, , ,

W jaki sposób objawia się skleroza?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Dowiedz się więcej na temat sklerozy

O sklerozie potocznie mówimy, gdy ktoś o czymś zapomni. Pomimo, że często są to żarty, to ta choroba nie powinna być powodem do śmiechu. Czym tak naprawdę jest skleroza? W jakim wieku najczęściej się zaczyna? Jakie są jej przyczyny? Jakie daje objawy? Czy jest wyleczalna? Jak jej zapobiegać?
Dowiedz się więcej na temat sklerozy

Skleroza – co to?

Skleroza jest zespołem objawów mających charakter otępienny, który jest wywołany miażdżycą tętnic doprowadzających krew do mózgu. Zmiany te zachodzą w miarę upływu czasu, gdy w wewnętrznych ścianach naczyń krwionośnych odkładają są trójglicerydy i estry cholesterolu, co prowadzi jednocześnie do powstania stanu zapalnego. Zmniejsza się elastyczność i światło tętnic, przez co do mózgu dociera mniej krwi i dochodzi do przewlekłego niedokrwienia mózgu. Prowadzi to do obumierania neuronów i zaburzenia funkcji neurologicznych, objawiające się zmianami zachowania pacjenta, w szczególności pogorszenia jego pamięci [1].

Jak się objawia skleroza?

Pierwsze objawy postępującej sklerozy nie są specyficzne i mogą być przez pacjentów bagatelizowane i zrzucane na zmęczenie oraz zbyt szybki tryb życia. Najczęściej, w początkowej fazie tej choroby, występuje:

  • nadmierne zmęczenie i zmniejszenie wydajności pracy;
  • potrzeba dłuższego snu, przy jednoczesnym problemie z zasypianiem;
  • dłuższa regeneracja po wysiłku;
  • pogorszenie funkcji poznawczych [2].

Wraz z rozwojem choroby i postępującymi zmianami miażdżycowych w obrębie naczyń krwionośnych doprowadzających krew do mózgu, zaczynają się pojawiać bardziej specyficzne dla sklerozy objawy:

  • pacjent coraz częściej ma problemy z pamięcią, w szczególności zaczynają się pojawiać luki w pamięci;
  • pojawia się chwiejność emocjonalna, pacjent często zaczyna reagować bardzo emocjonalnie na błahe zdarzenia (może pojawiać się gniew lub wręcz płacz);
  • pacjent unika aktywności, zarówno fizycznej, jak i intelektualnej;
  • mogą pojawiać się zachowania egoistyczne lub pozbawione barier, np. objadanie się ponad miarę;
  • w zaawansowanych stadiach pojawia się splątanie i niepokój połączony z bezsennością, szczególnie w nocy (chory potem nie pamięta, że np. chodził w nocy po mieszkaniu);
  • afazja (utrata zdolności mowy pomimo sprawnego aparatu mowy);
  • apraksja (problem z wykonywaniem najprostszych czynności życiowych);
  • ataksja (trudności z prawidłową koordynacją ruchową);
  • w bardzo zaawansowanej sklerozie może dojść nawet do paraliżu lub niedowładu jednej strony ciała lub objawów podobnych do choroby Parkinsona (mimowolne drżenie mięśni) [1,3].

W jakim wieku zaczyna się skleroza?

Skleroza najczęściej dotyczy osób w podeszłym wieku, seniorów po 65. roku życia (ale zdarzają się również przypadku u ludzi znacznie młodszych). Tym pacjentom często towarzyszą również inne choroby, dlatego często pierwsze niespecyficzne objawy sklerozy są błędnie diagnozowane [1].

Jakie są przyczyny sklerozy?

Bezpośrednia przyczyną wystąpienia sklerozy jest cholesterol i odkładanie się blaszek miażdżycowych na ścianach tętnic. Po pewnym czasie zaczynają pojawiać się zwapnienia i ogniska martwicze, co ogranicza przepływ krwi do tkanek mózgu (zaburza to transport substancji odżywczych i tlenu do neuronów). W praktyce prowadzą do tego takie czynniki jak np.:

  • nieodpowiednio zbilansowana dieta, w szczególności nadmiar jedzenia typu fast food i słodyczy;
  • palenie papierosów;
  • siedzący tryb życia;
  • nadmierna waga;
  • wysokie stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi;
  • zbyt wysokie ciśnienie krwi;
  • cukrzyca;
  • menopauza i zaburzenia krążenia;
  • podeszły wiek;
  • choroby układu krążenia w wywiadzie rodzinnym [2,3].

Czym się różni skleroza od Alzheimera?

Pacjenci często zastanawiają się czy skleroza i Alzheimer to ta sama choroba? W rzeczywistości są to dwie zupełnie różne jednostki chorobowe. W przypadku choroby Alzheimera powstają trwałe zmiany organiczne mózgu, objawiające się jako postępujące zaburzenia pamięci i zachowania. W jej przebiegu dochodzi do odkładania się w mózgu patologicznych białek, które następnie uszkadzają neurony. Jest to więc zdecydowanie inny mechanizm powstawania objawów, niż w przypadku sklerozy [3].

Skleroza, zapominanie – jak temu zapobiegać?

Skleroza rozwija się latami, początkowo nie dając objawów, a gdy już się pojawią, to często choroba jest już na zaawansowanym poziomie. Dlatego niezmiennie ważna jest profilaktyka, która pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia tej podstępnej choroby lub przynajmniej spowolnić pojawienie się jej pierwszych objawów. Do najważniejszych metod jej profilaktyki należą:

  • dobrze zbilansowana dieta, bogata w owoce i warzywa, a pozbawiona tłustych pokarmów, które sprzyjają powstawaniu blaszek miażdżycowych;
  • unikanie niezdrowymi nałogów, w szczególności palenia papierosów;
  • regularna aktywność fizyczna i intelektualna;
  • regularne badanie się, w szczególności mierzenie ciśnienia krwi oraz poziomu glukozy i cholesterolu we krwi [1].

Skleroza – jak leczyć?

Niestety w chwili obecnej skleroza jest chorobą nieuleczalną. Jedynym, co może zrobić dzisiejsza medycyna, jest złagodzenie objawów, aby poprawić komfort życia pacjentów. Często pomocne jest wdrożenie terapii psychologicznej dla pacjenta i jego najbliższych, aby pomóc im w radzeniu sobie z tą chorobą. W samym łagodzeniu objawów choroby stosuje się leczenie farmakologiczne. Gdy występuje zwężenie tętnic kręgowych wskazana może być operacja usuwająca blaszkę miażdżycową lub udrażniająca zwężoną tętnicę, aby poprawić ukrwienie mózgu [1,2].

Czy skleroza jest nieuleczalnna?

Leki na skleroze

W leczeniu sklerozy lekarze mogą przepisać dostępne na receptę leki rozszerzające naczynia krwionośne, łagodzące objawy miażdżycy, stabilizujących ciśnienie czy redukujące stężenie cholesterolu we krwi. Terapia zależy od stanu klinicznego pacjenta i chorób towarzyszących (należy pamiętać, że na sklerozę cierpią głównie osoby w podeszłym wieku). Co ważne, leczenie może jedynie w niewielkim stopniu poprawić komfort życia pacjenta, nie da się cofnąć powstałych już zmian miażdżycowych, które wystąpiły w tętnicach [2,3].

Podsumowanie

Skleroza jest chorobą spowodowaną miażdżycą tętnic, która w rezultacie zwęża światło naczyń krwionośnych doprowadzających krew do mózgu, co powoduje dostarczenie mniejszej ilości tlenu i składników odżywczych do mózgu. Pacjent stopniowo traci zdolności poznawcze, w szczególności ma problemy z pamięcią. Niestety, w chwili obecnej nie ma skutecznych sposobów leczenia sklerozy. Można jedynie poprawić komfort życia pacjenta, niestety, nawet mimo leczenia, choroba z reguły postępuje. Dlatego kluczową kwestia jest poznanie mechanizmów powstawania tej dolegliwości i wdrożenie odpowiedniej profilaktyki. Im wcześniej, tym lepiej.

Bibliografia

  1. F. A. Arain, L. T. Cooper Jr, Miażdżyca tętnic obwodowych: diagnostyka i leczenie, Medycyna po Dyplomie 2010 vol.19, nr 6.
  2. M. Middeke, Entwicklung, Diagnose und Prävention der Arteriosklerose [Development, Diagnosis and Prevention of Arteriosclerosis], Dtsch Med Wochenschr. 2019 Mar;144(5):293.
  3. T. Gabryelewicz, Łagodne zaburzenia poznawcze, Borgis - Postępy Nauk Medycznych 2011, 8, s. 688-691.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych substancji.

Omawiane schorzenia

  • Zaburzenia pamięci

    Zaburzenia pamięci to choroba neurologiczna, która objawia się trudnościami w zapamiętywaniu i przypominaniu sobie informacji. Mogą być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak urazy głowy, choroby neurodegeneracyjne czy zaburzenia emocjonalne.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , .