Wskazania do stosowania tlenu medycznego: Jakie schorzenia i dolegliwości leczy?

Tlen medyczny jest niezbędnym lekiem stosowanym w leczeniu różnych schorzeń związanych z niedotlenieniem. W artykule omówimy wskazania do stosowania tlenu medycznego, jego dawkowanie, przeciwwskazania oraz możliwe działania niepożądane.

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Przeciwwskazania
• Możliwe działania niepożądane
• Słownik pojęć
• Podsumowanie

Wskazania do stosowania

Tlen medyczny jest stosowany w leczeniu wszystkich postaci niedotlenienia. Jest szczególnie korzystny u pacjentów z prawidłowym zużyciem tlenu, u których stwierdza się zmniejszoną prężność tlenu w mieszanej krwi żylnej podczas oddychania powietrzem atmosferycznym^[1]. Wskazania do stosowania obejmują:

• Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – Tlenoterapia pomaga w zmniejszeniu objawów niedotlenienia u pacjentów z POChP.
• Astma – W przypadkach ciężkich napadów astmy, tlenoterapia może być niezbędna do poprawy saturacji tlenu.
• Zatrucia tlenkiem węgla – Tlenoterapia jest kluczowa w leczeniu zatruć tlenkiem węgla, ponieważ pomaga w szybkim usunięciu tlenku węgla z organizmu.
• Obrzęk płuc – Tlenoterapia może być stosowana w celu poprawy utlenowania krwi u pacjentów z obrzękiem płuc.
• Bezdech senny – W niektórych przypadkach bezdechu sennego, tlenoterapia może być stosowana jako uzupełnienie terapii CPAP.

Dawkowanie i sposób podawania

Tlen medyczny jest stosowany wziewnie w stężeniu od 21% do 100%. Dawkę i długość stosowania określa personel medyczny^[1]. Tlenoterapia wymaga specjalistycznych przyrządów do podawania tlenu w wysokich i niskich stężeniach. Wysokie stężenia mogą być podawane za pomocą cewników nosowych lub masek twarzowych^[2].

Przeciwwskazania

Tlen medyczny nie powinien być stosowany u pacjentów, u których prężność CO2 krwi tętniczej wynosi 9,3 kPa, gdyż może to doprowadzić do narkozy dwutlenkowęglowej z utratą przytomności, a następnie do zgonu pacjenta^[1]. Ponadto, należy zachować ostrożność podczas podawania leku w stężeniach ponad 60% (u noworodków ponad 40%) i w terapii hiperbarycznej^[2].

Możliwe działania niepożądane

Jak każdy lek, tlen medyczny może powodować działania niepożądane. Niezwykle rzadko występują:

• Narkoza dwutlenkowa z utratą przytomności
• Hipoksja następcza wywołana nagłym podaniem czystego tlenu
• Zwłóknienie zasoczewkowe u noworodków (zwłaszcza wcześniaków)
• Zatrucie tlenem (efekt Paula Berta) – może nastąpić przy stosowaniu tlenu o stężeniu powyżej 70%, a najbardziej charakterystycznym objawem są uogólnione drgawki
• Uczucie podrażnienia krtani i tchawicy, obrzęk błony śluzowej nosa, okresowy ból krtani, kaszel
• Ból ucha, zablokowanie trąbki słuchowej
• Zapalenie oskrzeli
• Bóle zamostkowe, bóle stawów
• Utrata łaknienia, nudności, wymioty
• Zmniejszenie pola widzenia, krótkowzroczność, zaćma
• Zmniejszenie pojemności życiowej płuc
• Przeczulica
• Zaburzenia psychiczne

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych jest istotne, aby umożliwić nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego^[1].

Słownik pojęć

• Niedotlenienie – Stan, w którym tkanki organizmu nie otrzymują wystarczającej ilości tlenu.
• Narkoza dwutlenkowa – Stan wywołany nadmiernym stężeniem dwutlenku węgla we krwi, prowadzący do utraty przytomności.
• Hipoksja – Niedobór tlenu w tkankach organizmu.
• Zwłóknienie zasoczewkowe – Patologiczne zmiany w soczewce oka, prowadzące do jej zmętnienia.
• Zatrucie tlenem – Stan wywołany nadmiernym stężeniem tlenu, prowadzący do uszkodzeń tkanek.

Podsumowanie

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku