Regularne badania kluczem do zdrowia intymnego

Data publikacji:

Ostatnia aktualizacja:

Zbadaj się! Nie odkładaj!

Profilaktyka jest niezbędna do zachowania zdrowia i wykrycia ewentualnych problemów jak najwcześniej. Dotyczy to również zdrowia intymnego. Jak wygląda dostęp do badań profilaktycznych i specjalistów dla osób z niepełnosprawnościami?
Seksualność osób z niepełnosprawnością. Fundacja Avalon (fot. Canva).

Profilaktyka zdrowia intymnego

Dbanie o zdrowie jest bardzo ważnym aspektem codziennego życia i z tym chyba każdy się zgodzi. Staramy się zdrowo i różnorodnie odżywiać oraz uprawiać sport. Jednak wiele chorób nie daje żadnych oznak na początku, a większość wcześnie wykrytych schorzeń można efektywnie leczyć. Z tego powodu ważna jest profilaktyka, czyli np. wykonywanie okresowych badań kontrolnych i ich analiza ze swoim lekarzem. Zdrowie intymne jest nieodłącznym elementem zdrowego życia. O ten aspekt również należy dbać. Jak wygląda dostęp do usług medycznych w kwestii profilaktyka zdrowia a szczególnie zdrowia intymnego u osób z niepełnosprawnościami? Czy osoby niepełnosprawne często napotykają problemy?

Czy każdy identycznie rozumie seksualność?

Osoby z niepełnosprawnościami różnie postrzegają ten aspekt, jednak sporo z nich stwierdza, że niepełnosprawność zdecydowanie wpływa na życie i je zmienia. Kluczowe jest życie w zgodzie ze sobą i wiele osób po zaakceptowaniu faktu niepełnosprawności stwierdza, że nie wpływa ona bardzo negatywnie na ich życie. Więcej problemów i ograniczeń pojawia się z czynników zewnętrznych, które zwykle są niezależne od osoby z niepełnosprawnościami, np. brak dostosowania miejsc publicznych dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Oczywiście oprócz typowo fizycznych ograniczeń pojawiają się także bariery psychiczne i tu najczęściej chodzi o brak samoakceptacji w kwestiach fizycznych [1].

Jak wynika z poprzedniego akapitu, niepełnosprawność można rozumieć na wiele sposobów. Podobnie ma się rzecz w przypadku seksualności osób niepełnosprawnych. Z badań wynika, że mężczyźni traktują seksualność głównie w kontekście relacji z drugą osobą – tyczy się to sfery fizycznej, ale również emocjonalnej lub psychicznej. Dla kobiet seksualność jest szerszym tematem i wiele pań łączy ją również z poczuciem atrakcyjności i świadomością ciała [1].

Seksualność osób z niepełnosprawnościami

W przestrzeni publicznej temat seksualności osób z niepełnosprawnościami nie jest często poruszany. Jeśli pojawiają się już jakieś dyskusje, to często przedstawiane są one w ramach czegoś w rodzaju ciekawostki. Jest to bardzo krzywdzące dla osób z niepełnosprawnościami. Osoby z niepełnosprawnościami – podobnie jak osoby bez niepełnosprawności – są to istoty w pełni seksualne z podobnymi potrzebami związanymi ze sferą intymną jak wszyscy [1].

Seksualność i tematy z tym związane nie powinny stanowić tabu. Nieodłącznym elementem życia seksualnego jest zdrowie intymne. Regularne badania są kluczowe tak samo z punktu widzenia danej osoby, jak i jego partnera. Jednak czy dostęp do badań profilaktycznych oraz możliwość korzystania z pomocy specjalistów z dziedziny zdrowia intymnego jest prosty dla osób z niepełnosprawnościami?

Zdrowie intymne osób z niepełnosprawnościami

Jak wygląda dostępność do specjalistów, np. ginekologów i urologów dla osób z niepełnosprawnościami? Osoby te raczej jednogłośnie stwierdzają, że dostęp do wykwalifikowanych placówek jest utrudniony. Ciekawy aspekt pokazują tutaj badania przeprowadzone na zlecenie Fundacji Avalon, z których wynika, że dostępność do gabinetów ginekologicznych dla kobiet z niepełnosprawnościami poprawia się, to jednak wciąż pojawia się dyskryminacja. Najczęściej dotyczy to komentarzy w stosunku do np. pań starających się o potomstwo lub wyrażających chęć aktywności seksualnej. Oczywiście na podstawie pewnych przypadków nie można generalizować, ale fakt występowania takich zdarzeń jest na tyle silny, że wywiera on spory wydźwięk w społeczeństwie osób z niepełnosprawnościami [1].

Po części potwierdzają to również eksperci medyczni, tj. ginekolodzy i urolodzy. Wskazują, że zagadnienia związane z seksualnością osób z niepełnosprawnościami są dla nich problematyczne nie z technicznego punktu widzenia schorzenia, ale niepełnosprawności rozumianej kompleksowo. Eksperci twierdzą, że pomimo dużego zainteresowania tym tematem, to jest dość mało treści związanych z seksualnością, np. na etapie kształcenia. Kolejny problem dotyczy kwestii technicznych badań osób z niepełnosprawnością ruchową. Tyczy się to uwarunkowań architektonicznych, np. przestrzeni dla wózków oraz aspektów badania (np. badanie ginekologiczne na leżance zamiast fotela ginekologicznego) [1].

