aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Co stosować na ukąszenia? Poznaj najlepsze żele i maści!

Jaka jest najlepsza maść na ukąszenia komarów – Entil, Fenistil czy Foxill?

Gdy przychodzi sezon na komary, czy meszko warto zaopatrzyć się w żele po ukąszeniach. Likwidując świąd i zmniejszając obrzęk, przynoszą szybką ulgę. Jednak jaki preparat wybrać? Czy dorosły i dziecko mogą używać tych samych żeli po ukąszeniach?
Najlepsza maść na ukąszenia komarów: Foxill, Fenistil, Entil ukąszenia (fot. leki.pl).

Użądlenia owadów, mimo że często bolesne, zazwyczaj nie stanowią zagrożenia dla zdrowia lub życia. Niemniej, istnieją wśród nas osoby cierpiące na alergię na jad owadów. U takich osób użądlenie lub ukąszenie może mieć bardzo poważne konsekwencje, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Pozostała część społeczeństwa, poza miejscowym bólem, obrzękiem i zaczerwienieniem, nie zmaga się z innymi ciężkimi skutkami. Zazwyczaj tego rodzaju objawy są możliwe do złagodzenia w prosty i dostępny dla wszystkich sposób.

Jakie są objawy użądlenia lub ukąszenia przez owady?

Sezon wiosenno-letni, to czas kiedy często szukamy produktów łagodzących ukąszenia komarów i os. Objawy, z jakimi musimy się zmagać to najczęściej:

  • swędzenie;
  • opuchlizna;
  • zaczerwienienie w miejscu ukłucia;
  • ból.

U młodszych dzieci może również dojść, w wyniku częstego drapania podrażnionego miejsca, do rozwoju infekcji skórnych. Oprócz tego pogryziony maluch będzie rozdrażniony i płaczliwy.

Jak postępować z użądleniami i ukąszeniami przez owady?

W zależności od tego, jaki owad nas ukąsi lub użądli, schemat postępowania może się trochę różnić.

Komary — czy to musi tak swędzieć?

Komary to niemal nieodłączny element wakacji. Latają nad uchem, nie pozwalając nam zasnąć. Gryzą, gdy chcemy w spokoju cieszyć się wolnym czasem na świeżym powietrzu. Siadają na naszym ciele, gdy rozkoszujemy się pysznym jedzeniem z grilla. Naprawdę są świetne w uprzykrzaniu nam życia. Wabi je do nas wydychany przez nas dwutlenek węgla i zapach naszego potu. Co gorsza, kąsający komar wydziela specyficzne substancje, które wabią kolejne komary!

Za swędzące i zaczerwienione bąble po ugryzieniu komara odpowiedzialna jest ich ślina. Posiada ona związki, które zapobiegają krzepnięciu naszej krwi — to ułatwia im jej wypicie. Co więcej, wyposażone są one również w antygen, który powoduje bardzo silne reakcje nadwrażliwości. Jak sobie z nimi radzić?

  1. Ugryzione miejsce należy schłodzić, np. przykładając zimny okład lub zawiniętą w ściereczkę kostkę lodu. Ważne, żeby nie przykładać lodu bezpośrednio na skórę.
  2. Gdy świąd jest wyjątkowo uporczywy, można zastosować miejscowe leki przeciwhistaminowe na ukąszenia (Fenistil) lub hydrokortyzon w maści [1].

Jak radzić sobie z użądleniem pszczoły?

Pszczoła nie jest agresywnym owadem. Użądlenie jest dla niej równoznaczne ze śmiercią, dlatego żądli jedynie w ostateczności. Po wbiciu się w powłoki skórne zostawia w nich żądło wraz z pęcherzykiem zawierającym jad, a następnie ginie. Pojedyncze użądlenie bywa bardzo bolesne, ale nie jest niebezpieczne. Można sobie z nim radzić w następujący sposób:

  1. Bezwzględnie i niezwłocznie należy usunąć wystające żądło — ograniczy to dalszy wypływ jadu z pęcherzyka. Żądła nie należy usuwać chwytem pęsetkowym, gdyż może to spowodować ściśnięcie pęcherzyka i wyciśnięcie jeszcze większej ilości jadu. Żądło należy podważyć i w ten sposób usunąć.
  2. Na obrzęknięte miejsce warto położyć chłodny kompres — obkurczy to naczynia krwionośne i zapobiegnie rozprzestrzenianiu się jadu po całym organizmie.
  3. Przy mocno dokuczliwych objawach można zastosować miejscowe leki przeciwhistaminowe na ukąszenia (Fenistil) lub maści z hydrokortyzonem [1].

Jakie są sposoby na użądlenia osy?

Osa ma tę przewagę nad pszczołami, że może żądlić wielokrotnie w ciągu swojego życia. Wynika to z faktu, iż nie zostawia ona żądła w skórze człowieka po użądleniu. Osy żądlą, gdy czują niebezpieczeństwo dlatego, gdy zauważymy je w pobliżu, warto zachować zimną krew i nie panikować. Wszelkie nerwowe ruchy mogą sprawić, że osa poczuje się zagrożona i wówczas może zaatakować.

Użądlenie osy jest zazwyczaj bardziej bolesne niż pszczoły, ale nie jest niebezpieczne dla naszego zdrowia. W celu złagodzenia przykrych objawów można stosować:

  1. Zimny okład np. z kostek lodu. Należy pamiętać, że nie wolno przykładać lodu bezpośrednio do powierzchni skóry. Należy go zawinąć w ściereczkę lub chusteczkę o dopiero w takiej formie przykładać na obolałe miejsca.
  2. Leki przeciwhistaminowe na ukąszenia, zwłaszcza miejscowe, oraz hydrokortyzon w maści [1].

Użądlenia przez szerszenia – co robić?

Użądlenie przez szerszenia jest najgroźniejsze ze wszystkich opisanych powyżej. Wynika to z ilości wstrzykiwanego przez szerszenia jadu. Objętość ta jest istotnie większa niż w przypadku osy lub pszczoły. Dlatego nawet pojedyncze użądlenie może spowodować ciężką reakcję organizmu. Chociaż skład jadu szerszenia jest zbliżony do jadu osy, to stężenie toksyn jest kilkukrotnie wyższe. Co więcej, żądło szerszenia jest zdecydowanie dłuższe, w związku z czym może się wbić w ciało dużo głębiej. Metody na łagodzenie uciążliwych dolegliwości po użądleniu szerszenia są jednak takie same:

  1. chłodzenie użądlonego miejsca zimnym kompresem lub lodem;
  2. smarowanie maścią z hydrokortyzonem lub lekiem przeciwhistaminowym na ukąszenia [1].

Jak postępować w przypadku ugryzienia meszek?

Meszki to bardzo niepozorne stworzenia, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak muszki owocówki. Mimo swoich drobnych rozmiarów bywają wyjątkowo męczące, dokuczliwe, a niekiedy nawet niebezpieczne. Ich aktywność jest największa na przełomie maja i czerwca, zwłaszcza w ciepłe i bezwietrzne popołudnia. W przeciwieństwie do os, pszczół lub szerszeni, meszki atakują zazwyczaj całymi dużymi grupami. Ich ugryzienia są bardzo charakterystyczne. Meszki zostawiają na skórze krwawiące ślady. Wynika to z faktu, iż rozrywają naczynia włosowate człowieka w momencie ugryzienia. Takie pogryzione miejsca mogą bardzo swędzieć i boleć. U małych dzieci, które nie są w stanie chronić się same przed chmarą meszek, takie ugryzienia mogą okazać się nawet niebezpieczne dla ich zdrowia. Sposób postępowania po ugryzieniu meszek jest następujący:

  1. Należy zdezynfekować rany po ugryzieniach.
  2. W przypadku silnego świądu można zastosować leki przeciwhistaminowe lub maść z hydrokortyzonem [1].

Co na ukąszenia komarów i innych owadów?

Pacjenci bardzo często pytają o maści po ukąszeniach owadów. Jednak większość preparatów na ukąszenia występuję w formie żeli, a nie maści. Oto najpopularniejsze żele na ukąszenia dostępne w aptece.

Fenistil, żel

Foxill, żel

Entil ukąszenia, żel

Mocne maści na ukąszenia z hydrokortyzonem

Niekiedy powyższe maści i żele na ukąszenia nie pomagają, ze względu na bardzo silną reakcję alergiczną. Wówczas przydatne mogą być maści i kremy z hydrokortyzonem, które można dostać bez recepty.

Hydrocortisonum Oceanic, krem

Czy warto stosować maść z antybiotykiem na ukąszenia owadów?

Antybiotyki w formie maści mogą nie być pierwszym wyborem w leczeniu ukąszeń owadów, chyba że doszło do wtórnego zakażenia bakteryjnego. Ukąszenia owadów zwykle powodują reakcje alergiczne lub podrażnienie skóry, które nie są spowodowane przez bakterie, więc antybiotyki nie działają na takie objawy. W przypadku ukąszeń, lepiej stosować preparaty łagodzące swędzenie, ból i obrzęk, takie jak środki przeciwzapalne, antyhistaminowe lub preparaty zawierające hydrokortyzon.

Antybiotyki mają sens tylko wtedy, gdy ukąszenie prowadzi do zakażenia bakteryjnego, co może być sygnalizowane przez silne zaczerwienienie, obrzęk, gorączkę, czy ropienie. W takich przypadkach, ważna jest konsultacja lekarska, aby odpowiednio ocenić sytuację i ewentualnie zastosować antybiotyk lub inną odpowiednią terapię.

Dlaczego nie wolno drapać miejsca użądlenia lub ugryzienia?

Drapanie lub ścieranie miejsca po użądleniu lub ukąszeniu przez owady jest niewskazane, ponieważ może prowadzić do dalszego podrażnienia, stanu zapalnego oraz zwiększonego ryzyka infekcji. Drapanie skóry może ją uszkodzić, umożliwiając bakteriom z paznokci i rąk dostanie się do rany. Dodatkowo, drapanie może również spowodować wydzielanie większej ilości histamin, które są substancjami chemicznymi, mogącymi nasilać świąd i stan zapalny.

Fakty i mity na temat owadów – rozwiewamy wątpliwości

W naszym społeczeństwie istnieje wiele mitów na temat ukąszeń komarów i innych owadów. Rozwiejmy je i sprawdźmy, jakie są fakty.

Mit 1. Komary gryzą osoby o „słodkiej krwi”

”Słodka krew” to pojęcie dość enigmatyczne i nikt tak naprawdę nie wie, co miałoby ono w rzeczywistości oznaczać. Taki termin w medycynie po prostu nie istnieje. Co ważne, ludzka krew nie posiada żadnego szczególnego składnika, który byłby wyczuwalny przez komary i który zachęcałby je do wbicia się w naszą skórę. Ukąszenia owadów nie zależą zatem od składu naszej krwi [2].

Fakt 1. Komary czują twój oddech

Tym, co przyciąga do nas komary, jest wydychany przez nas dwutlenek węgla oraz nasz pot i zawarty w nim kwas mlekowy. Komar jest wyposażony w wyspecjalizowane receptory, pozwalające mu iść po śladzie dwutlenku węgla niczym po sznurku, wprost do naszej skóry. Owady te posługują się także termodetekcją, dzięki receptorom temperatury. Na ukąszenia komarów bardziej narażone są dzieci, kobiety w trakcie owulacji oraz osoby po spożyciu alkoholu [3,4].

Mit 2. Ukąszenie komara może wywołać jedynie niewielki miejscowy odczyn skórny

Nic bardziej mylnego. Komary rzeczywiście wyglądają niepozornie, niemniej ich ugryzienie, poza miejscowymi zmianami skórnymi, może wywołać reakcje układowe, takie jak ostra uogólniona pokrzywka, choroba posurowicza, a czasami nawet wstrząs anafilaktyczny. Ugryzienie komara może także powodować tzw. zespół skeeter, objawiający się silnym swędzeniem, zaczerwienieniem, podwyższoną temperaturą w miejscu ugryzienia oraz obrzękiem o średnicy sięgającej nawet do kilkunastu centymetrów [2].

Fakt 2. Tylko samice komarów piją naszą krew

Ukąszenia owadów, zwłaszcza komarów, często wręcz spędzają nam sen z powiek. Okazuje się, że odpowiedzialne są za to głównie samice komarów. Samce komarów piją wyłącznie nektar kwiatowy, jednak samice potrzebują protein z ludzkiej krwi do składania jaj. Co ciekawe, po okresie lęgowym ich zainteresowanie naszą krwią zdecydowanie spada i podobnie do samców, wybierają raczej słodki nektar. Zła wiadomość jest taka, że okres lęgowy występuje u nich wyjątkowo często — średnio co 4 dni [4].

Mit 3. Do leczenia odczynu zapalnego po ukąszeniu owadów konieczny jest antybiotyk

Stosowanie antybiotyków do leczenia miejscowych stanów zapalnych po ukąszeniu owadów nie jest zalecane. Antybiotykoterapia ma sens tylko wówczas, gdy dojdzie do nadkażenia uszkodzonej skóry w wyniku drapania okolic miejsca ukąszenia. Lekami stosowanymi do łagodzenia nieprzyjemnych objawów, wywołanych ukąszeniem bądź użądleniem, są leki przeciwhistaminowe oraz leki sterydowe [5,6].

Fakt 3. Żądło pszczoły należy niezwłocznie usunąć

Użądlenie przez pszczołę jest wyjątkowo niebezpieczne z tego powodu, iż zostawia ona swoje żądło w skórze. Taki aparat żądlący jest wyposażony w woreczek z jadem oraz w mięśnie, które pracują jak pompka, wtłaczając resztki jadu do organizmu człowieka. Aby ograniczyć ryzyko dalszego rozwoju objawów, należy niezwłocznie usunąć żądło pszczoły, poprzez jego podważenie. Absolutnie nie można go wykręcać! Co więcej, przeciwwskazane jest również chwytanie żądła w dwa palce, ponieważ może to skutkować wyciśnięciem resztek jadu do tkanek. Po użądleniu przez osę jej żądło nie zostaje w skórze [7].

Mit 4. Obrzęk po ukąszeniu świadczy o alergii

Pojawiający się w miejscu użądlenia obrzęk, a nawet rumień i ból, nie świadczą o alergii. To fizjologiczna reakcja naszego organizmu, która nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ani życia. Alergia objawia się dodatkowymi symptomami, takimi jak uczucie rozbicia, gorączka, dreszcze, ból głowy oraz obrzęk o średnicy powyżej 10 cm, utrzymujący się ponad dobę. Co więcej, w skrajnych przypadkach użądlenie owada u osoby uczulonej może powodować inne ciężkie objawy, w tym wstrząs anafilaktyczny [8,9].

Fakt 4. Owady są przyciągane przez jaskrawe barwy

Okres wiosenny to czas, kiedy w końcu można założyć kolorowe koszule i sukienki. Kojarzą się nam one z wakacjami, wypoczynkiem i kwietnymi łąkami. Choć owady nie są zdolne do marzeń i snucia planów, to kierują nimi bardzo proste mechanizmy. Gdy widzą jaskrawe kolory na naszych ubraniach, traktują nas jak potencjalne kwiaty i przylatują po nektar. W miejscach o zwiększonej ekspozycji na owady warto zakładać ubrania w kolorze bieli, zieleni i beżu. Wszelkie jaskrawe i wyraziste barwy mogą zwabić do nas owady i narazić nas na ukąszenie [9].

Mit 5. Żądło należy wyciągnąć pęsetą

Umiejętne usunięcie żądła to klucz do sukcesu. Nie należy go łapać chwytem pęsetkowym. Zwiększa to ryzyko ściśnięcia pozostałego woreczka z jadem i wpompowaniem w tkanki jeszcze większej ilości jadu. W miejscu użądlenia zalecany jest miejscowy ucisk i położenie zimnego kompresu — taki zabieg obkurcza naczynia skórne i chroni przed wnikaniem składników jadu w głąb organizmu [8-10].

Fakt 5. Przed ukąszeniami owadów i ich konsekwencjami można się uchronić

O ile w większości przypadków użądlenie przez osę lub pszczołę nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia, o tyle kontakt z kleszczem jest obarczony ryzykiem ciężkich chorób, jak borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu. Ich konsekwencje mogą być długoletnie i istotnie pogarszają jakość życia. Aby się przed nimi uchronić, można przyjąć trzy dawki szczepionki, która zabezpiecza przed rozwojem powyższych chorób.

