Jak prawidłowo dawkować lek balance?

Spis treści

• Wprowadzenie
• Dawkowanie dla dorosłych
• Dawkowanie dla dzieci
• Automatyczna dializa otrzewnowa
• Sposób stosowania
• Przedawkowanie
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Wprowadzenie

Lek balance jest stosowany u pacjentów ze schyłkową, przewlekłą niewydolnością nerek do oczyszczania krwi za pośrednictwem błony otrzewnowej. Proces ten nazywa się dializą otrzewnową. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować lek balance, aby zapewnić skuteczność terapii i bezpieczeństwo pacjenta.

Dawkowanie dla dorosłych

Dawkowanie leku balance zależy od rodzaju terapii, częstości podawania, czasu zalegania oraz objętości wymiany, które ustala lekarz prowadzący^[1]. Oto szczegółowe wytyczne:

• Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO): Zwykle stosuje się 2000-3000 ml roztworu na jedną wymianę, cztery razy na dobę. Po okresie zalegania od 2 do 10 godzin, roztwór zostaje zdrenowany. Dawkowanie, objętość wymiany i liczbę wymian należy dostosować indywidualnie^[1].
• Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO): Typowo pacjenci są poddawani leczeniu za pomocą cyklera przez 8-10 godzin w ciągu nocy. Objętości zalegania wynoszą od 1500 do 3000 ml, a liczba cykli zwykle waha się od 3 do 10 w ciągu nocy. Typowa ilość użytego płynu zawiera się między 10 a 18 l, ale może wynosić także od 6 do 30 l^[1].

Dawkowanie dla dzieci

Dawkowanie leku balance u dzieci zależy od wieku i pola powierzchni ciała dziecka. Oto szczegółowe wytyczne:

• Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO): Zalecana początkowa dawka wynosi 600-800 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 4 (czasami 3 lub 5) wymianach w ciągu doby. Może ona być zwiększona do 1000-1200 ml/m² pola powierzchni ciała w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek^[1].
• Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO): Objętość na jedną wymianę powinna wynosić 800-1000 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 5-10 wymianach w ciągu doby. Może ona być zwiększona do 1400 ml/m² pola powierzchni ciała w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek^[1].

Automatyczna dializa otrzewnowa

W przypadku automatycznej dializy otrzewnowej (ADO) stosuje się system sleep•safe lub Safe•Lock. Wymiany worków są kontrolowane automatycznie przez cykler w ciągu całej nocy^[2]. Oto szczegółowe wytyczne:

• Dorośli: Zwykle przepisywana dawka leku wynosi 2000 ml (maks. 3000 ml) na jedną wymianę, z 3-10 wymianami w ciągu nocy (przy podłączeniu pacjenta do cyklera przez 8 do 10 godzin) oraz jedną lub dwoma wymianami w ciągu dnia^[2].
• Dzieci: Objętość wymiany powinna wynosić 800-1000 ml/m² (do 1400 ml/m²) pola powierzchni ciała, przy 5-10 wymianach w ciągu nocy^[2].

Sposób stosowania

Lek balance należy stosować wyłącznie do wlewów do jamy otrzewnowej. Przed użyciem roztwory z obu komór muszą zostać wymieszane zgodnie z opisem^[2]. Oto kroki, które należy podjąć:

1. Przygotowanie roztworu: Sprawdzić ogrzany worek z roztworem (etykietę, datę ważności, przezroczystość roztworu, brak uszkodzeń worka i opakowania zewnętrznego, brak uszkodzenia linii spawu oddzielającej komory worka). Położyć worek na stabilnej powierzchni. Otworzyć opakowanie zewnętrzne worka i opakowanie nakrętki dezynfekującej. Umyć ręce środkiem przeciwbakteryjnym. Zwijać worek leżący na folii z opakowania zewnętrznego, zaczynając od jednego z boków tak, aby otworzyła się międzykomorowa linia spawu. Roztwory z obu komór wymieszają się samoistnie. Następnie zwijać worek zaczynając od górnego brzegu tak, aby całkowicie otworzyła się linia spawu dolnego trójkąta. Sprawdzić, czy wszystkie linie spawu są całkowicie otwarte. Upewnić się, czy roztwór jest przezroczysty, a worek nie przecieka^[2].
2. Przygotowanie wymiany worka: Zawiesić worek na górnym haczyku stojaka do kroplówek, rozwinąć dreny worka i umieścić łącznik DISC (dysk) w podstawce stabilizującej. Po rozwinięciu drenów worka drenażowego, zawiesić worek drenażowy na dolnym haczyku stojaka do kroplówek. Włożyć końcówkę drenu łączącego pacjenta do jednego z dwóch uchwytów podstawki stabilizującej. Włożyć nową nakrętkę dezynfekującą do drugiego wolnego uchwytu. Zdezynfekować ręce i usunąć kapturek ochronny z dysku. Połączyć końcówkę drenu łączącego pacjenta z dyskiem^[2].
3. Wypływ: Otworzyć zacisk na drenie łączącym pacjenta. Rozpoczyna się wypływ^[2].
4. Przepłukanie: Po zakończeniu wypływu wpuścić świeży roztwór do worka drenażowego (ok. 5 sekund)^[2].
5. Wpływ: Rozpocząć wpuszczanie roztworu, obracając pokrętło do pozycji^[2].
6. Procedura bezpieczeństwa: Zamknąć dren łączący pacjenta poprzez wprowadzenie korka iglicowego z uszczelką (PIN) do końcówki drenu^[2].
7. Odłączenie: Usunąć kapturek ochronny z nowej nakrętki dezynfekującej i nakręcić go na starą nakrętkę. Odkręcić końcówkę drenu łączącego pacjenta od dysku i przykręcić końcówkę drenu łączącego pacjenta do nowej nakrętki dezynfekującej^[2].
8. Zamknięcie dysku: Zamknąć dysk otwartym końcem zużytej nakrętki dezynfekującej, która pozostała w prawym uchwycie podstawki stabilizującej^[2].
9. Sprawdzenie dializatu: Sprawdzić przezroczystość zdrenowanego dializatu, zważyć go i, jeśli dializat jest przezroczysty, usunąć go^[2].

Przedawkowanie

Nie zgłaszano nagłych wypadków związanych z przedawkowaniem leku balance. Nadmierną ilość wprowadzonego do jamy otrzewnowej roztworu dializacyjnego można łatwo zdrenować do pustego worka. W przypadku zbyt częstych wymian, nastąpić może odwodnienie i (lub) zaburzenia gospodarki elektrolitowej, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej^[1].

Słownik pojęć

• Dializa otrzewnowa – metoda oczyszczania krwi za pomocą błony otrzewnowej, stosowana u pacjentów z niewydolnością nerek.
• Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO) – rodzaj dializy otrzewnowej, w której pacjent samodzielnie wykonuje wymiany roztworu dializacyjnego kilka razy dziennie.
• Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO) – rodzaj dializy otrzewnowej, w której wymiany roztworu dializacyjnego są kontrolowane automatycznie przez cykler w ciągu nocy.
• Kwasicę mleczanowa – stan metaboliczny charakteryzujący się nadmiernym gromadzeniem kwasu mlekowego we krwi.
• Elektrolity – substancje, które przewodzą prąd elektryczny w roztworach wodnych, np. sód, potas, wapń.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku