Reklama

Melatonina – ogólna charakterystyka działań niepożądanych

Melatonina to substancja, która znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu zaburzeń snu. Zazwyczaj jest dobrze tolerowana przez większość pacjentów, a działania niepożądane występują stosunkowo rzadko i są zwykle łagodne oraz przemijające12345. Jednak jak w przypadku każdego leku, nie można całkowicie wykluczyć pojawienia się skutków ubocznych, które mogą różnić się w zależności od dawki, postaci leku (np. tabletki zwykłe czy o przedłużonym uwalnianiu), długości stosowania, wieku pacjenta, a także obecności innych chorób lub przyjmowanych leków16.

Najczęściej obserwowane działania niepożądane to łagodne objawy, takie jak ból głowy, senność czy zawroty głowy. Rzadziej mogą pojawić się reakcje skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe lub zmiany nastroju34. W przypadku dzieci lub osób z chorobami neurologicznymi ryzyko pewnych działań niepożądanych, np. nasilenia napadów padaczkowych, może być większe7. Przed rozpoczęciem stosowania melatoniny zawsze warto rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko.

Warto pamiętać, że nie wszystkie osoby doświadczą skutków ubocznych, a ich rodzaj i nasilenie mogą być różne. Profil działań niepożądanych może się również zmieniać w zależności od konkretnego produktu – np. tabletki o przedłużonym uwalnianiu mogą wywoływać inne objawy niż zwykłe tabletki65.

Ważne: Melatonina może wywoływać różnorodne działania niepożądane, choć zwykle są one łagodne i ustępują samoistnie. Najczęściej są to bóle głowy, senność, zawroty głowy czy zmiany nastroju. U niektórych osób mogą pojawić się objawy ze strony układu pokarmowego lub skóry. Dzieci, osoby starsze oraz pacjenci z chorobami neurologicznymi powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania melatoniny. Jeśli po zażyciu leku pojawią się niepokojące objawy, warto zgłosić je odpowiednim instytucjom lub lekarzowi354.

Działania niepożądane według częstości występowania

Bardzo często i często występujące działania niepożądane

  • Ból głowy – to jeden z najczęstszych skutków ubocznych melatoniny. Może pojawić się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, niezależnie od postaci leku48.
  • Senność, znużenie – u niektórych osób melatonina może powodować nadmierną senność lub uczucie zmęczenia w ciągu dnia58.
  • Wahania nastroju, drażliwość, agresywność – zwłaszcza u dzieci, mogą wystąpić wahania nastroju, drażliwość lub nadmierna pobudliwość5.
  • Ból pleców i stawów – czasami zgłaszany u osób stosujących melatoninę, jednak występuje z podobną częstością jak w grupie placebo4.

Niezbyt często występujące działania niepożądane

  • Zaburzenia psychiczne: drażliwość, nerwowość, niepokój, bezsenność, nietypowe sny, koszmary senne, lęk34.
  • Zaburzenia układu nerwowego: migrena, letarg, pobudzenie psychoruchowe, zawroty głowy, senność3.
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: bóle brzucha, nudności, suchość w jamie ustnej, niestrawność, owrzodzenia jamy ustnej9.
  • Zaburzenia skóry: zapalenie skóry, świąd, wysypka, suchość skóry9.
  • Bóle kończyn, bóle mięśni, skurcze9.
  • Objawy menopauzalne u kobiet9.
  • Astenia (osłabienie), ból w klatce piersiowej9.

Rzadko i bardzo rzadko występujące działania niepożądane

  • Zakażenia: półpasiec3.
  • Zaburzenia krwi: leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek), małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi)3.
  • Zaburzenia metabolizmu: hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia3.
  • Choroby serca: dusznica bolesna, kołatanie serca, tachykardia9.
  • Zaburzenia naczyniowe: nadciśnienie, uderzenia gorąca9.
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: choroba refluksowa przełyku, zaburzenia trawienne, pęcherze na błonie śluzowej jamy ustnej, wymioty, wzdęcia, zapalenie żołądka9.
  • Zaburzenia skóry: wyprysk, rumień, łuszczyca, pokrzywka, zmiany płytki paznokciowej, obrzęk naczynioruchowy twarzy, obrzęk języka9.
  • Zaburzenia nerek: cukromocz, białkomocz, wielomocz, hematuria (krwiomocz), moczenie nocne9.
  • Zaburzenia układu rozrodczego: priapizm (długotrwały bolesny wzwód), zapalenie gruczołu krokowego, ginekomastia, mlekotok9.
  • Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych, zwiększenie masy ciała9.

Działania niepożądane o częstości nieznanej

  • Reakcje nadwrażliwości (np. alergie skórne, obrzęk naczynioruchowy)38.
  • Nietypowe zmiany zachowania lub nastroju10.
  • Padaczka, zaburzenia widzenia, duszność, krwawienie z nosa, zaparcia, zmniejszenie apetytu, obrzęk twarzy10.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzenie działania niepożądanego po zastosowaniu melatoniny powinno być zgłaszane do odpowiednich instytucji. W Polsce zgłoszenia można kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), jak również bezpośrednio do producenta leku11124.

Tabela: Działania niepożądane melatoniny według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ nerwowy Ból głowy, senność Migrena, letarg, pobudzenie psychoruchowe, zawroty głowy Omdlenia, zaburzenia pamięci, zaburzenia koncentracji, stan marzeniowy, zespół niespokojnych nóg, niska jakość snu, parestezje, zwiększenie napadów padaczkowych u dzieci z chorobami neurologicznymi Padaczka, nagłe zaśnięcie
Układ pokarmowy Bóle brzucha, nudności, dyspepsja, suchość w jamie ustnej, owrzodzenie jamy ustnej Choroba refluksowa przełyku, wymioty, zaburzenia trawienne, pęcherze na błonie śluzowej, owrzodzenie języka, rozstrój żołądka, wzdęcia, nadmierne ślinienie, cuchnący oddech, dolegliwości brzuszne, zapalenie żołądka Zaparcia
Skóra i tkanka podskórna Zapalenie skóry, świąd, wysypka, suchość skóry, pocenie się w nocy Wyprysk, rumień, łuszczyca, zmiany paznokci, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy twarzy, obrzęk języka Zmiany skórne, obrzęk twarzy
Układ psychiczny Drażliwość, nerwowość, niepokój, bezsenność, nietypowe sny, koszmary senne, lęk Zmiany nastroju, agresja, pobudzenie, płacz, objawy napięcia, dezorientacja, budzenie się wcześnie rano, zwiększone libido, nastrój depresyjny, depresja Nietypowe zachowanie, wahania nastroju
Układ sercowo-naczyniowy Dusznica bolesna, kołatanie serca, tachykardia, nadciśnienie, uderzenia gorąca
Układ rozrodczy i piersi Objawy menopauzalne Priapizm, zapalenie gruczołu krokowego, ginekomastia Mlekotok
Mięśnie, kości, stawy Bóle kończyn Zapalenie stawów, skurcze mięśni, ból karku, skurcze w nocy Bóle, uczucie znużenia
Nerki i drogi moczowe Cukromocz, białkomocz Wielomocz, hematuria, moczenie nocne
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wyniki badań wątroby, zwiększenie masy ciała Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, nieprawidłowy poziom elektrolitów, nieprawidłowe wyniki laboratoryjne
Inne Zapalenie zatok przynosowych Półpasiec, leukopenia, małopłytkowość Reakcje nadwrażliwości, duszność, krwawienie z nosa

345813

Wskazówka:

  • Profil działań niepożądanych melatoniny jest podobny niezależnie od tego, czy stosuje się ją w tabletkach zwykłych, czy o przedłużonym uwalnianiu, choć w niektórych przypadkach objawy mogą różnić się nasileniem.
  • Niektóre działania niepożądane mogą wystąpić częściej u dzieci (np. zmiany nastroju, agresywność, senność w ciągu dnia), szczególnie przy dłuższym stosowaniu lub wyższych dawkach.
  • W razie wystąpienia objawów niepożądanych, szczególnie nietypowych lub nasilonych, nie należy bagatelizować tych objawów i warto rozważyć zgłoszenie ich odpowiednim instytucjom.

Melatonina – bezpieczna, ale niepozbawiona skutków ubocznych

Melatonina uchodzi za lek o wysokim profilu bezpieczeństwa – większość działań niepożądanych jest łagodna i ustępuje samoistnie, szczególnie przy krótkotrwałym stosowaniu. Jednak należy pamiętać, że każdy organizm może zareagować inaczej, a niektóre osoby mogą być bardziej podatne na skutki uboczne. Dotyczy to zwłaszcza dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami neurologicznymi lub przyjmujących inne leki. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów podczas stosowania melatoniny zawsze warto zachować czujność i zgłosić je odpowiednim służbom, by wspólnie zadbać o bezpieczeństwo terapii135.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane melatoniny?

Najczęściej zgłaszane to ból głowy, senność, zmęczenie, wahania nastroju i zawroty głowy12.

Czy melatonina może powodować działania niepożądane u dzieci?

Tak, u dzieci mogą wystąpić m.in. wahania nastroju, drażliwość, agresywność i senność3.

Czy działania niepożądane melatoniny są częste?

Większość działań niepożądanych jest niezbyt częsta lub rzadka i zazwyczaj są one łagodne45.

Czy melatonina może wywoływać reakcje alergiczne?

Tak, w rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, np. wysypka lub obrzęk naczynioruchowy6.

Gdzie zgłaszać działania niepożądane po melatoninie?

Działania niepożądane należy zgłaszać do URPL lub producenta leku7.

Reklama
Reklama