Jak działa szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr)?
Szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr) (adsorbowana) jest szczepionką skojarzoną, która zawiera inaktywowanego wirusa zapalenia wątroby typu A oraz antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B. Po podaniu wywołuje ona wytworzenie w organizmie swoistych przeciwciał, które chronią przed zakażeniem obiema postaciami wirusa1. Dzięki temu organizm nabywa odporność i potrafi skutecznie bronić się w razie kontaktu z tymi patogenami. Ochrona rozwija się zwykle w ciągu 2–4 tygodni po szczepieniu1.
Wskazania do stosowania u dorosłych i młodzieży
Szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr) jest przeznaczona do uodparniania osób, które nie były wcześniej szczepione przeciwko tym chorobom, a są narażone na zakażenie obydwoma typami wirusa. Dotyczy to zarówno dorosłych, jak i młodzieży od ukończenia 16. roku życia2.
Szczepionka jest szczególnie zalecana osobom, które z powodu pracy, podróży, stanu zdrowia lub innych okoliczności mogą być narażone na kontakt z wirusem zapalenia wątroby typu A i B. Nie jest ona przeznaczona do stosowania u osób, które były już szczepione przeciwko obu tym wirusom lub przebyły te choroby.
Warto pamiętać, że szczepionka nie chroni przed innymi typami wirusów zapalenia wątroby (np. typu C czy E) oraz innymi chorobami wątroby3.
- Uodpornienie osób narażonych na zakażenie: Szczepionka jest wskazana do ochrony dorosłych i młodzieży (od 16 lat), którzy mogą mieć kontakt z wirusem zapalenia wątroby typu A i B, na przykład w związku z podróżami do rejonów o wysokim ryzyku zachorowania, pracą w ochronie zdrowia, kontaktem z osobami chorymi lub przewlekle zakażonymi, a także z powodu określonych schorzeń czy stylu życia2.
- Brak wcześniejszego szczepienia: Wskazaniem do podania szczepionki jest brak wcześniejszego szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B2.
- Brak odporności: Szczepionka jest przeznaczona dla osób, które nie mają potwierdzonej odporności na oba wirusy2.
Wskazania u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat
Szczepionka w przedstawionej postaci (Twinrix Adult) jest przeznaczona wyłącznie dla osób od 16. roku życia. Nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej tego wieku2.
- Brak wskazań do stosowania: Dzieci i młodzież poniżej 16. roku życia nie są objęte wskazaniami do stosowania tej szczepionki w tej postaci2.
- Wskazania wyłącznie dla dorosłych i młodzieży od 16 lat: Szczepionka jest przeznaczona tylko dla tej grupy wiekowej2.
Specjalne grupy pacjentów
W przypadku pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym osób dializowanych, szczepienie może nie zapewnić wystarczającej ochrony. W takich sytuacjach lekarz może zdecydować o podaniu dodatkowych dawek szczepionki4. Osoby z otyłością (BMI ≥30 kg/m2), osoby starsze oraz palące papierosy mogą mieć słabszą odpowiedź immunologiczną, dlatego w ich przypadku skuteczność szczepienia może być niższa4.
W badaniach klinicznych wykazano, że osoby powyżej 40. roku życia osiągają porównywalny poziom odporności jak młodsze osoby, choć stężenie przeciwciał może być nieco niższe5.
Tabela: Wskazania do szczepienia w różnych grupach
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Uodpornienie osób narażonych na zakażenie HAV i HBV | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
- Szczepionka przeznaczona jest dla osób od 16. roku życia, które nie były wcześniej szczepione przeciwko obu wirusom.
- Nie należy stosować tej szczepionki u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat – w tej grupie wiekowej stosuje się inne preparaty.
- W przypadku osłabionej odporności, dializ lub innych schorzeń lekarz może zalecić dodatkowe dawki szczepionki.
- Szczepionka nie jest skuteczna po kontakcie z wirusem (nie jest stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej).
- Nie chroni przed innymi typami zapalenia wątroby niż A i B.
Szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B – skuteczna ochrona w odpowiednich grupach wiekowych
Szczepionka przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu A i B (ADNr) zapewnia skuteczną i wygodną ochronę przed dwiema groźnymi chorobami. Jest przeznaczona głównie dla dorosłych i młodzieży od 16. roku życia, którzy są narażeni na zakażenie i nie byli wcześniej szczepieni. Dla dzieci i młodszej młodzieży przeznaczone są inne preparaty. Warto pamiętać, że skuteczność szczepienia może być niższa u osób z osłabioną odpornością, dlatego w tych przypadkach mogą być konieczne dodatkowe dawki. Szczepionka nie jest stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej oraz nie chroni przed innymi wirusami zapalenia wątroby.

















