, , , ,

Co stosować na krup wirusowy u dzieci?

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Krup wirusowy u dzieci – jak go leczyć?

Krup wirusowy diagnozuje się głównie u małych dzieci, szczyt zachorowań przypada na okres pomiędzy październikiem a kwietniem. Warto dowiedzieć się więcej o tym schorzeniu, czym się objawia ostre podgłośniowe zapalenie krtani i jak się je leczy.
Info o krupie wirusowym

Do połowy XX wieku określenie „krup” kojarzył się zwłaszcza starszym lekarzom z dławcem błoniczym (błonicą). Stosunkowo niedawno wprowadzono w Polsce, wzorem mianownictwa zachodniego, nowe określenie odnoszące się do pojęcia „krup” (ang. croup). Krup, inaczej podgłośniowe zapalenie krtani, które rozwija się gwałtownie, często wymaga leczenia na oddziale ratunkowym i stanowi potencjalne zagrożenie życia dziecka.

Natomiast pod pojęciem „zespołem krupu” określa się heterogenną grupę ostro przebiegających zakażeń dotyczących krtani, tchawicy i oskrzeli. Zespół krupu jest jedną z częstych przyczyn hospitalizacji dzieci na oddziałach pediatrycznych i laryngologicznych. Wiedza o tym jednym z najczęstszych problemów w codziennej praktyce lekarzy pediatrów jest niezmiernie ważna, bowiem właściwe rozpoznanie przyczyny zespołu krupu, szybkie wdrożenie właściwego leczenia i podjęcie decyzji co do konieczności hospitalizacji stanowi warunek szybkiego powrotu do zdrowia dziecka.

Co to jest krup?

Krup, inaczej ostre podgłośniowe zapalenie krtani, to infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych. Przyczyną ponad dwóch trzecich zachorowań jest zakażenie wirusem para grypy (najczęściej typu 1. I 3.). Krup  może być niebezpieczny ze względu na lokalizację infekcji. Krtań to  najwęższa część górnych dróg oddechowych, więc jeśli w wyniku infekcji pojawia się opuchlizna, przepływ powietrza może być niebezpiecznie utrudniony. Stanowi to zawsze poważny problem u dzieci.

Krtań niemowlęcia znacznie różni się od krtani dorosłego człowieka: rozmiarem (fałd głosowy niemowlęcia ma ok. 5 mm, dorosłego ok. 20 mm), umiejscowieniem (u niemowlęcia na wysokości C1, a u dorosłego C4-6), kształtem wewnętrznym światła (u niemowlęcia lejkowaty, a u dorosłego walcowaty). Najwęższa część drogi oddechowej człowieka dorosłego znajduje się na poziomie głośni, podczas gdy u małego dziecka największe przewężenie obserwuje się w okolicy podgłośniowej.

Krup wirusowy – kto choruje najczęściej?

Choroba występuje najczęściej u dzieci w okresie od 6. miesiąca życia do 6. roku życia, szczyt zachorowań przypada na 2.-3. rok życia.

Krup wirusowy – jak można się nim zarazić?

Krup jest zaraźliwy. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową i/lub przez kontakt bezpośredni. Największą ilość zachorowań odnotowuje się w miesiącach jesienno-zimowych.

Czy krup u dzieci jest zaraźliwy?

Jak objawia się krup wirusowy?

Krup wirusowy jest zwykle poprzedzony trwającymi od 12 do 72 godzin objawami przeziębienia z katarem i niewielkiego stopnia gorączką.  Następnie pojawia się kaszel brzmiący jak szczekanie foki lub metaliczny kaszel, chrypka i świst wdechowy. W większości przypadków dzieci ma łagodne objawy, natomiast u pozostałych mogą dołączyć tachykardia, wciąganie klatki piersiowej, międzyżebrzy i mostka i sinica. Objawy nasilają się w nocy, a ich szczyt występuje po około 24-48 godzinach, ustępują po 2-5 dniach.

Objawy łagodnego przebiegu choroby

Obserwujemy zachowanie dziecka i rozwój choroby. Jeśli dziecko się uśmiecha, jest wesołe, ma ochotę się bawić, rozgląda się i interesuje otoczeniem, i nic nie wskazuje na to, by krup bardzo  mu przeszkadzał, to sytuacja jest dobra. Jeśli dziecko mimo „szczekającego kaszlu” może spać bez ciągłego budzenia się, nie grozi mu niebezpieczeństwo. Nie trzeba się przejmować chrapliwym oddechem, o ile dziecko zdaje się spać spokojnie. Łagodna postać choroby nie wymaga błyskawicznego kontaktu z lekarzem, gdyż łatwo ją opanować stosując domowe leczenie

Objawy krupu, które mogą być niebezpieczne

Oto objawy, które powinny zmobilizować rodziców do działania, ale nie wpędzać w panikę.

Dziecko ma problemy z oddychaniem, przez co naturalnie jest smutne, nie ma siły na zabawę ani jakąkolwiek interakcje, skupia się jedynie na oddychaniu. Takie dziecko nie będzie spać ani nawet leżeć spokojnie, będzie siedzieć na łóżku i „szczekać” kaszlem. U małych dzieci można zaobserwować zasysanie do wewnątrz skóry pomiędzy żebrami przy każdym, pełnym wysiłku. Podczas wdychania słychać tzw. świst krtaniowy (stridor). Wszystko to są potencjalne niebezpieczne, które wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem.

Jak leczyć krup u dzieci?

Leczenie domowe

  • Najważniejsze co rodzice mogą zrobić dla dziecka, to zapewnić mu spokój. Niepokój dziecka i rodziców nasila symptomy choroby. Jeśli rodzicom uda się doprowadzić do tego, że dziecko się rozluźni, rozluźnieniu ulegną też jego drogi oddechowe. Najlepiej posadzić dziecko na kolanach, puścić delikatną muzykę, śpiewać kołysanki, poczytać książeczkę lub pozwolić dziecku obejrzeć coś spokojnego w telewizji. Jeśli dziecko karmione jest piersią, warto mu ją zaproponować, gdyż nic bardziej tak dziecka nie uspokaja.
  •  Wysoka wilgotność powietrza pomaga oczyścić spuchnięte drogi oddechowe dziecka. Można zaprosić dziecko do łazienki, zamknąć drzwi i napuścić gorącej wody do wanny (albo puścić taką wodę po prysznicem) i usiąść z dzieckiem na podłodze, czytając dziecku bajkę. Jeśli to możliwe, warto też otworzyć okno, bo chłodne powietrze i para mogą działać lepiej niż sama para.
  • Użyć nawilżacza powietrza, najlepiej zrobić to w sypialni. Błona śluzowa pokrywająca struny głosowe musi być stale wilgotna. Wylot nawilżacza można skierować dokładnie na nos dziecka lub zrobić specjalny namiot parowy, przykrywając łóżeczko ręcznikiem i kierując wylot nawilżacza do środka. Nie jest pewne, czy dziecko będzie chciało wejść do namiotu, gdyż dzieci chore na krup mogą odczuwać niechęć do takiej zamkniętej przestrzeni. Rodzić może zatem pozwolić dziecku zasnąć najpierw na swoich ramionach, następnie położyć jest w dziecięcym foteliku (tak, aby spało nadal w pozycji siedzącej) i dopiero wtedy może włożyć dziecko do „namiotu”.
  • Warto dać dziecku sok do picia, ale nie należy podawać stałych pokarmów, bo dziecko może się zadławić albo zwymiotować i część pożywienia może zostać wciągnięta do płuc.
  • NIE WOLNO dać dziecku lekarstw sprzedawanych bez recepty, zwłaszcza leków obkurczających śluzówkę i antyhistaminowych, bez zasięgnięcia porady lekarza. Mogą one działać wysuszająco na zwężające się drogi oddechowe, które wilgoć ma za zadanie otworzyć.
  • Rodzić również może zabrać dziecko na przejażdżkę samochodem z otwartymi oknami. To właśnie wilgotne i chłodne,  nocne powietrze sprawia, że stan dziecka chorega na krup często poprawia się w drodze do szpitala.

Leki na krup u dzieci

Krup jest infekcją wirusową, z tego względu nie leczy się go antybiotykami. Rutynowe leczenie obejmuje oddychanie wilgotnym powietrzem lub tlenem, stosowanie glikokortykosteroidów. Najczęściej stosowanymi lekami są deksametazon i budezonid. Glikokortykosteroidy wywierają korzystny efekt na zmniejszenie obrzęku błony śluzowej krtani, co jest związane z ich działaniem przeciwzapalnym. Deksametazon podany doustnie czy domięśniowo w jednorazowej dawce zmniejsza nasilenie objawów, ogranicza konieczność następowego leczenia adrenaliną w nebulizacji, liczbę dzieci leczonych na intensywnej terapii, liczbę dzieci wymagających intubacji, skraca czas hospitalizacji.

Sterydy brzmią dla większości rodziców strasznie, ale należy pamiętać, że wszystkie te negatywne skutki uboczne, o których się czyta, wiążą się z używaniem sterydów przed dłuższy czas, a nie zaledwie parę dni. W przypadku krupu sterydy działają przez jakieś dwadzieścia cztery godziny i podawane są najczęściej podczas drugiej lub trzeciej nocy, w najgorszym momencie choroby.

Krup a krztusiec. Czy to ta sama choroba?

Obie te choroby dotykają głównie dzieci i mają podobne objawy. Krup to choroba wirusowa, charakteryzuje się kaszlem, który brzmi jak szczekanie foki. Powoduje też świst wdechowy i chrypkę. Natomiast krztusiec to choroba bakteryjna, która zaczyna się jak zwykłe przeziębienie ze zwykłym kaszlem. Z czasem jednak ten zwykły kaszel zmienia się w niekontrolowane napady, które mogą trwać od trzydziestu sekund do dwóch minut. Obie choroby atakują krtań i oskrzela, jednakże krup przenosi infekcję na tchawicę, a krztusiec na płuca.

Podsumowanie

Krup zazwyczaj nie dokucza dziecku w ciągu dnia, tylko po to, żeby uderzyć nocą. Faza nocnych ataków duszności „szczekającego” kaszlu i gorączki trwa około pięciu dni. Najgorsza jest zazwyczaj druga i trzecia noc. Po pięciu dniach kaszel zwykle przestaje być „szczekający”, ale utrzymuje się jeszcze przez około tydzień. Krup nie jest chorobą, którą można lekceważyć. W razie jakichkolwiek wątpliwości co do tego, w jakim kierunku idzie stan dziecka, najlepiej od razu skontaktować się lekarzem lub zawieźć dziecko na pogotowie.

Bibliografia

  1. Emeryk A. „Ostre infekcje krtani czyli jednostki chorobowe z kręgu zespołu krupu u dzieci (aktualizacja).” Alergoprofil 2018.Vol 14, Nr2, 45-49.
  2. Emeryk A. „Zespół krupu u dzieci- epidemiologia, diagnostyka, postępowanie.” Pediatria Ogólna 2014. Vol 22, Nr 4, 417-422.
  3. Kołodziej M. „Glikokortykosteroidy w leczeniu krupu u dzieci- przegląd systematyczny i metaanaliza.”Med.Prakt.Pediatr. 2018. Vol 6, 73,75-77.
  4. Misztal- Wypych M. „Zespół krupu u dzieci.” Pediatr.Med.Rodz. 2005 Vol 2, Nr. 1, 165-173.

Powiązane produkty

Omawiane substancje

  • Budezonid

    Budezonid jest lekiem stosowanym w leczeniu astmy i chorób układu oddechowego. Substancja ta działa przeciwzapalnie i zmniejsza obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Deksametazon

    Deksametazon jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu stanów zapalnych i alergicznych. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i immunosupresyjnie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Ostre krupowe zapalenie krtani i nagłośni

    Ostre krupowe zapalenie krtani i nagłośni jest chorobą zakaźną, która najczęściej dotyka dzieci w wieku przedszkolnym. Charakteryzuje się dusznościami, kaszlem i chrypką.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , .