Mechanizmy transmisji MERS-CoV – od zwierząt do człowieka

Mechanizmy transmisji MERS-CoV obejmują złożone procesy przenoszenia wirusa z rezerwuaru zwierzęcego do populacji ludzkiej oraz ograniczone rozprzestrzenianie się między ludźmi¹². Zrozumienie tych mechanizmów jest kluczowe dla opracowania skutecznych strategii prewencji i kontroli zakażeń.

Transmisja odzwierzęca (zoonotyczna)

MERS-CoV jest klasycznym wirusem odzwierzęcym (zoonotycznym), co oznacza, że może być przenoszony między zwierzętami a ludźmi¹³. Transmisja odzwierzęca następuje poprzez bezpośredni lub pośredni kontakt z zakażonymi wielbłądami dromedary, chociaż dokładna droga transmisji pozostaje niejasna¹².

Dokładny sposób transmisji MERS-CoV na ludzi nie jest jeszcze dokładnie zdefiniowany². Badania epidemiologiczne, genetyczne i fenotypowe wskazują, że wielbłądy dromedary wydają się być głównymi pośrednimi rezerwuarami MERS-CoV². Pierwotne źródło ludzkich zakażeń MERS-CoV pozostaje nieznane².

Drogi bezpośredniej transmisji

Wirus może rozprzestrzeniać się poprzez wydzieliny układu oddechowego, takie jak ślina lub śluz, zakażonych zwierząt lub ludzi⁴. Bezpośredni kontakt fizyczny z wielbłądami może prowadzić do transmisji na ludzi⁴. MERS-CoV może rozprzestrzeniać się z zwierząt na ludzi z powodu bliskiego kontaktu oraz niewłaściwie przygotowanego mięsa i mleka wielbłądów⁵.

Tryb transmisji jest nadal nieznany, ale podejrzewa się, że może odbywać się poprzez ślinę podczas bezpośredniego kontaktu z zakażonymi wielbłądami lub poprzez spożycie mleka lub nieprzygotowanego mięsa⁶. MERS-CoV może być obecny w zakażonych wielbłądach dromedary i może być przenoszony na ludzi poprzez kontakt z zakażonymi zwierzętami lub spożycie bądź ekspozycję na skażone produkty zwierzęce⁷.

Transmisja poprzez wydzieliny oddechowe

MERS-CoV, podobnie jak inne koronawirusy, prawdopodobnie rozprzestrzenia się z wydzielin oddechowych zakażonej osoby, takich jak podczas kaszlu⁸. Wirus może rozprzestrzeniać się z zwierząt na osoby oraz z osoby na osobę poprzez krople w powietrzu (wydzieliny oddechowe), które się wdycha⁹¹⁰.

Chociaż dokładne sposoby rozprzestrzeniania się wirusa nie są obecnie dobrze poznane, MERS-CoV prawdopodobnie rozprzestrzenia się z wydzielin oddechowych zakażonej osoby, takich jak poprzez kaszel⁸. Wirus MERS rozprzestrzenia się poprzez bliski kontakt z osobami, które mają MERS lub poprzez krople unoszące się w powietrzu, które zostały wykasłane lub wykichnięte przez zakażoną osobę¹¹.

Ograniczona transmisja międzyludzka

MERS-CoV jest przenoszony nieefektywnie między ludźmi¹². Współczynnik R0 dla MERS-CoV oszacowano na mniej niż 0,7 i prawdopodobnie bliżej 0,5, co jest znacznie poniżej R0 wynoszącego 1, będącego markerem potencjału epidemicznego¹². MERS-CoV nie wydaje się łatwo rozprzestrzeniać w społecznościach¹³.

MERS-CoV nie przenosi się łatwo z osoby na osobę, chyba że dochodzi do bliskiego kontaktu, takiego jak podczas sprawowania opieki nad pacjentem w gospodarstwie domowym lub w środowisku szpitalnym, gdy diagnoza MERS-CoV nie została jeszcze rozpoznana i występują luki w wdrażaniu środków kontroli zakażeń¹⁴. Wirus nie wydaje się łatwo przechodzić z osoby na osobę, chyba że dochodzi do bliskiego kontaktu, jak w środowisku opieki zdrowotnej¹⁵.

Transmisja w placówkach opieki zdrowotnej

Większość przypadków transmisji z osoby na osobę wystąpiła u pracowników ochrony zdrowia opiekujących się zakażonymi osobami¹¹. Transmisja wirusa z osoby na osobę została udokumentowana w kilku klastrach ludzkich w placówkach opieki zdrowotnej, gospodarstwach domowych i miejscach pracy, zarówno na Bliskim Wschodzie, jak i w Europie¹⁶.

Zgodnie z obecnymi dowodami z śledzenia kontaktów, transmisja nie rozszerzyła się poza bliskie kontakty do społeczności¹⁶. MERS-CoV rozprzestrzeniał się z zakażonych osób na inne poprzez bliski kontakt, taki jak opieka nad zakażoną osobą lub życie z nią¹⁷. Transmisja międzyludzka jest możliwa, a ograniczona transmisja wystąpiła wśród bliskich kontaktów potwierdzonych przypadków w środowiskach domowych i opieki zdrowotnej⁷.

Czynniki wpływające na transmisję

Chociaż dokładny tryb transmisji nie jest jasny, uważa się, że MERS-CoV rozprzestrzenia się poprzez bliski kontakt przez krople oddechowe z zakażonej osoby do innej osoby¹³. Niektóre osoby z MERS mogą zakażać się po kontakcie z zakażonymi wielbłądami¹³.

Wtórne zakażenie może wystąpić poprzez krople lub kontakt, a wirus może rozprzestrzeniać się albo drogą powietrzną, albo przez przedmioty (fomites)⁶. Naukowcy uważają, że wirus MERS może rozprzestrzeniać się z zakażonej osoby na inne poprzez bliski kontakt, ponieważ wirus rozprzestrzenił się z zakażonych osób w szpitalach na innych pacjentów¹⁸.

Specyfika transmisji w różnych środowiskach

Większość przypadków MERS u ludzi została przeniesiona przez ludzi w środowiskach opieki zdrowotnej¹⁵. Może to również się zdarzyć, jeśli mieszkasz z zakażoną osobą lub opiekujesz się nią¹⁸. MERS został rozprzeniony z zakażonych osób na inne przez bliski kontakt, który występuje podczas sprawowania opieki nad pacjentem w środowisku domowym¹⁹.

Pierwsze skupisko zakażeń MERS-CoV wystąpiło w listopadzie 2012 roku, gdy rodzina zaraziła się wirusem w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej²⁰. Drugie skupisko zostało zgłoszone retrospektywnie w Jordanii w 2012 roku i było związane z najwcześniejszymi potwierdzonymi dwoma śmiertelnymi przypadkami²⁰.