Substancje czynne

Propanediol to substancja pomocnicza stosowana w lekach i kosmetykach jako rozpuszczalnik, humektant i stabilizator. Charakteryzuje się bardzo niską toksycznością i dobrą tolerancją skórną. U małej liczby osób może wywołać reakcję alergiczną.

Propentofilina to pochodna ksantyny poprawiająca mikrokrążenie i elastyczność erytrocytów. Stosowana w leczeniu przewlekłych chorób naczyń obwodowych, zaburzeń ukrwienia mózgu, szumów usznych i retinopatii.

Propionibacterium freudenreichii to probiotyczna bakteria mleczarska, która w jelitach wytwarza kwas propionowy, witaminę B12 i czynnik bifidogenny DHNA. Wspiera barierę jelitową i moduluje odporność. Suplementacja jest ogólnie bezpieczna, lecz wymaga ostrożności u osób z niedoborami odporności.

Propoksur to insektycyd karbaminianowy stosowany przeciw owadom w rolnictwie i dezynsekcji, działający przez hamowanie acetylocholinoesterazy. Nie jest lekiem i może być toksyczny dla ludzi.

Propyloparaben to konserwant przeciwdrobnoustrojowy stosowany w lekach, kosmetykach i żywności (E216) w stężeniach od 0,02 do 0,1%. Europejski SCCS uznał go za bezpieczny w kosmetykach do 0,14%, a EFSA ustaliła ADI na 0,5 mg/kg/dobę. Szybko się metabolizuje i nie kumuluje w organizmie. Ostrożność wskazana u osób z alergią na parabeny.

Proso zwyczajne zawiera flawonoidy, kwasy fenolowe i unikalną miliacynę. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne i wspiera kontrolę glikemii. Jako zboże bezglutenowe nadaje się dla osób z nietolerancją glutenu, jednak przy chorobach tarczycy wymaga ostrożności.

Proszek ze skorupek jaj to naturalne źródło węglanu wapnia o dobrej biodostępności. Wspiera gęstość kości, może łagodzić ból w osteoporozie i zawiera śladowe minerały wspierające metabolizm kostny. Nadmierne dawki mogą szkodzić nerkom i sercu.

Białko białego łubinu dostarcza ok. 36–40 g protein na 100 g nasion i wszystkie niezbędne aminokwasy egzogenne. Badania kliniczne łączą jego regularne spożycie z obniżeniem LDL-cholesterolu, redukcją ciśnienia krwi i poprawą kontroli glikemii. Wymaga obróbki w celu usunięcia alkaloidów.

Proteiny jedwabiu (fibroina i sericyna) nawilżają skórę, wzmacniają włosy, wspierają gojenie ran i wykazują aktywność antyoksydacyjną. Hydrolizowana forma wnika w strukturę włosa i naskórka, wiążąc wodę i tworząc ochronny film. Bezpieczeństwo w kosmetykach potwierdzone przez niezależny panel ekspertów.

Proteiny kaszmiru to hydrolizowany keratin z koziej sierści. Stosowane w kosmetykach, teoretycznie tworzą film ochronny, lecz po hydrolizie tracą tę właściwość. Brak badań klinicznych potwierdzających skuteczność u ludzi.

Proteoglikany to składniki chrząstki stawowej i skóry. Suplementy z chrząstki łososia (5–10 mg/dobę) wykazały w badaniach klinicznych korzystny wpływ na biomarkery metabolizmu chrząstki i kondycję skóry. Działanie przeciwzapalne potwierdzono dotychczas głównie na modelach zwierzęcych.

Protodioscyna to steroidowy saponin z Tribulus terrestris, kozieradki i pochrzynie. Badania przedkliniczne sugerują wpływ na poziom androgenów i tlenek azotu, jednak ludzkie dane kliniczne są ograniczone i niejednoznaczne. Dostępna głównie w suplementach diety standaryzowanych pod kątem zawartości saponin.

Przeciwciała antygranulocytu to substancja wykorzystywana w diagnostyce medycznej. Jest oznaczana izotopem technetu-99m.

Przetacznik leśny to zioło bogate w aukubinę, garbniki, saponiny i flawonoidy. Tradycyjnie stosowane przy kaszlu, problemach trawiennych i dolegliwościach skórnych. Badania laboratoryjne i na zwierzętach potwierdzają właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, jednak dowody kliniczne są ograniczone. Kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać stosowania.

Przytulia czepna (Galium aparine) to zioło działające moczopędnie i wspomagające układ limfatyczny. Zawiera asperulozydy, flawonoidy, kwasy fenolowe i garbniki. Stosowana jako napar, nalewka lub świeży sok. Nie zalecana w ciąży i przy niektórych schorzeniach nerek lub serca.

Przytulia właściwa (Galium odoratum) to roślina bogata w kumarynę o działaniu przeciwzakrzepowym, a także flawonoidy, irydo-glikozydy i garbniki. Tradycyjnie stosowana przy bezsenności, zaburzeniach trawienia i problemach z wątrobą. Długotrwałe lub nadmierne stosowanie może uszkodzić wątrobę i nasilić działanie leków rozrzedzających krew.

Przywrotnik pospolity (Alchemilla vulgaris) zawiera garbniki, flawonoidy i kwas salicylowy. W ziołolecznictwie stosuje się go przy obfitych miesiączkach, biegunce i gojeniu ran. Komisja E zatwierdziła go przy łagodnej biegunce. W ciąży i podczas laktacji wymagana jest szczególna ostrożność.

Pseudoalteromonas ferment extract to składnik kosmetyczny z morskich bakterii antarktycznych. Badania producenta wykazały nawilżenie skóry o prawie 15% i redukcję zmarszczek o 44% po 28 dniach. Zawiera polisacharydy, karotenoidy i aminokwasy wspierające barierę skórną.

Psianka czarna (Solanum nigrum) zawiera ponad 188 związków aktywnych, w tym toksyczną solaninę. Badania przedkliniczne sugerują właściwości hepatoprotekcyjne, przeciwzapalne i przeciwutleniające, ale brak wystarczających danych klinicznych. Surowe owoce są niebezpieczne – roślina wymaga ostrożności i konsultacji ze specjalistą.

Pstrolistka sercowata to azjatycka roślina lecznicza o bogatym składzie – flawonoidy, olejki eteryczne i polisacharydy. Badania przedkliniczne potwierdzają działanie przeciwzapalne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne, choć dowody u ludzi są nadal ograniczone.