Jak dbać o zdrowie intymne?

Zdrowie intymne to szeroko rozumiane pojęcie. Nie zamyka się ono jedynie do chorób przenoszonych drogą płciową, ale również profilaktyki chorób ginekologicznych lub urologicznych. Profilaktyka ważna jest bez względu na płeć i aktywność seksualną. Co warto wiedzieć, aby dbać o swoje zdrowie intymne?

Dbaj o regularne badania

Profilaktyka ginekologiczna to niezbędny element do szybkiego wykrycia ewentualnych chorób ginekologicznych. Ogólnoświatowe zalecenia wskazują na potrzebę rozpoczęcia wykonywania profilaktycznej mammografii u kobiet po 40. roku życia. Powinna się ona odbywać co rok lub co dwa lata. Do oceny zdrowia piersi można wykorzystać również badanie USG. Kobiety po 25. roku życia powinny wykonywać je corocznie. Drugim częstym nowotworem, który może pojawić się w znacznie młodszym wieku, jest rak szyjki macicy. Tutaj rekomendacje zalecają wykonywanie cytologii (test Pap) już po 21. roku życia (lub najpóźniej rok po rozpoczęciu współżycia). Badanie powinno być wykonywane co 3 lata. Następnym badaniem, o którym powinny pamiętać kobiety to USG dopochwowe, które pomoże wykryć, np. nowotwór jajnika. Powinno się je wykonywać co roku [2,3].

Regularne badania dotyczą także panów. Jeśli chodzi o problemy zdrowotne związane ze sferą intymną u mężczyzn, to najczęściej wskazuje się na przerost lub zapalenie gruczołu krokowego. Jeśli nie występują objawy alarmujące, jak trudności lub ból w oddawaniu moczu albo obecność krwi w moczu, to warto na wizytę profilaktyczną u urologa wybrać się już po 40. roku życia.

Choroby przenoszone drogą płciową

Profilaktyka chorób przenoszonych drogą płciową nie powinna być zaniedbywana przez osoby aktywne seksualnie. Osoby z niepełnosprawnościami obawiają się stygmatyzacji i protekcjonalnego traktowania, jednak aktualnie coraz więcej gabinetów lekarskich, psychologicznych i fizjoterapeutycznych staje się przyjazna osobom z niepełnosprawnościami. W celu wybrania odpowiedniego miejsca warto skorzystać z Mapy Dostępności Fundacji Avalon. To lista placówek ochrony zdrowia, które są dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i zatrudniają fachowy personel. Część chorób przenoszonych drogą płciową może zostać wykryta przy pomocy badań krwi. W przypadku osób aktywnych seksualnie rekomendacje zalecają coroczne testowanie [3,4].

Wizyta ginekologiczna przed rozpoczęciem współżycia

Rozsądne i wskazane będzie odwiedzenie gabinetu ginekologicznego już przed rozpoczęciem współżycia. Taka wizyta pozwoli na odpowiednią edukację kobiety w kwestii profilaktyki i prewencji schorzeń intymnych, a także pozwoli na dobranie odpowiedniej metody antykoncepcji.

Zbadaj się! Nie odkładaj!

O zdrowie trzeba dbać zawsze i w każdym wieku. Nie można odkładać badań kontrolnych na później. Większość wcześnie wykrytych chorób – nawet tych poważnych – udaje się skutecznie leczyć lub kontrolować. Strach przed wizytą u urologa lub ginekologa w przypadku osób z niepełnosprawnościami jest zrozumiały, ale aktualnie coraz więcej miejsc jest przyjaznych osobom z niepełnosprawnościami. Warto korzystać z pomocy dostępnych w Internecie, np. wspomnianej Mapy Dostępności, aby wybrać odpowiednie miejsce do zbadania i profilaktyki swojego zdrowia intymnego.

Bibliografia

  1. SEKSUALNOŚĆ I RODZICIELSTWO OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ RUCHOWĄ. Część II. Fundacja Avalon, 2020.
  2. „Breast Infection – Women’s Health Issues”, MSD Manual Consumer Version. Dostęp: 13 grudzień 2023. [Online]. Dostępne na: https://www.msdmanuals.com/home/women-s-health-issues/postpartum-care/breast-infection
  3. Women’s Preventive Services Initiative’s Well-Woman Chart A Summary of Preventive Health Recommendations for Women, 2019.
  4. „Which STD Tests Should I Get? | Prevention | STDs | CDC”. Dostęp: 20 marzec 2024. [Online]. Dostępne na: https://www.cdc.gov/std/prevention/screeningreccs.htm

Powiązane produkty

Omawiane substancje

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych substancji.

Omawiane schorzenia

W tym poradniku nie omawiamy konkretnych schorzeń.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: .