Kwiat arniki jest powszechnie stosowanym surowcem roślinnym. Sama arnika jest rośliną należącą do rodziny astrowatych, pochodzącą z Ameryki Północnej. Niestety obecnie jest ona zagrożonym gatunkiem, dlatego do celów leczniczych przeznacza się arnikę jedynie ze specjalnych upraw. Kwiaty arniki stosuje się zewnętrznie w postaci nalewek, wyciągów płynnych, maści, kremów lub żeli. Są skuteczne w skręceniach, stłuczeniach, obrzękach, a także w terapii reumatycznego bólu mięśni czy łagodzenia stanów zapalnych po ukąszeniach przez owady [1].

Maść z arniką — jakie ma właściwości?

Kwiaty arniki są bogatym źródłem licznych związków aktywnych, w tym helenaliny — przedstawiciela grupy laktonów seskwiterpenowych. Substancja ta działa silnie przeciwzapalnie, co jest szeroko wykorzystywaną w lecznictwie właściwością. Poza tym kwiat arniki jest źródłem flawonoidów, saponin, garbników czy olejków eterycznych.

Dzięki licznym związkom aktywnym kwiat arniki jest powszechnie wykorzystywany do produkcji maści i kremów o działaniu miejscowym. Wzmacniają one naczynia włosowate, działają przeciwobrzękowo i przeciwzapalnie. Preparaty z arniką stosuje się w przypadku wystąpienia siniaków, obrzęków, a także w łagodzeniu stanów zapalnych po ukąszeniach owadów [1].

Jakie produkty z arniką można kupić w aptece?

Maść z arniki

Maści z arniką mają gęstą, tłustą konsystencję, przez co mogą utrzymywać się długo na skórze. Wśród dostępnych obecnie preparatów na rynku, wyróżnia się:

• Maść z arniki, Elissa. Substancją czynną leku jest ekstrakt z kwiatostanu arniki łąkowej
• Arcalen. Substancjami czynnymi są: wyciąg gęsty złożony z koszyczków arniki i nagietka, wyciąg suchy z kory kasztanowca.

Żel z arniki

Kwiaty arniki są wykorzystywane także do produkcji żeli do stosowania miejscowego. Mają one lżejszą konsystencję niż maści, szybko wchłaniają się w głąb skóry. Mogą być stosowane także na powieki, gdyż pomagają zwalczyć sińce i opuchnięcia pod oczami. Na rynku dostępne są:

• Żel z arniką i trokserutyną, Linia Natury. Posiada wyciąg z arniki górskiej, trokserutynę, oraz liczne ekstrakty roślinne, w tym ekstrakt z rozmarynu, rumianku czy melisy.
• Żel z arniką i bursztynem, Gorvita. Składniki aktywne to: arnika górska, ekstrakt z bursztynu, panthenol, alantoina.
• FlosLek Pharma, żel do powiek i pod oczy z arniką plus. Składniki aktywne to: wyciąg z arniki, ekstrakt z aceroli, trokserutyna (witamina P).

Maść z arniką na siniaki — kiedy nie wolno jej stosować?

Zarówno maści, jak i żele z arniką nie powinny być stosowane w przypadku uczulenia na którykolwiek składnik preparatu, a zwłaszcza jeśli pacjent cierpi na uczulenie na rośliny z Asteraceae (Compositae). Preparatów z arniką nie wolno także stosować na uszkodzoną skórę.

Czy dzieci mogą stosować maści z arniką?

Preparaty z arniką do stosowania zewnętrznego są bezpieczne i na ogół dobrze tolerowane. Dzieci mogą używać powyżej wymienionych produktów. Niemniej warto, aby maść bądź żel zawierały jak najmniej składników — w tym przypadku wyłącznie wyciąg z arniki — bez zbędnych dodatków. Mnogość substancji podwyższa ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej lub nadwrażliwości.