Ablacja kateterowa w prewencji częstoskurczu nadkomorowego

Ablacja kateterowa stanowi rewolucyjną metodę leczenia częstoskurczu nadkomorowego, oferującą możliwość trwałego wyleczenia tej arytmii¹. Ta procedura o niskim ryzyku wykorzystuje kateter wprowadzony do serca w celu dostarczenia energii radiowej do lokalizacji i zniszczenia nieprawidłowych szlaków elektrycznych. Ablacja wykazuje wysoką skuteczność – około 90% w przypadku AVNRT i podobne wysokie wskaźniki powodzenia osiąga się w AVRT i typowym trzepotaniu przedsionków¹.

Wskazania do ablacji kateterowej

Ablacja kateterowa może być rozważana jako terapia pierwszorzędowa w przypadku niektórych typów SVT, szczególnie u pacjentów z zespołem preekscytacji lub niestabilnością hemodynamiczną podczas arytmii². Jest również zalecana u pacjentów z arytmiami opornymi na leki blokujące węzeł przedsionkowo-komorowy oraz u tych, którzy doświadczają działań niepożądanych lub uważają za niewygodne przyjmowanie leków².

Procedura jest szczególnie wskazana u pacjentów z nawracającą prewencją terapią, gdy występują częste, przedłużające się lub wysoce objawowe epizody, które nie mogą być łatwo zatrzymane przez pacjenta za pomocą manewrów pobudzających nerv błędny². Ablacja kateterowa jest preferowanym leczeniem u pacjentów z objawowym zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a³.

U pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a nie tylko nie powinno się oferować postępowania wyczekującego, ale należy ich zdecydowanie zachęcać do poddania się ablacji, zamiast oferowania próby terapii medycznej⁴. Wynika to z potencjalnego ryzyka wystąpienia migotania komór w przypadku szybkiego przewodzenia przez dodatkowy szlak.

Technika ablacji radiowej

Ablacja za pomocą fal radiowych jest uznawana za bezpieczną, skuteczną i opłacalną procedurę chirurgiczną zapobiegającą lub tłumiącą epizody SVT u pacjentów z częstymi napadami⁵. Podczas procedury mały przewód (kateter) jest wprowadzany przez dużą żyłę w górnej części nogi do komór serca⁶. Końcówka katetera może zniszczyć mały fragment tkanki serca, który jest źródłem nieprawidłowych sygnałów elektrycznych.

Ablacja opiera się na obserwacji, że większość arytmii powstaje z ogniskowego pochodzenia, krytycznie zależnego od przewodzenia przez określoną strukturę anatomiczną⁷. Wskaźnik powodzenia ablacji kateterowej wynosi 95%, z częstością nawrotów mniejszą niż 5% i częstością przypadkowego bloku serca mniejszą niż 1%³.

Krioablacja – nowoczesna alternatywa

Krioablacja to nowsze leczenie bezpośrednio dotyczące węzła przedsionkowo-komorowego⁸. SVT obejmujący węzeł AV często stanowi przeciwwskazanie do stosowania ablacji radiowej ze względu na małe (1%) ryzyko uszkodzenia węzła AV, co wymagałoby następnie stałego rozrusznika serca. Krioablacja wykorzystuje kateter schładzany gazem podtlenkiem azotu, zamrażając tkankę do temperatury 10°C⁸.

Krioablacja zapewnia ten sam rezultat co ablacja radiowa, ale nie niesie ze sobą takiego samego ryzyka⁸. Jeśli zostanie stwierdzone, że zamrażana jest niewłaściwa tkanka, proces zamrażania można szybko zatrzymać, a tkanka powróci do normalnej temperatury i funkcji w krótkim czasie. Jeśli po zamrożeniu tkanki do 10°C zostanie osiągnięty pożądany rezultat, tkanka może być dalej schładzana do temperatury -73°C i zostanie trwale usunięta.

Ta terapia dodatkowo poprawiła opcje leczenia AVNRT (i innych SVT ze szlakami blisko węzła AV), poszerzając zastosowanie leczniczej ablacji na młodych pacjentów ze stosunkowo łagodnymi, ale nadal uciążliwymi objawami, którzy mogliby nie zaakceptować ryzyka wymagania rozrusznika serca⁸.

Porównanie z farmakoterapią

Ze względu na swoje lecznicze rezultaty i niski odsetek ciężkich działań niepożądanych, oraz ponieważ dziedzina ta rozwija się tak szybko, istnieje niewiele badań bezpośrednio porównujących ablację kateterową z farmakoterapią u pacjentów z SVT⁷. Ablacja dla większości SVT ma tak niską częstość powikłań i wysoki wskaźnik powodzenia, że jest bardziej opłacalna i może być bezpieczniejsza niż leki antyarytmiczne².

Bezpieczeństwo i skuteczność ablacji kateterowej z częstotliwością radiową w leczeniu większości typów SVT jest dobrze udokumentowana². Ablacja często oferuje krótkie, bezpieczne procedury zapewniające całkowite wyleczenie u około 90% osób z SVT⁹. Jest to często pierwsza rekomendacja, jeśli pacjent potrzebuje leczenia częstoskurczu nadkomorowego.

Ablacja u dzieci i młodzieży

Ablacja kateterowa jest standardem opieki dla starszych dzieci z objawowym SVT, chociaż farmakoterapia pozostaje leczeniem z wyboru dla noworodków i niemowląt¹⁰. W zależności od wieku dziecka oraz nasilenia i częstości objawów, kardiolog może zalecić procedurę ablacji kateterowej w celu trwałego wyeliminowania SVT¹¹.

Po udanym leczeniu ablacją dziecko nie powinno doświadczać żadnych epizodów SVT¹¹. Jeśli SVT nadal stanowi problem, kardiolog często zaleci dziecku poddanie się procedurze opartej na kateterze, która zazwyczaj może wyleczyć podstawową przyczynę SVT¹².

Procedury hybrydowe i zaawansowane techniki

W niektórych stanach, takich jak niewłaściwy częstoskurcz zatokowy, można wykonać hybrydową procedurę ablacji¹³. Poprzednia ablacja węzła zatokowego z częstotliwością radiową miała słabe wskaźniki powodzenia z wyższymi powikłaniami. Nowe badania przeprowadzone przez elektrofizjologów wykazały, że procedura hybrydowa znacznie poprawia częstość akcji serca, zmniejsza powikłania i redukuje potrzebę dodatkowych operacji.

Ablacja kateterowa stała się terapią pierwszej linii dla tych arytmii¹³. Były one historycznie leczone lekami, ale ze względu na ostatnie postępy w elektrofizjologii można teraz oferować tę nową opcję leczenia, która może wyleczyć arytmię. Częstoskurcz nadkomorowy to bardzo częsta arytmia nadkomorowa, którą można wyleczyć w większości przypadków.

Rokowanie po ablacji

Po udanej ablacji kateterowej pacjenci mogą oczekiwać trwałego wyleczenia częstoskurczu nadkomorowego. Procedura oferuje całkowite wyleczenie u około 90% osób z SVT⁹, a wskaźniki nawrotów są bardzo niskie. Większość pacjentów może powrócić do normalnej aktywności wkrótce po zabiegu, bez konieczności długoterminowego stosowania leków antyarytmicznych.

Ablacja kateterowa wykazała się jako skuteczne leczenie pierwszorzędowe dla wielu pacjentów z AVRT lub AVNRT¹⁰. Ze względu na wysoką skuteczność i minimalne ryzyko powikłań, procedura ta stała się preferowaną opcją terapeutyczną dla większości pacjentów wymagających interwencji w przypadku częstoskurczu nadkomorowego.