Jaka jest rola probiotyków we wsparciu SIBO?

Co to jest SIBO?

Nazwa SIBO pochodzi z angielskich słów Small Intestinal Bacterial Overgrowth, co dosłownie oznacza zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Jak można w skrócie opisać co to jest SIBO? U zdrowego człowieka jelito cienkie zawiera niewielką ilość bakterii. W przypadku SIBO, w jelicie cienkim pojawia się zbyt duża ilość bakterii. Są to przede wszystkim bakterie typowe dla jelita grubego (np. Escherichia coli, Clostridium spp. czy Klebsiella spp.), które fermentują węglowodany oraz mogą produkować metan lub siarkowodór [1]. 

Jakie są przyczyny SIBO?

Choroba jelit SIBO najczęściej nie pojawia się znikąd. Do najczęstszych przyczyn tego schorzenia należą: 

• zaburzenia perystaltyki jelit np. w przebiegu neuropatii cukrzycowej, zespole jelita drażliwego, twardzinie układowej czy chorobie Parkinsona;
• przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza, czy inne choroby prowadzące do zaburzeń prawidłowego trawienia;
• niedobory odporności np. przy zakażeniu HIV;
• następstwa operacji, takie jak zrosty, zwężenie jelita czy nawet wycięcia fragmentu jelit;
• przewlekla choroba nerek;
• marskość wątroby;
• podeszły wiek;
• stosowanie leków hamujących wydzielanie kwasów żołądkowych (inhibitory pompy protonowej) czy opioidów [1,2].

Ustalenie jednej, konkretnej przyczyny SIBO często nie jest możliwe. To zaburzenie ma zwykle wieloczynnikowe podłoże, a jego rozwój może wynikać z różnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego.

Do najczęstszych przyczyn i czynników sprzyjających SIBO należą:

• Zaburzenia motoryki jelita cienkiego – nieprawidłowa perystaltyka, a szczególnie upośledzenie działania tzw. wędrującego kompleksu motorycznego (MMC), który odpowiada za „oczyszczanie” jelit z zalegającej treści pokarmowej i bakterii;
• Zmiany anatomiczne w obrębie jelit – mogą być wynikiem przebytych chorób lub operacji (np. skręt jelit, resekcja fragmentu jelita, obecność uchyłków), które sprzyjają zastojowi treści pokarmowej;
• Zmniejszone wydzielanie kwasu solnego w żołądku – np. w wyniku długotrwałego stosowania leków z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP), co ułatwia bakteriom przetrwanie i namnażanie się w jelicie cienkim;
• Zaburzenia trawienia i wchłaniania – prowadzą do zalegania niestrawionych resztek pokarmowych, które stanowią pożywkę dla bakterii;
• Nieprawidłowa dieta – szczególnie bogata w produkty wysokoprzetworzone, słodkie napoje, cukry proste (w tym syrop glukozowo-fruktozowy) oraz alkohol.

Zrozumienie potencjalnych przyczyn SIBO jest istotne, ponieważ pozwala nie tylko leczyć objawy, ale także ograniczać ryzyko nawrotów poprzez eliminację lub modyfikację czynników sprzyjających rozwojowi tego zaburzenia.

Jakie są objawy SIBO?

Objawy tego schorzenia często są mylone z innymi chorobami przewodu pokarmowego, a jego diagnostyka nie jest wcale taka prosta. Może mieć ona różnorodny przebieg, ale najczęstsze objawy to:

• uczucie pełności w jamie brzusznej i przewlekłe wzdęcia;
• napięty, twardy i bolący brzuch, często potocznie określany przez pacjentów jako „SIBO brzuch”;
• nudności;
• skurcze jelitowe i bóle brzucha;
• często nawracające biegunki, które mogą przechodzić w zaparcia;
• nadmierne burczenie w brzuchu i gazy;
• zaburzenia trawienia, co może doprowadzić do niedoborów witamin i minerałów;
• może wystąpić nieprzyjemny posmak w ustach;
• zdarzają się zmiany skórne, takie jak pokrzywka, wypryski, trądzik czy nawracające zapalenia skóry;
• u niektórych pacjentów występuje zmęczenie, stany depresyjne, problemy z pamięcią czy zaburzenia koncentracji [2,3].

