Szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr) (adsorbowana) – działania niepożądane i skutki uboczne

Wprowadzenie do działań niepożądanych szczepionki przeciw WZW typu A i B

Szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr) (adsorbowana) charakteryzuje się stosunkowo dobrą tolerancją i najczęściej wywołuje łagodne działania niepożądane, takie jak ból czy zaczerwienienie w miejscu podania¹. Jednak, jak każda szczepionka, może powodować także inne objawy – zarówno te występujące często, jak i rzadziej. Występowanie działań niepożądanych zależy od różnych czynników, m.in. od zastosowanego schematu szczepień (standardowy lub przyspieszony), dawki, stanu zdrowia, wieku czy indywidualnej reakcji organizmu¹. Warto pamiętać, że działania niepożądane nie muszą wystąpić u każdego, a ich obecność powinna być rozważana w kontekście korzyści płynących z ochrony przed wirusowym zapaleniem wątroby typu A i B¹.

Działania niepożądane bardzo często występujące (≥1/10)

• Ból i zaczerwienienie w miejscu podania – występują najczęściej i zazwyczaj ustępują samoistnie po kilku dniach. Ból pojawia się u ponad 1/3 osób, a zaczerwienienie u około 17%¹.
• Bóle głowy – są jednym z najczęściej zgłaszanych ogólnoustrojowych objawów po szczepieniu².
• Zmęczenie – może pojawić się bezpośrednio po szczepieniu i zwykle mija samoistnie².

Działania niepożądane często występujące (≥1/100 do <1/10)

• Obrzęk w miejscu podania – może pojawić się wokół miejsca wkłucia, czasem z towarzyszącym krwiakiem, świądem lub zasinieniem².
• Objawy żołądkowo-jelitowe – takie jak biegunka czy nudności, są częste, lecz zwykle mają łagodny przebieg².
• Złe samopoczucie – uczucie ogólnego rozbicia, które zwykle szybko ustępuje².

Działania niepożądane niezbyt często występujące (≥1/1 000 do <1/100)

• Zakażenie górnych dróg oddechowych – objawy podobne do przeziębienia, np. katar czy ból gardła².
• Zawroty głowy – mogą pojawić się przejściowo po szczepieniu².
• Wymioty, ból brzucha – objawy ze strony przewodu pokarmowego, które ustępują samoistnie².
• Ból mięśni – przemijający, może dotyczyć różnych partii ciała².
• Gorączka (≥37,5°C) – zwykle niewysoka, ustępuje po 1-2 dniach².

Działania niepożądane rzadko występujące (≥1/10 000 do <1/1 000)

• Uogólnione powiększenie węzłów chłonnych – może objawiać się jako niewielkie, wyczuwalne guzki pod skórą².
• Zmniejszenie apetytu – zwykle przemijające².
• Osłabienie czucia skórnego, parestezje – uczucie mrowienia, drętwienia lub zmniejszonej wrażliwości skóry².
• Niedociśnienie – spadek ciśnienia tętniczego krwi, zwykle niegroźny².
• Wysypka, świąd – zmiany skórne o łagodnym przebiegu².
• Ból stawów – zwykle przejściowy².
• Choroba grypopodobna, dreszcze – objawy przypominające grypę².

Działania niepożądane bardzo rzadko występujące (<1/10 000)

• Pokrzywka – swędzące, wypukłe zmiany skórne².

Działania niepożądane o nieznanej częstości (zgłaszane po wprowadzeniu szczepionki do obrotu)

• Zapalenie opon mózgowych – bardzo rzadkie, wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej².
• Małopłytkowość, plamica małopłytkowa – zmniejszenie liczby płytek krwi, objawiające się m.in. łatwym siniaczeniem².
• Anafilaksja, reakcje alergiczne – poważne reakcje uczuleniowe, mogą wystąpić tuż po szczepieniu².
• Zapalenie mózgu, encefalopatia, zapalenie nerwu, neuropatia, porażenie, drgawki – objawy neurologiczne zgłaszane bardzo rzadko².
• Zapalenie naczyń – reakcje dotyczące naczyń krwionośnych².
• Obrzęk naczynioworuchowy, liszaj płaski, rumień wielopostaciowy – rzadkie reakcje skórne².
• Zapalenie stawów, osłabienie mięśni – objawy dotyczące mięśni i stawów³.
• Stwardnienie rozsiane, zapalenie rdzenia, porażenie nerwu twarzowego, zespół Guillain-Barré, zapalenie nerwu wzrokowego – poważne objawy neurologiczne, bardzo rzadkie³.
• Miejscowy ból, uczucie kłucia i pieczenia zaraz po podaniu – przemijające reakcje miejscowe³.
• Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby – wykrywane w badaniach laboratoryjnych³.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde podejrzewane działanie niepożądane po szczepieniu powinno być zgłoszone do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta szczepionki. Dzięki temu możliwe jest ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa i ocena ryzyka związanego ze szczepieniem⁴.

Tabela podsumowująca działania niepożądane

Szczepionka przeciw WZW typu A i B – bezpieczeństwo i reakcje organizmu

Profil działań niepożądanych szczepionki przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr) (adsorbowana) wskazuje, że większość osób dobrze ją toleruje, a objawy po szczepieniu są najczęściej łagodne i przemijające¹. Niemniej jednak, jak każda szczepionka, może ona powodować również poważniejsze, choć bardzo rzadkie działania niepożądane. Kluczowe jest monitorowanie swojego samopoczucia po szczepieniu i zgłaszanie wszelkich niepokojących objawów personelowi medycznemu. Dzięki temu możliwe jest szybkie rozpoznanie i odpowiednie postępowanie w przypadku niepożądanych reakcji⁴.