Jak bezpiecznie przyjmować chrom?

Chrom – właściwości. Jak działa?

Chrom (Cr) jest pierwiastkiem chemicznym, metalem przejściowym z bloku d układu okresowego. Został on odkryty przez Louisa Nicolasa Vauquelina w 1797 roku. Chrom występuje na różnych stopniach utlenienia, ale zdecydowanie najczęściej na +3 i +6 stopniu utlenienia. Warto odnotować, że chrom na +6 stopniu utlenienia jest toksyczny i ma działanie rakotwórcze. Jednak w aptece można znaleźć chrom jedynie na +3 stopniu utlenienia (chrom organiczny). Bierze on udział w wielu ważnych procesach organizmu:

• regulacji węglowodanowej oraz lipidowej (zwiększa liczbę receptorów dla insuliny i aktywuje receptory insulinowe poprzez ich fosforylację);
• syntezach kwasów tłuszczowych, witamin i hormonów;
• ma właściwości przeciwutleniające;
• wpływa korzystnie na funkcjonowanie wątroby oraz mięśni szkieletowych;
• [1,2]. 

Jakie są zalecane dawki chromu?

Aby suplementowanie chromu było bezpieczne, należy przestrzegać i nie przekraczać zalecanych dawek. W przypadku osób dorosłych zalecana dzienna dawka chromu wynosi od 50 do 200 µg. Jeżeli chodzi o współczynnik wystarczającego dziennego spożycia, to wynosi on odpowiednio 25 µg chromu dla kobiet i 35 µg chromu dla mężczyzn. Co ciekawe, w Polsce niedobór i nadmiar chromu występuje niezwykle rzadko. Badania spożycia chromu w Polsce pokazały, że jest on stosunkowo wysoki i mieści się w zalecanym zakresie (ok. 81µg kobiety i 111 µg mężczyźni).

Chrom najlepiej suplementować po posiłku (najlepiej się wtedy wchłaniania). Pora jego suplementacji ma drugorzędne znaczenie, aczkolwiek  jego przyswajalność jest mocno ograniczana przez cukry proste oraz cynk i żelazo. Należy to wziąć pod uwagę w przypadku jego suplementacji podczas posiłków bogatych w te składniki [1,2]. 

Czy chrom jest bezpieczny?

Po pierwsze, że względu chociażby na możliwości jego wchłaniania, praktycznie nie ma możliwości przedawkowania chromu spożywając go wyłącznie z diety. Natomiast przy odpowiedniej diecie oraz suplementowaniu dużych ilości chromu jest to możliwe. Może dojść wtedy do upośledzenia działania insuliny, co jest niezwykle groźne dla cukrzyków. Dodatkowo przez nadmiar suplementacji chromu może dojść do zmniejszenia przyswajania innych ważnych pierwiastków, takich jak cynk i żelazo (ryzyko anemii). Często w takich przypadkach dochodzi również do zaburzenia metabolizmu wapnia w kościach. W rzadkich przypadkach może dojść do zmian narządowych np. uszkodzenia nerek, wątroby czy płuc. Na szczęście do tego typu sytuacji dochodzi niezwykle rzadko, a chrom może być uważany za bezpieczny [1,2].

Czy chrom jest rakotwórczy?

Największym jednak zagrożeniem w przypadku przedawkowania chromu może być jego działanie mutagenne. Nadmiar chromu w organizmie może doprowadzić do uszkodzenia struktur DNA, co znacznie zwiększa ryzyka chorób nowotworowych, w tym np. raka płuc. Inną kwestią są wspomniane wcześniej związki  chromu na +6 stopniu utlenienia, które są zakwalifikowane jako rakotwórcze. Co prawda nie są one wykorzystywane w farmacji, ale można je spotkać w przemyśle np. produkcja farb, tworzyw sztucznych, itd [2].

Przykładowe preparaty z chromem w aptece

Aby było bezpiecznie, suplementacja chromu powinna być skonsultowana z lekarzem, a kiedy rzeczywiście jest potrzeba jego suplementacji, powinny potwierdzić to badania laboratoryjne. Jak wspomniano, w Polsce rzadko występują niedobory chromu. Z drugiej strony jego przedawkowanie zdarza się rzadko, ale może powodować zaburzenia wchłaniania innych mikroelementów. W aptekach występuje wiele preparatów z chromem.

Bio-Chrom, tabletki

Solgar Chrom Pikolinian 200 µg, kapsułki

Olimp Chrom Activ 200 µg, tabletki

Podsumowanie

Wiele preparatów z chromem jest reklamowanych jako pomocne w odchudzaniu. O ile chrom jest potrzebny człowiekowi do życia i bierze udział w metabolizmie, to jego niedobory w Polsce występują rzadko. Z tego względu jego suplementacja przeważnie nie jest wymagana. Bo o ile sam w sobie chrom organiczny jest stosunkowo bezpieczny, to w nadmiarze może powodować  szereg niekorzystnych dla zdrowia powikłań. Z tego względu przed zastosowaniem tego typu preparatów warto skonsultować się z lekarzem i sprawdzić, czy faktycznie w organizmie występuje niedobór chromu.