Liofilizowane mleko klaczy

Czym jest liofilizowane mleko klaczy i co je wyróżnia?

Liofilizowane mleko klaczy to mleko klaczy (klacz = samica konia) utrwalone metodą liofilizacji – czyli suszenia w niskiej temperaturze pod obniżonym ciśnieniem, podczas którego woda przechodzi bezpośrednio z lodu w parę. Dzięki temu procesowi zachowane zostają termolabilne białka aktywne biologicznie, które normalnie ulegałyby zniszczeniu podczas pasteryzacji lub suszenia w wysokiej temperaturze⁷. Gotowy produkt ma postać proszku, który można rozpuścić w wodzie i spożyć.

Od mleka krowiego różni się przede wszystkim składem białkowym. Mleko klaczy zawiera znacznie mniej kazeiny, a więcej białek serwatkowych, co przekłada się na lepszą strawność i mniejsze ryzyko reakcji alergicznych u osób uczulonych na kazeinę krowią⁸. Szczególnie wyróżnia je zawartość lizozymu – enzymu o właściwościach przeciwbakteryjnych – który stanowi aż ok. 6,6% białek serwatkowych mleka klaczy, podczas gdy w mleku krowim jego ilość jest śladowa, a w ludzkim wynosi ok. 1,66%⁹. Obok lizozymu ważną rolę odgrywa laktoferyna – białko wiążące żelazo, które razem z lizozymem może hamować wzrost patogennych drobnoustrojów⁴.

W mleku klaczy zidentyfikowano również sialylowane oligosacharydy: laktozę, 3′-sialyllaktozę (3’SL), 6′-sialyllaktozę (6’SL) oraz sialyllakto-N-tetrazaozy (LSTa, LSTb, LSTc). Związki te wykazują potencjalne właściwości prebiotyczne – mogą wspierać wzrost korzystnych bakterii jelitowych – i immunomodulujące¹.

Jak liofilizowane mleko klaczy wpływa na układ odpornościowy?

Działanie immunomodulujące mleka klaczy jest najlepiej udokumentowanym obszarem badań, choć wciąż opiera się na małych próbach klinicznych i doświadczeniach na zwierzętach. W badaniu na 18 zdrowych dorosłych spożywanie 250 ml dziennie przez 3 tygodnie istotnie obniżyło dwa parametry aktywności neutrofilów – chemotaksję (zdolność białych krwinek do wędrówki ku miejscu zapalenia) i wybuch tlenowy (produkcję reaktywnych form tlenu) – w porównaniu z mlekiem krowim²³. To wstępna przesłanka, że mleko klaczy może łagodzić nadmierną aktywność układu odpornościowego w stanach przewlekłego zapalenia.

Jakie potencjalne korzyści sugerują badania u ludzi?

Najsilniejsze jak dotąd dowody kliniczne dotyczą atopowego zapalenia skóry (AZS). W badaniu Foekel i wsp. (2009) 39 pacjentów z AZS piło 250 ml surowego mleka klaczy dziennie przez 16 tygodni. Istotne złagodzenie objawów zaobserwowano po 12. tygodniu; badacze wiązali ten efekt z modulacją flory jelitowej oraz przeciwdrobnoustrojowym działaniem lizozymu i laktoferyny⁴. Podobne obserwacje pojawiają się w doniesieniach dotyczących długotrwałego stosowania mleka klaczy przez osoby z egzemą¹².

U niemowląt z alergią IgE-zależną na mleko krowie podawanie 200 ml dziennie liofilizowanego mleka klaczy (w proszku rozpuszczonym w wodzie) przez kilka tygodni przyniosło istotne statystycznie zmniejszenie nasilenia świądu skóry (p < 0,01) i obniżenie poziomu IgE w surowicy o 28%⁵. Mleko klaczy jest uważane za bezpieczny substytut mleka krowiego dla większości dzieci z tą alergią, choć każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny lekarskiej¹³.

Kolejna grupa danych dotyczy chorób zapalnych jelit. U pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna codzienne spożywanie 250 ml mleka klaczy zmniejszyło bóle brzucha i ilość krwi w stolcu, co pozwoliło na obniżenie dawek leków¹⁴. W osobnym badaniu klinicznym (n = 45 dorosłych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego) połączenie liofilizowanego mleka klaczy z metabolitami Lactobacillus rhamnosus zwiększyło różnorodność mikrobioty jelitowej (indeks Shannona ↑ o 0,45) i obniżyło stężenie białka C-reaktywnego (CRP) o 35%⁵.

Kiedy skontaktować się z lekarzem?

Przed włączeniem liofilizowanego mleka klaczy do diety skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, jeśli należysz do jednej z poniższych grup:

• Alergia na białka końskie lub mleko klaczy – choć mleko klaczy jest mniej alergizujące niż krowie, reakcje alergiczne są możliwe.
• Niemowlęta i małe dzieci – decyzja o zastąpieniu mleka modyfikowanego mlekiem klaczy wymaga nadzoru pediatry lub alergologa.
• Ciąża i karmienie piersią – brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w tych grupach.
• Choroby przewlekłe (choroby jelit, choroby nerek, choroby wątroby, choroby autoimmunologiczne) – mleko klaczy wykazuje działanie immunomodulujące, które może wchodzić w interakcje z leczeniem.
• Stosowanie leków immunosupresyjnych lub przeciwzapalnych – ze względu na wpływ na aktywność układu odpornościowego.

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub udaj się na izbę przyjęć, jeśli po spożyciu mleka klaczy wystąpią: pokrzywka, obrzęk warg lub języka, trudności z oddychaniem, silny ból brzucha lub wymioty – mogą to być objawy ostrej reakcji alergicznej.

Jak stosować liofilizowane mleko klaczy?

Liofilizowany proszek z mleka klaczy można spożywać rozpuszczony w wodzie lub dodany do innych napojów. W badaniach klinicznych u dorosłych stosowano 250 ml dziennie (w postaci płynnej lub równoważna ilość proszku), a u niemowląt z alergią na mleko krowie – 200 ml dziennie⁴⁵. Produkt jest dostępny jako proszek w kapsułkach lub do samodzielnego rozpuszczania⁷. Dawkowanie zależy od konkretnego preparatu – zawsze stosuj się do wskazań producenta i zaleceń specjalisty.

Pamiętaj, że efekty w badaniach nad AZS pojawiały się dopiero po 12 tygodniach regularnego stosowania, a nie po kilku dniach⁴. Jeśli po kilku tygodniach nie zauważasz żadnej poprawy ani zmiany samopoczucia, warto omówić to z lekarzem lub farmaceutą. Mleko klaczy nie zastępuje zbilansowanej diety ani terapii zaleconej przez specjalistę.