Syrop z karbocysteiną czy leki z erdosteiną? Porównanie syropów wykrztuśnych

Czym są karbocysteina i erdosteina?

Zarówno karbocysteina, jak i erdosteina są lekami sekretolitycznymi z grupy mukolityków. Są one jednak pochodnymi innych aminokwasów, karbocysteina – cysteiny, a erdosteina – metioniny. Stosowane są one, gdy w drogach oddechowych występuje nadmierna produkcja lepkiego śluzu. Co ciekawe, obydwie substancje można spotkać jako preparaty bez recepty, jak i na receptę [1,2]. 

Jak działa erdocysteina i karbocysteina?

Obydwie substancje mają podobny mechanizm działania, polegający na rozbijaniu glikoprotein śluzu na mniejsze cząsteczki, upłynnianiu go i zmniejszaniu jego lepkości. Jest to możliwe ponieważ obydwie substancje zawierają atomy siarki, ulegające uwolnieniu podczas przemian w wątrobie. Takie działanie ułatwia odkrztuszanie wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych, jednocześnie nie wywołując naturalnego odruchu kaszlu. Oprócz tego erdosteina neutralizuje wolne rodniki (działanie antyoksydacyjne) oraz, co bardzo ważne, zwiększa stężenie amoksycyliny w wydzielinie oskrzelowej. Dlatego lekarze w przypadku zapisywania amoksycyliny często dodają do terapii również preparaty z erdosteiną [1,2]. 

Jakie skutki uboczne ma karbocysteina i erdosteina? 

Obydwa leki – karbocysteina i erdosteina – są skutecznymi mukolitykami, ale jak każde substancje lecznicze, mogą wywołać pewne działania niepożądane. Do najczęstszych skutków ubocznych należą nudności, wymioty, bóle brzucha oraz reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak wysypka czy świąd. Objawy te występują zazwyczaj rzadko, a ich nasilenie jest na ogół niewielkie. Jednakże, w przypadku wystąpienia niepokojących objawów, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Karbocysteina, w porównaniu do erdosteiny, wiąże się z nieco większym ryzykiem poważniejszych reakcji. Może powodować krwawienia z przewodu pokarmowego, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy czy zespół Stevensa-Johnsona. Te ostatnie są rzadkie, ale bardzo poważne i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej [1,2].

Kiedy stosuje się te substancje?

Karbocysteina i erdosteina są stosowane głównie w leczeniu chorób dróg oddechowych, które przebiegają z nadmiernym wytwarzaniem lepkiego śluzu. Obie substancje pomagają upłynnić wydzielinę, co ułatwia jej usunięcie z dróg oddechowych, poprawiając tym samym komfort oddychania. Wskazaniem do ich stosowania są schorzenia takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POCHP), astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli, a także inne choroby płuc, którym towarzyszy nadmiar śluzu [1,2].

Jak dawkować karbocysteinę i erdosteinę?

Dawkowanie tych substancji zależy od postaci leku w jakich są podawane. Dla przykładu kapsułki z karbocysteiną stosowane są z reguły (tylko osoby dorosłe): początkowo 2 kapsułki 3 razy na dobę, a po osiągnięciu zadowalającej odpowiedzi, 4 kapsułki na dobę w dawkach podzielonych (np. 1 kapsułka 4 razy dziennie).

Z kolei syropy z karbocysteiną mogą być stosowane od 6 roku życia, z reguły według poniższych zaleceń:

• od 6. do 12. roku życia 250 mg (ilość ml zależy od stężenia syropu) 3 razy na dobę;
• powyżej 12. roku życia 750 mg 3 razy na dobę, a następnie 500 mg 3 razy dziennie.

Dorośli mogą także przyjmować karbocysteinę w postaci tabletek do ssania. Najczęściej stosuje się 20–30 mg/kg masy ciała na dobę w 2–3 dawkach podzielonych, co standardowo daje 750 mg (ilość tabletek zależy od dawki leku w danej tabletce) 3 razy na dobę. Jeżeli lekarz zaleci stosowanie przez dłuższy czas,  to dawkę należy zmniejszyć do 750 mg 2 razy na dobę [1].

