Jak leczyć rumień zakaźny i dlaczego jest groźny w ciąży?

Rumień zakaźny – najważniejsze fakty, które musisz znać

Rumień zakaźny (łac. erythema infectiosum) jest wysoce zakaźną, przenoszoną drogą kropelkową, chorobą. Najczęściej przenosi się ona poprzez wydzieliny układu oddechowego, takie jak plwocina czy ślina, w trakcie kaszlu czy kichania. Co ciekawe, jest nazywana potocznie piątą chorobą, ponieważ podobnie jak szkarlatyna, płonica, różyczka, odra i choroba Dukesa, objawia się wysypką. 

Rumień zakaźny jest wywoływany przez parwowirusa B19. Co ważne, nawet u 60% populacji zakażenie tym wirusem przebiega bezobjawowo. Choroba jest najbardziej zaraźliwa przed pojawieniem się najbardziej charakterystycznego objawu, czyli wysypki. Na zakażenie rumieniem zakaźnym narażeni są przede wszystkim dorośli, którzy nie przechorowali choroby w okresie dziecięcym i nie mają odporności [1].

Jakie są objawy rumienia zakaźnego u dorosłych? 

Okres wylęgania się rumienia zakaźnego trwa zwykle od 1. do 2. tygodni. W początkowej fazie choroby, symptomy z reguły są podobne do przeziębienia czy grypy, m.in. gorączka, bóle głowy i gardła, ogólne rozbicie i złe samopoczucie. Zdecydowanie jednak najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest czerwona wysypka, pojawiająca się kilka dni po wystąpieniu objawów grypopodobnych. Z tego względu objawy można podzielić na dwie fazy. Pierwsza faza (przed wysypką), trwa zwykle od 2. do 5. dni i obejmuje następujące objawy:

• gorączka i ogólnie osłabienie;
• nieżyt górnych dróg oddechowych;
• bóle głowy i mięśni;
• nudności, wymioty i biegunka;
• świąd;
• zapalenie spojówek [1,2].

Bardziej charakterystyczne dla tej choroby są objawy drugiej fazy, czyli fazy wysypkowej, trwającej zwykle od kilku dni do nawet kilku tygodni:

• najczęściej bez gorączki i objawów grypopodobnych;
• czerwonofioletowa wysypka początkowo na policzkach, a następnie na tułowiu i kończynach;
• wysypka może być nieprzyjemnie swędząca;
• bóle stawów, w szczególności dłoni, nadgarstków, kolan i stop.

Co istotne, u zdecydowanej większości pacjentów objawy ustępują w ciągu kilku tygodni. U dorosłych rumień zakaźny może powodować troszkę inne objawy niż u dzieci. Częściej pojawiają się dolegliwości, takie jak ból stawów na tle zapalenia stawów. Często dochodzi do symetrycznego zapalenia wielu stawów, np. śródręcza, stawów kolanowych, nadgarstka, stawów łokciowych [1,3]. 

Rumień zakaźny, a szkarlatyna? Czy można je pomylić?

Rumień zakaźny i szkarlatyna to dwie zupełnie różne choroby. Rumień zakaźny jest wywołany przez wirusa, a szkarlatyna przez bakterię. Zupełnie inaczej więc przebiega leczenie tych dwóch chorób. W przebiegu szkarlatyny charakterystyczne jest występowanie bólu gardła, wysokiej gorączki, zapalenia gardła i migdałków. Inna jest również wysypka, która w przypadku szkarlatyny występuje na twarzy, ale omija okolice nosa i ust. Z reguły zajmuje obszar tułowia, nie kończyn, a w dotyku jest bardzo szorstka [3].

Czy rumień zakaźny jest groźny w ciąży? 

Zakażenie się parwowirusem B19 przez kobietę będącą w ciąży grozi transmisją zakażenia na płód. Dla płodu szczególnie niebezpieczne jest zakażenie w II trymestrze ciąży. Może dojść do powikłań, w tym poronienia, obumarcia płodu czy urodzenia noworodka z ciężką anemią płodową. Z tych względów kobiety będące w ciąży w sposób szczególny powinny unikać zakażenia tym wirusem [1]. 

Jak zapobiegać zakażeniu rumieniem zakaźnym u dorosłego?

Niestety nie ma szczepionki, ani innych cudownych sposobów na uniknięcie zakażenia. Aby zmniejszyć ryzyko, należy stosować podstawowe zasady, takie jak:

• mycie rąk;
• zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu i kichania;
• unikanie dotykania oczu, nosa bądź ust;
• unikanie bliskiego kontaktu z chorymi;
• pozostanie w domu w przypadku zachorowania, aby nie przenosić choroby dalej [1]. 

Jak leczyć rumień zakaźny?

W chwili obecnej nie ma szczepionki ani konkretnego leku na zwalczenie choroby. Co ważne, choroba ustępuje po kilku, kilkunastu dniach samoistnie. Stosuje się więc leczenie objawowe, czyli leki mające na celu redukcję objawów, takich jak gorączka, świąd czy bóle stawów. Trzeba pamiętać, że jest to zakażenie wirusowe i nie stosuje się antybiotyków. W przypadku wystąpienia bólu i zapalenia stawów zaleca się leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takie jak ketoprofen np. Ketonal Active czy ibuprofen np. Ibuprom. U pacjentów z niedokrwistością hemolityczną może być konieczne przetoczenie masy czerwonokrwinkowej. Osoby, które przejdą chorobę, najczęściej mają odporność i nie chorują w przyszłości [1]. 

Domowe sposoby na rumień zakaźny

Skoro nie ma leków, które bezpośrednio pomagają zwalczyć chorobę, to może są jakieś tradycyjne sposoby? Przede wszystkim zaleca się ograniczenie wszelkich kontaktów z innymi osobami, aby nie rozprzestrzeniać choroby. Szczególnie należy unikać kobiet będących w ciąży, ponieważ choroba może być dla nich niezwykle groźna. Ponadto pozostanie w domu, pozwoli szybciej zwalczyć chorobę. Pomocne mogą być wszystko domowe sposoby polecane podczas przeziębienia i grypy. Odpowiednie nawodnienie, herbatki, wygrzanie się, z pewnością złagodzą objawy [1,3].

Podsumowanie

Rumień zakaźny jest chorobą wywoływaną przez wirusa parwowirus B19. Często występuje u dzieci, ale nie omija też dorosłych, którzy nie posiadają na niego odporności. Leczenie choroby ma charakter objawowy i polega na łagodzeniu objawów. W większości przypadków choroba przechodzi samoistnie w ciągu maksymalnie kilkunastu dni. Niestety, może być szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży i powodować wiele powikłań,  w tym poronienie.