Dawkowanie szczepionki Engerix B: Szczegółowy przewodnik
Szczepionka Engerix B jest stosowana w celu zapobiegania wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B). W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować tę szczepionkę, aby zapewnić optymalną ochronę przed chorobą.
Spis treści
- Wskazania do stosowania
- Dawkowanie i schematy szczepienia
- Szczepienie przypominające
- Przeciwwskazania
- Słownik pojęć
- Podsumowanie
Wskazania do stosowania
Szczepionka Engerix B jest wskazana dla osób nieuodpornionych w celu uzyskania uodpornienia przeciwko zakażeniom spowodowanym przez wszystkie znane podtypy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Szczepienie zapobiega także wirusowemu zapaleniu wątroby typu D, wywołanemu przez HDV, ponieważ wirusowe zapalenie wątroby typu D występuje jednocześnie z wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW typu B)[1].
Dawkowanie i schematy szczepienia
Dawkowanie szczepionki Engerix B zależy od wieku pacjenta oraz specyficznych warunków zdrowotnych. Poniżej przedstawiamy szczegółowe schematy dawkowania:
Osoby w wieku od 16 lat
Standardowe schematy szczepienia podstawowego:
- Schemat 0, 1, 6 miesięcy: Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 1 miesiącu, trzecia dawka po 6 miesiącach od pierwszej dawki. Ten schemat pozwala na uzyskanie optymalnej ochrony w 7. miesiącu po podaniu pierwszej dawki oraz indukuje wysoki poziom przeciwciał[1].
- Schemat przyspieszony 0, 1, 2 miesiące: Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 1 miesiącu, trzecia dawka po 2 miesiącach od pierwszej dawki. W celu zapewnienia długotrwałej ochrony zaleca się podanie czwartej dawki po 12 miesiącach od pierwszej dawki[1].
Osoby w wieku od 18 lat
W wyjątkowych przypadkach, np. przed podróżą, gdy wymagane jest szybkie przeprowadzenie szczepienia podstawowego w czasie jednego miesiąca przed wyjazdem, można zastosować schemat:
- Schemat 0, 7, 21 dni: Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 7 dniach, trzecia dawka po 21 dniach od pierwszej dawki. Zaleca się podanie czwartej dawki po 12 miesiącach od pierwszej dawki[1].
Osoby w wieku od 11 do 15 lat włącznie
Dawkowanie dla tej grupy wiekowej może być realizowane według schematu:
- Schemat 0, 6 miesięcy: Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 6 miesiącach od pierwszej dawki. Ten schemat można zastosować jedynie wówczas, gdy ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B podczas trwania cyklu szczepienia jest małe oraz gdy istnieje pewność, że 2-dawkowy cykl szczepienia będzie ukończony[1].
Pacjenci z niewydolnością nerek, w tym pacjenci hemodializowani w wieku od 16 lat
Schemat szczepienia podstawowego składa się z czterech podwójnych dawek szczepionki (2 x 20 μg) podanych:
- Pierwsza dawka w dowolnym terminie
- Druga dawka po 1 miesiącu
- Trzecia dawka po 2 miesiącach
- Czwarta dawka po 6 miesiącach od podania pierwszej dawki
Schemat szczepienia powinien być odpowiednio modyfikowany, tak aby zapewnić przeciwciała anty-HBs na poziomie 10 mIU/ml, który uznawany jest za ochronny, lub wyższym[1].
Przypadki stwierdzonego lub przypuszczalnego bezpośredniego narażenia na zakażenie WZW typu B
W takich przypadkach zaleca się szczepienie według schematu 0, 1, 2, 12 miesięcy. Pierwszą dawkę Engerix B można podać równocześnie z immunoglobuliną ludzką przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg). Iniekcje te muszą być wykonane w dwa różne miejsca[1].
Szczepienie przypominające
Aktualnie dostępne dane nie wskazują na konieczność zastosowania dawki przypominającej u osób ze sprawnie działającym układem immunologicznym, które prawidłowo zareagowały na pełne szczepienie podstawowe. Jednakże u pacjentów z obniżoną odpornością (np. pacjentów z niewydolnością nerek, hemodializowanych, HIV dodatnich), należy zastosować dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty-HBs na poziomie równym lub wyższym od uznanego za ochronny 10 mIU/ml. U tych pacjentów zaleca się wykonywanie badań serologicznych co 6-12 miesięcy po szczepieniu[1].
Przeciwwskazania
Szczepionka Engerix B nie powinna być podawana osobom z nadwrażliwością na którykolwiek składnik szczepionki oraz osobom, u których wystąpiły objawy nadwrażliwości po poprzedniej dawce szczepionki Engerix B. Podanie szczepionki powinno być odroczone w okresie ostrych chorób przebiegających z gorączką. Łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania do podania szczepionki[1].
Słownik pojęć
- Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B) – Choroba wywoływana przez wirus zapalenia wątroby typu B, który powoduje obrzęk zapalny wątroby.
- Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) – Białko znajdujące się na powierzchni wirusa zapalenia wątroby typu B, które jest wykorzystywane w szczepionkach do wywołania odpowiedzi immunologicznej.
- Immunoglobulina przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg) – Preparat zawierający przeciwciała przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B, stosowany w celu zapewnienia natychmiastowej ochrony przed zakażeniem.
- Seroprotekcja – Poziom przeciwciał w surowicy krwi, który zapewnia ochronę przed zakażeniem.
- Odpowiedź anamnestyczna – Szybka i silna odpowiedź immunologiczna na antygen, który organizm już wcześniej rozpoznał i na który wytworzył pamięć immunologiczną.
Podsumowanie
Szczepionka Engerix B jest skutecznym środkiem zapobiegającym wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Dawkowanie szczepionki zależy od wieku pacjenta oraz specyficznych warunków zdrowotnych. Istnieją różne schematy szczepienia, które można dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta. Ważne jest, aby przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i terminów podawania dawek, aby zapewnić optymalną ochronę przed chorobą.
| Grupa wiekowa | Schemat szczepienia | Uwagi |
| Osoby w wieku od 16 lat | 0, 1, 6 miesięcy lub 0, 1, 2 miesiące (czwarta dawka po 12 miesiącach) | Standardowe schematy |
| Osoby w wieku od 18 lat | 0, 7, 21 dni (czwarta dawka po 12 miesiącach) | Przed podróżą |
| Osoby w wieku od 11 do 15 lat | 0, 6 miesięcy | Pod warunkiem niskiego ryzyka zakażenia |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | 0, 1, 2, 6 miesięcy (2 x 20 μg) | Podwójne dawki |
| Przypadki narażenia na zakażenie | 0, 1, 2, 12 miesięcy | Równocześnie z HBIg |