Jak powinna wyglądać dieta przy SIBO?

Ze względu na różne objawy kliniczne choroby, potocznie zwana przez pacjentów „SIBO dieta” powinna być ustalana przez specjalistę, indywidualnie dla każdego chorego. Wszyscy pacjenci powinni unikać produktów sprzyjających fermentacji bakteryjnej, są to przede wszystkim produkty bogate w błonnik, węglowodany oraz produkty wysoko przetworzone. Z drugiej strony, pacjenci cierpiący na SIBO powinni jeść produkty takie jak:

• mleko bez laktozy, sery typu brie czy camembert;
• warzywa, takie jak ogórek, sałata, papryka, szczypiorek, dynia, pietruszka, seler czy marchew;
• owoce, m.in. jagody, cytrusy, winogrona, maliny, kiwi czy banany;
• pieczywo bezglutenowe, chleby na zakwasie, mąka orkiszowa;
• mięso jaja, tofu czy ryby [1,4].

Po rozpoznaniu SIBO jednym z kluczowych elementów wspierających leczenie jest odpowiednio dobrana dieta. Najczęściej rekomendowanym modelem żywienia jest dieta low FODMAP, która polega na ograniczeniu fermentujących węglowodanów mogących nasilać objawy, takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy biegunki.

Warto jednak pamiętać, że jest to dieta o charakterze leczniczym, dlatego powinna być prowadzona pod nadzorem wykwalifikowanego dietetyka. Szczególnie jej początkowa faza – eliminacyjna – nie powinna być stosowana długotrwale. Długotrwałe wykluczenie wielu produktów z jadłospisu może prowadzić do niedoborów pokarmowych oraz niekorzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową.

Niezależnie od wdrożonego modelu żywienia, istnieje kilka uniwersalnych zasad, które warto wprowadzić przy SIBO:

• Regularność posiłków – jedz o stałych porach, zachowując przerwy między posiłkami;
• Unikanie podjadania – pozwala to na prawidłową pracę tzw. wędrującego kompleksu mioelektrycznego (MMC), który oczyszcza jelita;
• Post nocny – zachowanie kilkunastogodzinnej przerwy między kolacją a śniadaniem wspiera regenerację układu pokarmowego;
• Ograniczenie węglowodanów rafinowanych – zmniejsz spożycie słodyczy, słodzonych napojów, cukru, miodu, ksylitolu oraz alkoholu.

Takie podejście dietetyczne, połączone z odpowiednim leczeniem, może istotnie zmniejszyć objawy i poprawić komfort życia pacjenta.

Jak wygląda brzuch w przebiegu SIBO?

Nieleczone SIBO najczęściej prowadzi do utraty masy ciała. Jest to związane z zaburzeniami wchłaniania składników odżywczych. U niektórych pacjentów może jednak dojść do sytuacji odwrotnej, w związku z zaburzeniami metabolicznymi i przewlekłym stanem zapalnym. W przebiegu SIBO, wygląd brzucha może więc ulegać zmianie. To, co się nie zmienia to to, że jest on najczęściej powiększony, napięty, twardy, bolesny i wzdęty. Szczególnie po posiłkach dochodzi do przelewania się treści pokarmowej, gazów i uczucia pełności w brzuchu [2,4]. 

Jaki probiotyk przy SIBO?

Odpowiedź na pytanie jaki probiotyk przy SIBO, wcale nie jest taka trudna. Należy pamiętać, że w leczeniu SIBO główną rolę odgrywa antybiotykoterapia zleconej przez lekarza, która zmniejsza ilość bakterii w jelicie cienkim. Pomimo, że probiotyki nie wykazują działania terapeutycznego, to są niezwykle ważne dla pacjentów cierpiących na SIBO. W tym przypadku kluczowe jest stosowanie odpowiednich probiotyków, które nie nasilają fermentacji. Przy SIBO, probiotyki powinny przede wszystkim wspierać tworzenie biofilmu probiotycznego i wspomagać utrzymanie równowagi mikrobioty jelitowej. Przykładem takiego probiotyku jest SIBOSgastrin. Jest to suplement diety, zawierający dwa probiotyczne szczepy: Enterococcus faecium, Rosell®-26 i bakterie kwasu mlekowego Bacillus subtilis, Rosell®-179 [1,5]. 

