Lactobacillus plantarum PS128 – wsparcie w autyzmie i ADHD

Autyzm – czym jest i jak wpływa na dzieci?

Autyzm, czyli zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD), to złożone schorzenie neurorozwojowe. Objawia się trudnościami w komunikacji, interakcjach społecznych oraz powtarzalnymi zachowaniami. Dzieci z autyzmem mogą mieć problemy z rozumieniem emocji innych, przywiązują dużą wagę do rutyny i mogą nietypowo reagować na bodźce sensoryczne.

U wielu dzieci z ASD występują również objawy ADHD, czyli nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. To sprawia, że niektóre dzieci są bardzo ruchliwe i impulsywne, a inne – wycofane i zamknięte w swoim świecie. Szacuje się, że znaczna część dzieci z autyzmem spełnia także kryteria ADHD. Badania pokazują również, że autyzm nawet kilkukrotnie częściej diagnozuje się u chłopców niż u dziewczynek.

Dokładny mechanizm powstawania autyzmu nie jest do końca poznany, co pokazuje ogromną złożoność tego schorzenia [1–3].

Czy istnieje lek na autyzm?

Wiemy już co nieco o objawach zaburzenia, a teraz przejdźmy do leczenia autyzmu. Czy istnieją jakieś skuteczne leki na autyzm? Obecnie nie ma leku, który całkowicie leczy autyzm. Istnieją jednak leki na autyzm, które pomagają kontrolować niektóre objawy. W Stanach Zjednoczonych stosuje się rysperydon i aripiprazol, które zmniejszają drażliwość i agresję u dzieci z autyzmem. W Polsce rysperydon jest stosowany tylko u dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. Niestety, te leki na autyzm nie poprawiają umiejętności społecznych ani komunikacyjnych i mogą powodować skutki uboczne, takie jak senność czy przyrost masy ciała [1].

Z tego powodu coraz więcej naukowców bada metody uzupełniające, które mogłyby wspierać dzieci z ASD. Trzeba jednak podkreślić, że nawet jeśli leki łagodzą zachowania agresywne, nie wpływają na samą istotę zaburzenia – trudności w komunikacji i funkcjonowaniu społecznym. W tym kontekście pojawia się pytanie o znaczenie mikrobioty jelitowej i diety.

Probiotyki dla dzieci z autyzmem – oś jelitowo-mózgowa i psychobiotyki

Psychobiotyki to specjalne probiotyki, które wpływają nie tylko na układ pokarmowy, ale także na układ nerwowy. Mogą poprawiać nastrój, zmniejszać lęk i usprawniać funkcjonowanie mózgu. Wykazano też, że niektóre szczepy bakterii mogą regulować poziom kortyzolu (hormonu stresu) oraz wpływać na produkcję neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina Badania wskazują, że psychobiotyki mogą pomóc osobom cierpiącym na depresję, stany lękowe, a nawet autyzm [1,3–6].

U osób z autyzmem często obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Szacuje się, że znaczna część dzieci z ASD cierpi na przewlekłe problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak bóle brzucha, zaparcia, biegunki czy wybiórczość pokarmową​. Co więcej, badania porównujące skład mikrobioty wykazały, że dzieci z ASD mają inny skład bakterii jelitowych w porównaniu z dziećmi bez autyzmu. Chociaż nauka wciąż ustala szczegóły, wydaje się, że pewne bakterie mogą występować częściej lub rzadziej u osób z ASD, co potencjalnie wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego. Nauka wciąż ustala szczegóły, ale obserwacje te są jedną z przesłanek, dla których psychobiotyki są badane jako potencjalne wsparcie terapii [1,4,5].

Lactobacillus plantarum PS128 – co pokazują badania?

Jednym z lepiej przebadanych szczepów w tym obszarze jest Lactobacillus plantarum PS128. W badaniach analizowano jego wpływ na poziom neuroprzekaźników związanych z nastrojem i zachowaniem.

Część badań z udziałem dzieci z autyzmem przyniosła obiecujące wyniki. Obserwowano m.in.:

• zmniejszenie napięcia i niepokoju,
• redukcję nadpobudliwości i impulsywności,
• łagodniejszy przebieg zachowań drażliwych.

W badaniu przeprowadzonym na Tajwanie dzieci przyjmujące PS128 przez cztery tygodnie wykazywały niższy poziom drażliwości i lepszą koncentrację. Niektóre analizy sugerują, że dłuższa suplementacja może przynosić wyraźniejsze efekty. Należy jednak pamiętać, że są to wyniki wstępne, oparte na stosunkowo niewielkich grupach, i wymagają potwierdzenia w kolejnych, większych badaniach [1,3,7].

Większość dotychczasowych badań trwała około czterech tygodni, dlatego taki okres bywa wskazywany jako minimalny czas obserwacji efektów; dłuższe stosowanie również jest przedmiotem badań. Decyzję o włączeniu jakiegokolwiek probiotyku u dziecka warto skonsultować z lekarzem, zwłaszcza w przypadku schorzeń przewlekłych.

Warto też dodać, że autyzm diagnozuje się już u małych, nawet 2-letnich dzieci, a terapie ukierunkowane na rozwój funkcji językowych i poznawczych są najskuteczniejsze na wczesnym etapie rozwoju [1,8].

Dieta w autyzmie – co warto wiedzieć?

Dobre probiotyki dla dzieci z autyzmem to jedno. Warto skupiać się na produktach z przebadanym składem, a nie wybierać niepewne probiotyki na autyzm polecane z forum internetowego. Ale czy możemy jeszcze jakoś inaczej wesprzeć dzieci? Jakie witaminy dla dziecka z autyzmem stosować? Czy istnieją jakieś preparaty aminokwasowe dla dzieci autystycznych? Czy warto dbać o dietę?  Dieta w autyzmie ma ogromne znaczenie. Oprócz probiotyków warto zwrócić uwagę na unikanie przetworzonej żywności i cukru – może to pomóc w regulacji zachowania. Spożywanie produktów bogatych w błonnik i prebiotyki  wspiera naturalnie zdrową mikrobiotę jelitową. Jakie witaminy dla dziecka z autyzmem są najważniejsze? Szczególnie ważne są witamina D, magnez i kwasy omega-3, które mogą wspierać rozwój mózgu. Niektóre badania wskazują, że dzieci z ASD mogą mieć niedobory witamin z grupy B, które wpływają na funkcjonowanie układu nerwowego.

Podsumowanie

Autyzm to złożone zaburzenie, które wymaga kompleksowego podejścia. Choć nie ma jeszcze leku na autyzm, naukowcy coraz bardziej interesują się psychobiotykami, takimi jak Lactobacillus plantarum PS128. Badania pokazują, że mogą one wspomagać terapię dzieci z ASD, zmniejszając ich lęk, impulsywność i poprawiając koncentrację. Jeśli dalsze badania potwierdzą te obiecujące wyniki, być może psychobiotyki staną się standardowym elementem terapii autyzmu.