

Leki wpływające na układ nerwowy

  • Leki przeciwpadaczkowe: Nasila toksyczne działanie kwasu walproinowego4.

Leki wpływające na układ moczowy

  • Leki moczopędne: Może zmniejszać skuteczność leków moczopędnych i nasilać ototoksyczność furosemidu5.

Leki przeciwnowotworowe

  • Metotreksat: Nasila toksyczne działanie metotreksatu na szpik kostny. Przeciwwskazane jest stosowanie z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień6.

Inne interakcje

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego7.
  • Alkohol: Zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego8.

Interakcje kofeiny

Leki wpływające na metabolizm

  • Doustne środki antykoncepcyjne, cymetydyna, disulfiram: Zwalniają metabolizm kofeiny9.
  • Barbiturany: Przyspieszają metabolizm kofeiny10.

Leki wpływające na układ nerwowy

  • Leki pobudzające (analeptyki) i ergotamina: Kofeina może nasilać ich działanie11.
  • Leki uspokajające i nasenne: Kofeina osłabia ich działanie12.

Inne interakcje

  • Fluorochinolony (np. cyprofloksacyna): Może powodować kumulację kofeiny w organizmie13.

Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wpływ na ciążę

Hamowanie syntezy prostaglandyn przez kwas acetylosalicylowy może niekorzystnie wpływać na ciążę oraz rozwój zarodka lub płodu. Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, wad wrodzonych serca oraz wytrzewień wrodzonych przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%, a jego poziom zależy od dawki i czasu trwania terapii1.

U zwierząt zaobserwowano zwiększone ryzyko obumarcia zarodka oraz wady rozwojowe, w tym sercowo-naczyniowe, po podaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn2.

Kwas acetylosalicylowy nie powinien być stosowany w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W takim przypadku należy stosować jak najmniejszą dawkę przez jak najkrótszy czas3.

W trzecim trymestrze ciąży inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować:

  • działania toksyczne na układ krążenia i oddechowy płodu (przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne),
  • zaburzenia czynności nerek prowadzące do niewydolności nerek i małowodzia4.

Dodatkowo, w końcowym okresie ciąży mogą wystąpić:

  • wydłużenie czasu krwawienia i działanie antyagregacyjne,
  • zahamowanie czynności skurczowej macicy, opóźnienie porodu lub przedłużenie akcji porodowej5.

Kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży6.

Wpływ na karmienie piersią

Kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią7.

Wpływ na płodność

Leki hamujące cyklooksygenazę (COX), w tym kwas acetylosalicylowy, mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na owulację. Działanie to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu terapii8.

Działania niepożądane

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego mogą wystąpić następujące objawy niepożądane:

  • Małopłytkowość, niedokrwistość wskutek mikrokrwawień z przewodu pokarmowego, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, leukopenia, agranulocytoza, eozynopenia, zwiększone ryzyko krwawień, wydłużenie czasu krwawienia, wydłużenie czasu protrombinowego, niedokrwistość z niedoboru żelaza potwierdzona wynikami badań laboratoryjnych i objawami klinicznymi, hemoliza1.
  • Nieznana: zwiększone ryzyko krwawień, wydłużenie czasu krwawienia, czasu protrombinowego, trombocytopenia2.

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować:

  • Reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, świąd), obrzęk alergiczny i obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny potwierdzony wynikami badań laboratoryjnych i objawami klinicznymi3.
  • Nieznana: reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, odczyny skórne, reakcje anafilaktyczne, astma oskrzelowa, obrzęk naczynioruchowy4.

Zaburzenia układu nerwowego

Możliwe objawy niepożądane:

  • Krwotok mózgowy i wewnątrzczaszkowy, zawroty głowy5.
  • Nieznana: zawroty głowy, szumy uszne6.
  • Kofeina zawarta w produkcie leczniczym może powodować bezsenność, niepokój ruchowy7.

Zaburzenia żołądka i jelit

Objawy niepożądane ze strony układu pokarmowego:

  • Niestrawność, zgaga, uczucie pełności w nadbrzuszu, nudności, wymioty, brak łaknienia, bóle brzucha, krwawienia z przewodu pokarmowego, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uczynnienie choroby wrzodowej, perforacje, krwawienie dziąseł, stany zapalne przewodu pokarmowego8.
  • Nieznana: bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty; krwawienie z przewodu pokarmowego: jawne (fusowate wymioty, smoliste stolce) lub utajone, które mogą powodować niedokrwistość z niedoboru żelaza; choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, perforacje9.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Możliwe objawy niepożądane:

  • Białkomocz, obecność leukocytów i erytrocytów w moczu, nefropatia z martwicą brodawek nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, krwotoki z układu moczowo-płciowego, zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek10.
  • W rzadkich przypadkach, po długotrwałym stosowaniu dużych dawek kwasu acetylosalicylowego zanotowano martwicę brodawek nerkowych i śródmiąższowe zapalenie nerek11.

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania

Objawy ogólne

  • Objawy przedawkowania przeważnie występują po 2 godzinach1.
  • Możliwe objawy: drżenie rąk, biegunka, senność, szumy uszne, bóle i zawroty głowy, dezorientacja, przyspieszony oddech, zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej, kwasica metaboliczna, wymioty, bóle brzucha, podwyższenie temperatury ciała, zmniejszenie stężenia protrombiny, drgawki2.
  • W ciężkich przypadkach: hiperwentylacja, zaburzenia oddychania, gorączka, kwasica metaboliczna, śpiączka3.

Objawy związane z kofeiną

  • Objawy przedawkowania kofeiny obejmują: niepokój, pobudzenie, gonitwa myśli, bezsenność, drgawki, kołatanie serca, ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty4.

Objawy związane z kwasem acetylosalicylowym

  • Pierwsze objawy: nudności, wymioty, szumy uszne, przyspieszenie oddechu5.
  • Inne objawy: utrata słuchu, zaburzenia widzenia, bóle głowy, pobudzenie ruchowe, senność, śpiączka, drgawki, hipertermia6.
  • W ciężkich zatruciach: poważne zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej (kwasica metaboliczna, odwodnienie)7.

Postępowanie po przedawkowaniu

Ogólne zasady

  • Pacjenta należy natychmiast przewieźć do szpitala8.
  • Postępowanie zależy od wielkości przyjętej dawki, stadium i objawów klinicznych9.

Środki zmniejszające wchłanianie

  • Płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego10.
  • W przypadku zatrucia kwasem acetylosalicylowym: sprowokowanie wymiotów, płukanie żołądka (skuteczne do 3-4 godzin po przyjęciu leku, a w przypadku dużych dawek nawet do 10 godzin)11.

Kontrola równowagi kwasowo-zasadowej

  • Kontrola parametrów krwi: pH, pCO2, stężenie wodorowęglanów, stężenie potasu12.
  • Diureza alkaliczna (pH moczu 7,5-8)13.
  • Forsowana diureza alkaliczna w przypadku stężenia salicylanów w osoczu powyżej 500 mg/l (3,6 mmol/l) u dorosłych lub 300 mg/l (2,2 mmol/l) u dzieci14.

Leczenie objawowe

  • Wlewy dożylne zawierające NaHCO3, KCl oraz leki moczopędne15.
  • W przypadku pobudzenia centralnego układu nerwowego: pochodne 1,4-benzodiazepiny16.
  • W ciężkich przypadkach: hemodializa lub dializa otrzewnowa17.
  • Uzupełnianie płynów i ogólne postępowanie objawowe18.