W przypadku erdosteiny kapsułki stosuje się od 12. roku życia,  zwykle w dawce 1 kapsułka 2 razy na dobę. Z kolei w postaci proszku do sporządzania zawiesiny erdosteinę stosuje się zwykle w dawkach 10 mg/kg masy ciała w dwóch podzielonych dawkach [2].

Jak prezentują się profile bezpieczeństwa karbocysteiny i erdosteiny?

Bardzo ważnym aspektem, na który należy zwrócić uwagę w trakcie stosowania jakichkolwiek leków jest ich profil bezpieczeństwa w odniesieniu do różnych grup pacjentów. Podczas gdy dany lek może być bezpiecznie stosowany przez typową osobę dorosłą, już w przypadku np. kobiety ciężarnej lub osoby z niewydolnością nerek może być bezwzględnie zakazany. Poniżej przedstawiliśmy profile bezpieczeństwa dla karbocysteiny i erdosteiny w przypadku specyficznych grup pacjentów.

Ciąża i karmienie piersią

Żadnego z tych leków nie należy stosować podczas ciąży (karbocysteiny nie wolno w 1 trymestrze ciąży) oraz podczas karmienia piersią [1,2].

Prowadzenie pojazdów

W przypadku zarówno karbocysteiny, jak i erdosteiny, nie stwierdzono żadnych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów [1,2]. 

Interakcje z alkoholem

Nie ma danych świadczących o interakcji tych substancji z alkoholem [1,2].

Stosowanie u seniorów, przy zaburzeniach czynności nerek, lub wątroby

Nie ma bezpośrednich danych świadczących o konieczności zmiany dawek tych substancji w przypadku osób w podeszłym wieku czy z zaburzeniami nerek lub wątroby. Nie zwalnia to jednak z konieczności zachowania szczególnej ostrożności w przypadku tych dwóch grup [1,2]. 

Jakie są typowe drogi podania karbocysteiny i erdosteiny?

Karbocysteina jest podawana doustnie, występuje w postaci kapsułek, syropu, proszku do sporządzania zawiesiny czy tabletek do ssania. Również erdosteina jest dostępna jedynie w postaciach doustnych – zwykłych kapsułkach, tabletkach oraz proszku do sporządzania zawiesiny [1,2]. 

Jakie są zamienniki i preparaty karbocysteiny?

W aptekach dostępne są zarówno preparaty karbocysteiny na receptę, jak i bez recepty. Poniżej przedstawiamy listę tych preparatów leczniczych.

Leki dostępne na receptę:

• Pecto Drill syrop;
• Pecto Drill tabletki do ssania;
• Pulnozin syrop;
• Pulnozin tabletki do ssania;
• Mucopect syrop;
• Pulnozin Junior tabletki do ssania;
• Mukolina syrop;
• Bronles kapsulki;
• Rhinathiol syrop.

Leki dostępne bez recepty:

• Flegamax syrop;
• Mucopect Control kapsułki;
• Mucopect Kids syrop;
• Strepsils na kaszel kapsułki;
• Flagamax Forte proszek do sporządzania proszku [1].

Jakie są preparaty i zamienniki erdosteiny?

Erdosteina, podobnie jak karbocysteina, jest dostępna zarówno na receptę, jak i bez recepty. Poniżej wymieniliśmy wspomniane produkty lecznicze.

Leki dostępne na receptę:

• Erdosol Respiro kapsułki;
• Erdosol Muko tabletki;
• Erdomed kapsułki;
• Erdomed proszek do wytworzenia zawiesiny.

Leki dostępne bez recepty:

• Erdomed Muko proszek do wytwarzania zawiesiny [2].

Podsumowanie

Karbocysteina i erdosteina to jedne z najczęściej stosowanych mukolityków, które dostępne są zarówno w formie leków na receptę, jak i bez recepty. Choć obydwa preparaty wykazują podobne działanie, erdosteina może być korzystniejsza w przypadku infekcji wymagających antybiotykoterapii, zwłaszcza przy stosowaniu amoksycyliny. Ponadto, pacjenci mają możliwość wyboru spośród różnych leków zawierających erdosteinę lub karbocysteinę, np. syrop Pecto Drill, oraz jego zamienniki Mucopect i Pulnozin. Dodatkowo, leki te dostępne są w różnej postaci (np. proszku, tabletek lub syropu), dzięki czemu można dobrać taki preparat, który najlepiej odpowiada potrzebom pacjenta [1,2].