Wybór odpowiedniego probiotyku ma duże znaczenie dla samopoczucia pacjentów z SIBO. Warto pamiętać, że probiotyki nie działają jednakowo – ich właściwości są zależne od konkretnego szczepu bakterii. Oznacza to, że preparat powinien być dobrany indywidualnie.

Nie każdy probiotyk przynosi korzyści w przypadku zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO). Co więcej, niektóre mogą nawet nasilać objawy, takie jak wzdęcia czy dyskomfort jelitowy. Dlatego tak ważne jest, aby wybierać szczepy, których skuteczność wsparcia mikrobioty jelitowej została potwierdzona w badaniach klinicznych.. 

Odpowiednio dobrana, celowana probiotykoterapia może być cennym wsparciem w trakcie leczenia zleconego przez lekarza – zarówno antybiotykami lub eubiotykiem. Pomaga nie tylko wesprzeć skuteczność terapii, ale także łagodzić konkretne objawy i poprawiać komfort pacjenta.

Na polskim rynku dostępnych jest obecnie bardzo niewiele preparatów probiotycznych, których skuteczność wsparcia mikrobioty jelitowej w  SIBO została potwierdzona badaniami klinicznymi. Wśród nich wyróżnia się probiotyk SIBOSgastrin, który posiada udokumentowane działanie szczepów zarówno w monoterapii [6], jak i w terapii skojarzonej z eubiotykiem [7] . Dzięki zawartości dobrze przebadanych szczepów, takich jak Enterococcus faecium Rosell®-26 oraz Bacillus subtilis Rosell®-179, stanowi on przykład celowanej probiotykoterapii opartej na dowodach naukowych.

SIBOSgastrinkapsułki

Suplement diety

O produkcie

SIBOSgastrin to suplement diety w kapsułkach zawierający dwa wyselekcjonowane szczepy bakterii probiotycznych: Enterococcus faecium Rosell®-26 (2,7 mld CFU) oraz Bacillus subtilis Rosell®-179 (0,3 mld CFU).
Preparat wspiera naturalną równowagę mikrobioty jelitowej i prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.
Każda kapsułka dostarcza łącznie 3 miliardy liofilizowanych bakterii kwasu mlekowego, które mają zdolność zasiedlania przewodu pokarmowego i tworzenia probiotycznego biofilmu.
Bakterie produkują kwas mlekowy oraz enzymy trawienne wspierające procesy trawienne.
Przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 3. roku życia.

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest zaburzenia mikroflory jelitowej oraz wyjałowiona flora bakteryjna po antybiotykoterapii.

Dawkowanie

Zalecana dawka suplementu to 1 kapsułka dziennie.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

W jaki sposób probiotyki pomagają przy SIBO?

Zastosowanie probiotyków jest szczególnie istotne po zastosowanej antybiotykoterapii. Zastosowanie odpowiednich szczepów może wesprzeć redukcję objawów SIBO, takie jak gazy, wzdęcia, biegunki czy zaparcia. Co najważniejsze, dobrze dobrany probiotyk stabilizuje mikrobiotę, bez jednoczesnego powodowania przerostu. Co nie mniej istotne, hamuje on również wzrost patogennych bakterii. Co nie mniej ważne przy SIBO, probiotyki prowadzą jednocześnie do poprawy motoryki jelit [3,4]. 

Dlaczego SIBO tak trudno wyleczyć?

SIBO jest przewlekłym i nawracającym schorzeniem. Leczenie antybiotykami skupia się jedynie na redukcji bakterii, jednocześnie nie eliminując przyczyny problemu. Jeżeli przyczyna dolegliwości nie zostanie zidentyfikowana i usunięta, bakterie najczęściej ponownie się namnażają i problem powraca. Skuteczne leczenie SIBO wymaga więc połączenia różnych metod: antybiotykoterapii, diety, odpowiedniej suplementacji (w tym probiotyków) i leczenia chorób współistniejących oraz współpracy specjalistów z różnych dziedzin medycyny [1,3].