Jak chronić się przed użądleniami?

Nie od dziś wiadomo, że lepiej zapobiegać, niż leczyć. Poniżej znajduje się lista 9 zasad, których warto przestrzegać, aby uchronić się przed użądleniami i ukąszeniami przez owady.

  1. W miejscach o dużej ekspozycji na owady należy zakładać długie spodnie, bluzki z długim rękawem oraz czapkę/kapelusz, aby ochronić jak największą powierzchnię skóry.
  2. Biel, beż i zieleń to najbezpieczniejsze kolory ubrań. Wszelkie jaskrawe barwy są imitacją intensywnych, kwiatowych barw — przyciągają zatem wszelkie owady.
  3. Silny zapach perfum, wszelkich dezodorantów, jak również potu, zwabiają owady — należy ich unikać.
  4. Warto unikać przebywania wśród kwitnących roślin — są one skupiskiem pszczół i os.
  5. Wszelkie pojemniki na śmieci, odpadki i resztki żywności powinny być szczelnie zamykane.
  6. Nie należy jeść słodkich pokarmów (owoców, dżemów itp.) na świeżym powietrzu.
  7. Warto pamiętać, że chodzenie boso zwiększa ryzyko użądlenia.
  8. W sytuacji, gdy owad użądlił osobę w naszym otoczeniu, należy oddalić się od niej na minimum 50 metrów — mogą bowiem przylecieć inne owady.
  9. W razie ataku owadów należy bezwzględnie chronić głowę [1].

Sposób postępowania po ukąszeniu i użądleniu jest niemal taki sam, niezależnie od owada. Warto się jednak z nim zapoznać, zanim na dobre rozpocznie się sezon obfitujący w komary, osy, pszczoły i meszki. Osoby szczególnie wrażliwe powinny zaopatrzyć się w odpowiednie leki przeciwhistaminowe lub maści z hydrokortyzonem, aby w razie pilnej potrzeby, mieli je zawsze pod ręką.

Bibliografia

  1. https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/59841,alergia-na-jad-owadow (dostęp z dnia 27.04.2021)
  2. M. Piechota, W. Zagorska, Nadmierne reakcje miejscowe po ukąszeniu przez komary — jak diagnozować i leczyć?
  3. K. Buczyłko, E. Majsiak, Wagner A. Alergia na owady niebłonkoskrzydłe
  4. K. Burda, Słodka krew, czyli problem z komarami
  5. http://www.mp.pl/artykuly/73650,pytania-do-eksperta-alergologia (dostęp z dnia 21.04.2021)
  6. U. Jedynak-Wąsowicz, Czy leki przeciwhistaminowe lub stosowane miejscowo glikokortykosteroidy są skuteczne w leczeniu nasilonych odczynów po ukąszeniu przez owada?
  7. https://www.nowafarmacja.pl/blog/7-faktow-o-komarach-ktore-moga-cie-zaskoczyc (dostęp z dnia 21.04.2021)
  8. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.III.23.22.3 (dostęp z dnia 21.04.2021)
  9. https://alergie.mp.pl/chorobyalergiczne/choroby/59841,alergia-na-jad-owadow (dostęp z dnia 21.04.2021)
  10. Jak leczyć u dzieci miejscowe odczyny po użądleniach i ukąszeniach przez owady, https://www.dermatologia-praktyczna.pl/a1624/Jak-leczyc-u-dzieci-miejscowe-odczyny-po-uzadleniach-i-ukaszeniach-przez-owady-.html/m138

Omawiane substancje

  • Dimetynden

    Dimetynden jest lekiem przeciwhistaminowym stosowanym w leczeniu objawów alergii. Substancja ta działa blokująco na receptory histaminowe, zmniejszając reakcję organizmu na alergeny.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Hydrokortyzon

    Hydrokortyzon jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu stanów zapalnych skóry i alergii. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i przeciwbólowo.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Ugryzienie lub użądlenie przez owady

    Ugryzienia lub użądlenia przez owady mogą powodować różne reakcje organizmu, od łagodnych do bardzo poważnych, w zależności od rodzaju owada i indywidualnej reakcji organizmu. W niektórych przypadkach konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna, aby uniknąć poważnych powikłań.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .