W medycynie Indyjskiej kłącze ostryżu służy jako środek pobudzający. Zawiera skrobię, dlatego podaje się ją dzieciom i osobom chorym mającym biegunkę lub bóle brzucha. Pomaga też w niestrawnościach a podawana z imbirem i miodem, przynosi ulgę w przeziębieniu. W wielu krajach stosowana jest jako lek na skórę, środek wzmacniający oraz poprawiający czynność wątroby.[1]

Substancje czynne zawarte w kurkumie

Substancjami czynnymi znajdującymi się w kłączu Ostryżu długiego są kurkuminoidy. Najważniejszym z nich jest kurkumina oraz demetoksykurkumina i bisdemetoksykurkumina. To właśnie te substancje są odpowiedzialne za działanie kurkumy i jej interakcje.

Właściwości kurkuminy:

– przeciwutleniające – zapobiega pojawieniu się konsekwencji stresu oksydacyjnego. Takie działanie opóźnia również pojawienie się cukrzycy i późniejszych jej powikłań. Chroni też komórki mięśnia sercowego.

– przeciwdrobnoustrojowe – działa na bakterie Gram ujemnie i Gram dodatnie, grzyby chorobotwórcze, zwalcza też pleśnie oraz drożdżaki.

 – przeciwzapalne – ingeruje w kilku etapach powstawania stanu zapalnego. Ma szczególnie znaczenie w zmniejszeniu dolegliwości stanów zapalnych stawów. Bierze udział w odkładaniu się kolagenu. Pomaga też w gojeniu ran, przyśpieszając ziarninowanie.

– przeciwreumatyczne – zmniejsza dolegliwości i objawy związane z chorobami reumatycznymi t. j.: reumatoidalne zapaleniem stawów (RZS), łuszczycowe zapaleniem stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa i in.

– przeciwnowotworowe  – działa na kilka szlaków rozwoju i rozprzestrzeniania się nowotworu,  co zapobiega powstawaniu i rozprzestrzenianiu się zmian nowotworowych w organizmie. Hamuje też wzrost guza i zapobiega powstaniu stanów zapalnych związanych z nowotworem. Oprócz tego wzmacnia odpowiedź immunologiczną organizmu.

– ochronne na komórki wątroby,  po jej uszkodzeniach spowodowanych alkoholem, lekami, w tym również interakcjami między lekami, w wyniku których tworzą się związki uszkadzające wątrobę . Kurkuma chroni też komórki wątroby przed szkodliwym działaniem na nie różnych innych  substancji chemicznymi.

– korzystne na przewód pokarmowy – pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziom flory  bakteryjnej. Zapobiega infekcjom bakteryjnym (m.in. Helicobacter pylori), pasożytniczym i grzybiczym. Zapobiega również pojawieniu się stanów zapalnych. Stymuluje woreczek żółciowy do produkcji żółci,  co przyczynia się do poprawy procesu trawienia. Zmniejsza znacząco objawy u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, chorujących na wrzody oraz w przypadku niestrawności. [2]

Przeciwutleniacze w żywności — walka z wolnymi rodnikami

Zastosowanie kurkumy w medycynie

Pozytywne działanie kurkumy i jej interakcje, są znane. Kłącze ostryżu nie ma jednak aż tak szerokiego zastosowania w medycynie. Powodem takiego stanu jest jej mała biodostępność. Kurkuma jest też słabo rozpuszczalna w wodzie i słabo wchłaniana do organizmu. Jest też szybko metabolizowana i wydalana. Obecnie prowadzi się badania zmierzające do poprawy tych parametrów.

Czy stosowanie kurkumy jest bezpieczne?

Sama kurkumina będąca składnikiem suplementów obecnych na rynku aptecznym, nie wykazuje z reguły działań niepożądanych. Badania wykazały, że przyjmowanie dawki 8 g w ciągu dnia, przez 3 miesiące, nie powodowało istotnych działań ubocznych. Stosowanie dużych dawek kurkuminy zawartej w ostryżu, może powodować jednak podrażnienie błon śluzowych żołądka i mdłości.  [2, 4]

Przeciwwskazania do stosowania.

Przeciwwskazaniem do stosowania jest niedrożność dróg żółciowych. Nie ma też dostatecznych danych na przeciwwskazanie jej stosowania w okresie ciąży. W przypadku kobiet w ciąży należy jednak zachować ostrożność.

Czy kurkuma wywołuje interakcje z innymi lekami?

Kurkuma nie ma istotnych interakcji z lekami. Mimo iż kurkumina zmniejsza stężenie niektórych leków z grupy betablokerów, nie ma to wpływu na zmiany rytmu serca i ciśnienie krwi. [3]

Nie ma też dostatecznej ilości badań, stwierdzających istotne dla zdrowia interakcje kłącza Ostryżu długiego z lekami. Wielu naukowców badających kurkuminoidy, podkreślają możliwość interakcji z lekami stosowanymi w chorobach sercowo-naczyniowych, cukrzycy, depresji, alergii.

Podobne interakcje mogą zachodzić z antybiotykami, chemioterapeutykami czy lekami przeciwzakrzepowymi. W odniesieniu do tych leków zauważono zmiany stężenia maksymalnego i biodostępności. W przyszłości dowiemy się z pewnością, czy interakcje te są na tyle duże, że modyfikacja dawek będzie konieczna.[5]

Kurkuma ma intensywny żółty kolor. Z tego względu stosuje się ją jako barwnik do tkanin. Jest również składnikiem maseczek kosmetycznych. Kłącze ostryżu wykorzystywane jest w Indiach również do produkcji perfum. [1]  Działanie kurkumy i jej interakcje to temat szeroki. Wpływa na wiele aspektów niezbędnych do zachowania naszego zdrowia.