Czym jest choroba Crohna?

Choroba Leśniowskiego Crohna jest chorobą zapalną przewodu pokarmowego. Zmiany mogą występować w każdym jego odcinku, jednak najczęściej spotykamy je w obrębie jelit. Przyczyny występowania choroby nie są znane do tej pory. Podejrzewa się, że bardzo duży wpływ mają zaburzenia flory jelitowej oraz niewłaściwa dieta. 

Choroba Crohna objawia się:

• ogólnym osłabieniem;
• gorączką;
• zmniejszeniem wagi.

Do powyższych objawów dochodzą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Ich występowanie jest zależne od tego, w którym miejscu tworzą się ogniska zapalne. Mogą one obejmować: wymioty, afty, biegunki, owrzodzenia całego przewodu pokarmowego. W chorobie Crohna często dochodzi do powstawania przetok, które muszą być operowane [1]. 

Jak leczyć chorobę Crohna?

Choroba Leśniowskiego-Crohna ma charakter przewlekły z okresami zaostrzeń i złagodzeń. Pacjenci najczęściej odczuwają dolegliwości przez cały czas, co znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Standardowa terapia obejmuje stosowanie:

Glikokortykosteroidy

Są to leki przeciwzapalne. W praktyce stosuje się doustnie prednizon, prednizolon, hydrokortyzon i budezonid [1].

Leki immunosupresyjne

Stosujemy azatioprynę oraz metotreksat w celu wydłużenia okresu remisji [1].

Antybiotyki

Antybiotyki są wdrażane w przypadku przetok jelit [1].

Leki łagodzące objawy

Dobierane w zależności od występujących objawów. Głównie stosujemy leki przeciwbólowe i przeciwbiegunkowe [1].

Jakie są nowe leki na chorobę Crohna?

Nowe leki na chorobę Crohna to przede wszystkim leki biologiczne. Ich działanie polega na wpływaniu na mechanizmy naszego organizmu przez przypominanie ludzkich białek. Są one produkowane metodami inżynierii genetycznej przez żywe komórki. Dzięki temu można wytworzyć biało, które będzie działało na proces, na którego aktywowaniu, lub hamowaniu najbardziej nam zależy. Innymi słowy, leki biologiczne charakteryzują się wysoką swoistością, co ogranicza występowanie działań niepożądanych. 

W chorobie Crohna stosujemy leki biologiczne, których ciągle przybywa na rynku:

Hamowanie TNF-α

TNF- jest czynnikiem wywołującym zapalenie. Hamowanie jego aktywności wykorzystujemy w leczeniu wielu chorób, w kontekście choroby Leśniowskiego-Crohna stosujemy leki biologiczne takie jak adalimumab (Amgevita, Hulio, Humira) oraz infliksymab (Flixabi, Inflectra, Zessly). Hamują one wytwarzanie TNF , tym samym hamując procesy zapalne. Terapia jest przeciwwskazana w niewydolności serca [2]. 

Hamowanie Interleukin 12 i 23

W tej grupie na rynku posiadamy ustekinumab (Stelara) oraz nowy lek na chorobę Crohna risankizumab zatwierdzony przez FDA w lipcu 2022 roku. Powyższe leki łączą się z białkiem p40, które leży na interleukinach 12 i 23 w ten sposób hamując ich aktywność. Obie interleukiny wysyłają informacje w związku z odpowiedzią immunologiczną na obce antygeny, jednocześnie indukując stan zapalny w wyniku reakcji alergicznej. W chorobie Crohna te procesy są aktywowane wobec komórek własnego organizmu, co skutkuje przewlekłym zapaleniem jelit [2]. 

Hamowanie Integryn

Do tej grupy należy wedolizumab (Entyvio), który wiąże się z integrynami znajdującymi się na powierzchni limfocytów T w jelitach. Dzięki temu dochodzi do zatrzymania aktywacji stanu zapalnego wywołanego właśnie przez limfocyty w jelitach. Lek jest specyficzny dla integryn występujących w jelitach, więc nie powoduje hamowanie odporności w reszcie organizmu. Nie powoduje także zaburzeń w ilości pozostałych krwinek, co często zdarza się w przypadku terapii lekami immunosupresyjnymi takimi jak np. metotreksat [2]. 

Inhibitory kinazy JAK

Kinazy JAK są grupa enzymów, które przekazują sygnał z błony komórkowej do wnętrza komórki w celu wytworzenia nowych białek. W organizmie mają funkcje między innymi w aktywacji stanów zapalnych i odpowiedzi immunologicznej. Ich hamowanie jest wykorzystywane w leczeniu wielu chorób autoimmunologicznych. Na rynku jest dostępny tofacytynib (Xeljanz), a badania wobec skuteczności w chorobie Leśniowskiego-Crohna trwają dla upadacytynibu, filgotynibu. 

Zaletami terapii inhibitorami kinaz JAK jest wygoda, ponieważ są one w postaci tabletek do połykania oraz bardzo dobra tolerancja przez pacjentów [2,3].

Leczenie biologiczne choroby Leśniowskiego-Crohna – jaki jest koszt?

Leki biologiczne charakteryzują się wysoką skutecznością, jednak koszty w zależności od leku mogą sięgać od 2 do 11 tysięcy złotych miesięcznie. Aby skorzystać z tańszego leczenia, warto poszukać programów lekowych oferujących finansowanie terapii.