Wskazania do stosowania szczepionki Engerix B
Szczepionka Engerix B jest stosowana w celu zapobiegania wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B). Jest to choroba wywoływana przez wirus zapalenia wątroby typu B, który powoduje obrzęk zapalny wątroby. Szczepionka ta jest wskazana dla różnych grup wiekowych i w różnych sytuacjach klinicznych, co zostanie szczegółowo omówione w niniejszym artykule.
Spis treści
- Co to jest szczepionka Engerix B i w jakim celu się ją stosuje
- Wskazania do stosowania szczepionki Engerix B
- Dawkowanie i sposób podawania
- Możliwe działania niepożądane
- Jak przechowywać szczepionkę Engerix B
- Słownik pojęć
Co to jest szczepionka Engerix B i w jakim celu się ją stosuje
Szczepionka Engerix B jest stosowana w celu zapobiegania wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B). Wirus ten znajduje się w płynach ustrojowych takich jak krew, nasienie, wydzielina pochwy, ślina (plwocina) osoby zakażonej. Choroba może przebiegać bezobjawowo przez okres 6 tygodni do 6 miesięcy od zakażenia. Szczepionka powoduje powstawanie w organizmie własnej odporności przez produkcję przeciwciał przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B[1].
Wskazania do stosowania szczepionki Engerix B
Szczepionka Engerix B jest wskazana dla osób nieuodpornionych w celu uzyskania uodpornienia przeciwko zakażeniom spowodowanym przez wszystkie znane podtypy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Grupy osób, które powinny być szczepione, określają lokalne wytyczne. Należy oczekiwać, że szczepienie zapobiega także wirusowemu zapaleniu wątroby typu D, wywołanemu przez HDV, ponieważ wirusowe zapalenie wątroby typu D występuje jednocześnie z wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW typu B)[1].
Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionka Engerix B powinna być podawana domięśniowo w mięsień naramienny u osób dorosłych i dzieci. Wyjątkowo szczepionka może być podana podskórnie pacjentom z małopłytkowością lub z zaburzeniami krzepnięcia krwi[1]. Zaleca się różne schematy szczepienia podstawowego w zależności od wieku i sytuacji klinicznej pacjenta:
- Schemat 3-dawkowy (0, 1, 6 miesięcy): Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 1 miesiącu, trzecia dawka po 6 miesiącach od pierwszej dawki. Ten schemat zapewnia uzyskanie wyższego poziomu przeciwciał przeciwko wirusowi wątroby typu B[2].
- Schemat przyspieszony (0, 1, 2, 12 miesięcy): Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 1 miesiącu, trzecia dawka po 2 miesiącach od pierwszej dawki, czwarta dawka po 12 miesiącach od pierwszej dawki. Ten schemat pozwala na szybkie uzyskanie optymalnej odpowiedzi immunologicznej[2].
- Schemat 0, 7, 21 dni – 12 miesięcy: Stosowany w wyjątkowych przypadkach u dorosłych, np. przed podróżą. Pierwsza dawka w dowolnym terminie, druga dawka po 7 dniach, trzecia dawka po 21 dniach od pierwszej dawki, czwarta dawka po 12 miesiącach od pierwszej dawki[2].
- Schemat 2-dawkowy (0, 6 miesięcy): Stosowany u dzieci w wieku od 11 do 15 lat włącznie, pod warunkiem, że ryzyko zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B podczas trwania cyklu szczepienia jest niskie oraz gdy istnieje pewność, że cykl szczepienia będzie ukończony[2].
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, szczepionka Engerix B może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Odnotowywano następujące działania niepożądane po szczepieniu[2]:
- Bardzo często (mogą wystąpić w 1 przypadku na 10 dawek szczepionki lub częściej): ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia, drażliwość.
- Często (rzadziej niż w 1 przypadku na 10 dawek szczepionki): ból głowy, senność, nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmniejszenie łaknienia, gorączka (37,5ºC lub wyższa), złe samopoczucie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak stwardnienie).
- Niezbyt często (rzadziej niż w 1 przypadku na 100 dawek szczepionki): zawroty głowy, ból mięśni, objawy grypopodobne.
- Rzadko (rzadziej niż w 1 przypadku na 1000 dawek szczepionki): uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, parestezje (uczucie mrowienia), pokrzywka, świąd, wysypka, ból stawów.
- Bardzo rzadko (rzadziej niż w 1 przypadku na 10 000 dawek szczepionki): małopłytkowość, zapalenie mózgu, encefalopatia, drgawki, porażenia, zapalenie nerwów, neuropatie, osłabienie czucia, rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, liszaj płaski, zapalenie stawów, osłabienie mięśni, zapalenie opon mózgowych, zapalenie naczyń, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, reakcje alergiczne w tym reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne oraz podobne do choroby posurowiczej.
Jak przechowywać szczepionkę Engerix B
Szczepionkę Engerix B należy przechowywać w lodówce (2ºC – 8ºC). Nie zamrażać. Szczepionkę należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Szczepionkę przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Nie stosować tej szczepionki po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu po „EXP”. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca[2].
Słownik pojęć
- Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B) – Choroba wywoływana przez wirus zapalenia wątroby typu B, który powoduje obrzęk zapalny wątroby.
- Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg) – Białko znajdujące się na powierzchni wirusa zapalenia wątroby typu B, które jest wykorzystywane w szczepionkach do wywołania odpowiedzi immunologicznej.
- Immunoglobulina przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBIg) – Preparat zawierający przeciwciała przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B, stosowany w celu zapewnienia natychmiastowej ochrony przed zakażeniem.
- Reakcje anafilaktyczne – Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne, które mogą wystąpić po podaniu leku lub szczepionki.
- Małopłytkowość – Stan, w którym liczba płytek krwi jest niższa niż normalnie, co może prowadzić do krwawień i łatwiejszego powstawania siniaków.
Podsumowanie:
| Wskazania | Zapobieganie wirusowemu zapaleniu wątroby typu B |
| Grupy docelowe | Osoby nieuodpornione, dzieci, młodzież, dorośli, pacjenci z obniżoną odpornością |
| Schematy szczepienia | 0, 1, 6 miesięcy; 0, 1, 2, 12 miesięcy; 0, 7, 21 dni – 12 miesięcy; 0, 6 miesięcy |
| Działania niepożądane | Ból w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, drażliwość, ból głowy, nudności, wymioty, biegunka, gorączka, reakcje alergiczne |
| Przechowywanie | W lodówce (2ºC – 8ºC), nie zamrażać, chronić przed światłem |














