Globalne prognozy na najbliższe dziesięciolecia
Analiza trendów epidemiologicznych i modele prognostyczne wskazują na dramatyczny wzrost obciążenia chorobą zwyrodnieniową stawów w nadchodzących dziesięcioleciach. Prognozy oparte na modelu BAPC (Bayesian Age-Period-Cohort) sugerują, że do 2040 roku incydencja i prevalencja choroby będą nadal rosły, przy czym liczba przypadków osiągnie 38,8 miliona, szczególnie napędzana znacznym wzrostem wśród kobiet1.
Projekcje BAPC pokazują również, że obciążenie chorobą zwyrodnieniową stawów będzie nadal rosło przez najbliższe 30 lat2. Wraz ze starzeniem się populacji i rosnącymi globalnie wskaźnikami otyłości, obciążenie całkowitą chorobą zwyrodnieniową stawów oraz chorobą związaną z wysokim BMI będzie nadal wzrastać2.
Czynniki napędzające przyszły wzrost
Kilka kluczowych czynników demograficznych i społecznych będzie napędzać wzrost obciążenia chorobą zwyrodnieniową stawów w przyszłości. Najważniejszym z nich jest globalne starzenie się populacji. Wraz ze starzeniem się populacji i oczekiwanym wzrostem długości życia, obciążenie chorobą ma wzrosnąć4. Szybki wzrost prevalencji choroby doprowadzi do rosnącego wpływu i poważnych wyzwań dla systemów opieki zdrowotnej i zdrowia publicznego4.
Drugim kluczowym czynnikiem jest epidemia otyłości na poziomie globalnym. Prevalencja nadwagi i otyłości stała się znaczącym problemem zdrowia publicznego w skali globalnej2. Badanie Global Burden of Disease wykazało, że wysoki wskaźnik masy ciała (BMI) przyczynił się do 20,4% przypadków choroby zwyrodnieniowej stawów w 2020 roku2.
Trendy w populacji osób w wieku produkcyjnym
Szczególnie niepokojącym trendem jest rosnące obciążenie chorobą zwyrodnieniową stawów wśród osób w wieku produkcyjnym (20-64 lata). Między 1990 a 2021 rokiem liczba przypadków choroby w populacji osób w wieku produkcyjnym wzrosła z 16,42 miliona do 35,49 miliona, co reprezentuje wzrost o 116,16%1. W tym samym okresie prevalencja i DALY wzrosły odpowiednio o 123,11% i 125%1.
W ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się trend dotykania chorobą zwyrodnieniową stawów młodszej populacji5. W 2019 roku na całym świecie było łącznie 32,97 miliona przypadków choroby wśród osób w wieku 30-44 lat, z dodatkowymi 7,79 miliona nowych przypadków incydentnych6.
Regionalne różnice w prognozach
Prognozy wskazują na znaczne różnice regionalne w przyszłym obciążeniu chorobą. Azja Wschodnia, Azja Południowa i Europa Zachodnia pozostaną trzema najważniejszymi regionami z największym obciążeniem8. Najnowszy raport Banku Światowego stwierdza, że populacja Azji Wschodniej już teraz starzeje się szybciej niż jakikolwiek inny region w historii8.
Wyższe wskaźniki standaryzowane wiekowo w regionach krajów o wysokich dochodach mogą być związane z lepszą opieką zdrowotną i wyższą świadomością dochodową w tych regionach, co pozwala na diagnozowanie i włączanie do statystyk większej liczby przypadków choroby8. W przeciwieństwie do tego, niższe wskaźniki mogą być związane z takimi czynnikami jak brak lokalnych zasobów opieki zdrowotnej, nieodpowiednia opieka medyczna i brak świadomości choroby9.
Wpływ otyłości na przyszłe trendy
Otyłość jako czynnik ryzyka będzie odgrywać coraz większą rolę w przyszłym obciążeniu chorobą. W 2021 roku DALY choroby zwyrodnieniowej stawów przypisywane wysokiemu BMI wynosiły 4,43 miliona, stanowiąc 21% całkowitych DALY globalnie10. Ponadto, przypisywane DALY do choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych wzrosły globalnie o 207,64%10.
Wysokie BMI pozostaje znaczącym czynnikiem ryzyka dla choroby zwyrodnieniowej stawów u osób w wieku 30-44 lat i wywiera znaczący wpływ na obciążenie chorobą mierzone przez DALY spowodowane przez chorobę11. Wzrost o 205,10% w DALY związanych z wysokim BMI podkreśla rosnące znaczenie tego czynnika ryzyka2.
Implikacje dla systemów opieki zdrowotnej
Przewidywany wzrost obciążenia chorobą zwyrodnieniową stawów będzie miał głębokie implikacje dla systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. Prevalencja choroby zwyrodnieniowej stawów i potrzeba całkowitej wymiany stawów prawdopodobnie wzrosną z powodu kombinacji zwiększających się czynników ryzyka (wiek, otyłość, urazy), rosnących oczekiwań dotyczących poprawy jakości życia oraz ulepszonych technik chirurgicznych i anestezjologicznych umożliwiających operacje większej liczbie osób12.
Szacuje się, że zapotrzebowanie na całkowitą artroplastykę stawów wzrośnie w związku z kombinacją rosnącej prevalencji choroby związanej ze zwiększającymi się czynnikami ryzyka, wyższymi oczekiwaniami społeczności dotyczącymi poprawy jakości życia oraz ulepszonymi technikami chirurgicznymi i anestezjologicznymi13.
Nierówności w obciążeniu chorobą
Prognozy wskazują na pogłębianie się nierówności w obciążeniu chorobą zwyrodnieniową stawów między różnymi regionami świata. Wskaźnik Slope Index of Inequality (SII) wskazał, że różnica w incydencji, prevalencji i DALY choroby zwiększyła się z 339,169 w 1990 roku do 584,079 w 2021 roku u osób w wieku produkcyjnym między krajami o najwyższym i najniższym SDI14.
Ten trend sugeruje, że dysproporcje w obciążeniu zdrowotnym związanym z chorobą zwyrodnieniową stawów między krajami o wysokim i niskim SDI stale się powiększają15. Różnice w obciążeniu chorobą między regionami i krajami mogą wynikać z czynników genetycznych, metabolicznych i behawioralnych, a także mogą być związane z różnymi czynnikami, takimi jak starzenie się populacji, rosnące wskaźniki otyłości i brak dostępu do usług opieki zdrowotnej16.
Potrzeba działań prewencyjnych
Prognozy podkreślają pilną potrzebę zapobiegania chorobie zwyrodnieniowej stawów i zarządzania nią na poziomie globalnym17. W najbliższych 30 latach obciążenie chorobą będzie nadal rosło; kluczowe jest nadanie priorytetu środkom zapobiegawczym i wczesnym interwencjom w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów10.
Rozwój i wdrożenie skutecznych strategii prewencji i leczenia ma kluczowe znaczenie2. Zrozumienie ewoluującego krajobrazu epidemiologii choroby może lepiej informować przyszłe interwencje i inicjatywy mające na celu zmniejszenie obciążenia chorobami stawów17.






















