Jak leczyć krwawe wybroczyny u osób starszych?

Co to są wybroczyny na skórze? Czym różnią się od siniaków?

Wybroczyny i siniaki to jeden z objawów często zgłaszanych przez chorych u lekarza POZ, które są zaburzeniami hemostazy czyli całokształtu procesów, które zabezpieczają przed wydostawaniem się krwi z naczyń krwionośnych. Wybroczynami nazywamy wynaczynienia krwi o wielkości 1–3 mm, niekiedy zlewające się ze sobą. Istotną informacją jest to, że ich lokalizacja zamyka się w obrębie skóry. Siniaki natomiast to wynaczynienia krwi o średnicy od 5 mm do kilku centymetrów. Zdarzają się siniaki osiągające 10 cm lub więcej, które nazywane są wylewami krwawymi [1]. Wybroczyny na skórze (wylewy podskórne) są widoczne gołym okiem w postaci czerwonych lub fioletowych plam i mogą występować na rękach lub na nogach.

Jakie są przyczyny powstawania krwawych wybroczyn nu osób starszych?

Jedna z przyczyn została wspomniana wyżej – zaburzenia hemostazy. Inną z przyczyn są nieprawidłowości w budowie ścian naczyń (kruchość naczyń, zwiększenie ich przepuszczalności), co związane jest z wiekiem, dlatego z wybroczynami głównie borykają się starsi pacjenci. Wybroczyny na rękach bardzo często pojawiają się po przeprowadzeniu różnych procedur medycznych, na przykład podczas pobierania krwi do badań lub zakładania wenflonu podczas hospitalizacji. Mogą występować również w przebiegu następujących chorób: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, choroba wieńcowa, migotanie przedsionków, marskość wątroby, choroby nerek. Częstą przyczyną wsytępowania wybroczyn u osób starszych jest również anemia spowodowana niedoborem witaminy B12.

Jakie leki mogą powodować powstawanie wybroczyn na skórze?

Wywiad dotyczący wybroczyn lub siniaczenia się powinien uwzględnić również stosowane leki, zwłaszcza te, które wpływają na upośledzenie / zaburzenie wspomnianej wyżej hemostazy. Do leków takich zaliczamy: kwas acetylosalicylowy, który obecny jest w lekach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, leki przeciwpłytkowe (klopidogrel, tikagrelor, prasugrel, tiklopidyna), leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol, rywaroksaban, apiksaban, dabigatran) oraz kortykosteroidy, które stosowane są w chorobach zapalnych i alergicznych [2].

Jakie są objawy wybroczyn na skórze u osób starszych?

Wylewy podskórne przyjmują najczęściej postać plam wybroczynowych o różnej wielkości. Zmianom tym może towarzyszyć ból, drętwienie i uczucie tak zwanego „ciągnięcia” skóry. Niektórzy pacjenci dodatkowo opisują obecność wyczuwalnej twardej grudki pod powierzchnią skóry. Kolor wybroczyn zależy od tego gdzie zlokalizowane jest pęknięte naczynie.

Początkowo wybroczyny mają barwę ciemnofioletową lub ciemnoczerwoną, a następnie w miarę wchłaniania wytwarzany jest czynnik, który powoduje, że wybroczyna ma zabarwienie zielone. Po kolejnych dniach zmienia ona zabarwienie na żółte, co świadczy o kończącym się etapie gojenia. Tempo gojenia zależy od wielkości wybroczyny. Może trwać od kilkunastu dni do nawet kilku tygodni.

Jak leczyć krwawe wybroczyny na skórze u osób starszych?

1. Może okazać się wybroczyny będą wymagać specjalistycznego leczenia i wykonania konkretnych badań: morfologia z oznaczonymi czynnikami krzepnięcia oraz ilością płytek krwi, oznaczenie poziomu żelaza i ferrytyny we krwi oraz tak zwane “próby wątrobowe”.
2. W sytuacji kiedy za powstające wybroczyny odpowiadają przyjmowane leki, należy zmodyfikować (zazwyczaj zmniejszyć dawki stosowanych leków) lub odstawić lek.
3. Zasadne może być stosowanie preparatów uszczelniających naczynia krwionośne.
4. W niektórych przypadkach skuteczne mogą się okazać domowe sposoby leczenie wybroczyn:
   
   • okłady miejsca pojawienia się wybroczyny lodowym kompresem owiniętym w ręcznik. Spowoduje to obkurczenie naczyń i zahamowanie dalszego “rozlewania” się krwi;
   • zioła o działaniu przeciwzapalnym i uszczelniającym naczynia krwionośne. Są to między innymi wyciągi z ziela ruty, nagietka, arniki górskiej i kory kasztanowca;
   • właściwa pielęgnacja skóry przyspiesza jej regenerację u osób starszych. Najważniejsze jest delikatne oczyszczanie i właściwe nawilżenie.