Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneCzęstoskurcz z reentry węzłowym przedsionkowo-komorowym (AVNRT) stanowi najczęstszy typ częstoskurczu nadkomorowego, odpowiadając za około 60-65% wszystkich przypadków SVT12. Jego patogeneza opiera się na unikalnej anatomii elektrofizjologicznej węzła przedsionkowo-komorowego, który zawiera dwa funkcjonalnie różne szlaki przewodnictwa.
Anatomia elektrofizjologiczna węzła AV
Węzeł przedsionkowo-komorowy posiada dwa główne szlaki przewodnictwa o odmiennych właściwościach elektrycznych. Szlak szybki (beta) charakteryzuje się szybkim przewodzeniem impulsów, ale ma długi okres refrakcji3. Z kolei szlak wolny (alfa) cechuje się wolnym przewodzeniem, ale krótkim okresem refrakcji3. Te różnice w właściwościach elektrofizjologicznych stanowią podstawę dla mechanizmu reentry w AVNRT.
W normalnych warunkach, podczas rytmu zatokowego, impulsy elektryczne przemieszczają się jednocześnie przez oba szlaki3. Impuls przewodzony przez szlak szybki dociera wcześniej do końcowego odcinka szlaku wolnego i oba impulsy wzajemnie się znoszą, co zapobiega powstaniu cyrkulacji3.
Inicjacja mechanizmu reentry
Inicjacja AVNRT następuje najczęściej w wyniku pojawienia się przedwczesnego skurczu przedsionkowego (PAC) o odpowiednim wyczasowaniu45. Krytyczne znaczenie ma moment pojawienia się tego przedwczesnego impulsu w stosunku do okresów refrakcji obu szlaków przewodnictwa.
Gdy przedwczesny skurcz przedsionkowy dociera do węzła AV w momencie, gdy szlak szybki znajduje się jeszcze w okresie refrakcji, ale szlak wolny jest już gotowy do przewodzenia, impuls może przemieścić się wyłącznie przez szlak wolny6. W tym czasie szlak szybki pozostaje zablokowany dla przewodnictwa anterogrowego.
Powstanie obwodu reentry
Gdy impuls przemieszczający się przez szlak wolny dociera do końcowego odcinka tego szlaku, szlak szybki nie znajduje się już w okresie refrakcji i może przewodzić impulsy w kierunku retrogrowym6. W ten sposób impuls może „zawrócić” i przemieścić się retrogrowym przez szlak szybki z powrotem do górnej części węzła AV.
Po dotarciu do górnej części węzła AV, impuls ponownie znajduje szlak wolny gotowy do przewodzenia w kierunku anterogrowym, ponieważ jego krótki okres refrakcji już minął6. W ten sposób powstaje mechanizm cyrkulacji impulsu, który tworzy zamknięty obwód w obrębie węzła AV.
Ta cyrkulacja impulsu aktywuje jednocześnie pęczek Hisa w kierunku anterogrowym (powodując depolaryzację komór) oraz przedsionki w kierunku retrogrowym (powodując depolaryzację przedsionków)6. Krótki cykl tej cyrkulacji odpowiada za szybką częstość rytmu charakterystyczną dla AVNRT6.
Typy AVNRT według kierunku przewodnictwa
Najczęstszym typem AVNRT jest forma „slow-fast”, która stanowi około 95% przypadków tego rodzaju arytmii78. W tym typie szlak wolny służy jako ramię anterogrowe obwodu reentry, podczas gdy szlak szybki funkcjonuje jako ramię retrogrowe.
Istnieją również rzadsze formy AVNRT, w których kierunki przewodnictwa są odwrócone. W formie „fast-slow” szlak szybki służy jako ramię anterogrowe, a szlak wolny jako ramię retrogrowe. Możliwe są również inne, bardzo rzadkie warianty z wykorzystaniem różnych kombinacji szlaków przewodnictwa6.
Właściwości elektrofizjologiczne
Obecność podwójnej fizjologii węzła AV może być wykazana podczas badania elektrofizjologicznego i ma dodatnią wartość predykcyjną 86% dla rozpoznania AVNRT jako mechanizmu częstoskurczu9. Charakterystyczną cechą jest nagły wzrost interwału AH lub VH przy podaniu nieznacznie decrementującego pojedynczego impulsu dodatkowego, co wskazuje na przełączenie przewodnictwa z szlaku szybkiego na wolny9.
AVNRT może być przerywany przez rozwój bloku przedsionkowo-komorowego, co potwierdza zależność tej arytmii od przewodnictwa przez węzeł AV9. Ta właściwość wyjaśnia, dlaczego manewry pobudzające nerw błędny oraz adenozyna są skuteczne w przerywaniu tego typu arytmii.
Czynniki modyfikujące
Właściwości elektrofizjologiczne szlaków w węźle AV mogą być modyfikowane przez różne czynniki. Aktywność układu autonomicznego, szczególnie pobudzenie współczulne, może wpływać na okresy refrakcji obu szlaków i tym samym na podatność na wystąpienie AVNRT. Również niektóre leki, szczególnie te wpływające na przewodnictwo przez węzeł AV, mogą modyfikować właściwości elektrofizjologiczne i wpływać na częstość występowania epizodów arytmii.
Warto podkreślić, że AVNRT nie wymaga udziału komór jako części obwodu reentry4. Obwód cyrkulacji znajduje się całkowicie w obrębie węzła AV, a komory są jedynie „świadkami” tej arytmii, będąc aktywowane przez impulsy przedostające się z węzła AV przez system His-Purkinje.
