Jak nadzorowany trening przed operacją kolana wpływa na funkcję stawu?

Niemieckie badanie wykazało, że pacjenci uczestniczący w prowadzonym programie prehabilitacji osiągnęli większą poprawę funkcji kolana przed rekonstrukcją więzadła krzyżowego przedniego (ACL) niż osoby ćwiczące samodzielnie w domu¹. Grupa ćwicząca pod nadzorem terapeuty, mimo gorszych wyników na początku, uzyskała wyraźniejszą poprawę w kwestionariuszu KOOS, który ocenia funkcję kolana²³.

W badaniu uczestniczyło 114 osób w wieku 16-60 lat z całkowitym zerwaniem ACL. Uczestników losowo przydzielono do grupy ćwiczącej pod nadzorem w ośrodku rehabilitacyjnym (dwie 60-minutowe sesje tygodniowo) albo do grupy wykonującej ćwiczenia samodzielnie w domu⁸⁹. Program obejmował mobilizację stawu kolanowego, ćwiczenia poprawiające kontrolę nerwowo-mięśniową, stabilność oraz wzmacnianie mięśni⁹¹⁰.

Kluczowe było to, że w treningu nadzorowanym łatwiej było zadbać o prawidłowe wykonywanie ćwiczeń. Terapeuci mogli na bieżąco poprawiać błędy i motywować pacjentów do ćwiczeń z pełnym zakresem ruchu, co miało szczególne znaczenie w zmniejszaniu problemu z pełnym wyprostem kolana⁴⁵.

Czym różni się trening nadzorowany od samodzielnego?

Program nadzorowany miał dwupoziomową strukturę: obejmował ćwiczenia podstawowe i bardziej zaawansowane, dobierane zależnie od postępów pacjenta¹¹. Terapeuci dopasowywali intensywność i rodzaj ćwiczeń do indywidualnych możliwości, obserwując reakcję tkanek i poziom bólu¹¹¹². Pacjenci z grupy samodzielnej otrzymali broszurę z sześcioma podstawowymi ćwiczeniami i zalecenie wykonywania ich trzy razy w tygodniu¹³.

Liczba sesji treningowych była podobna w obu grupach, ale w grupie nadzorowanej ćwiczenia były wykonywane bardziej regularnie⁴. Relacja z terapeutą i bezpośrednie wsparcie specjalisty wpływały pozytywnie na motywację oraz zaangażowanie pacjentów¹⁴. Samodzielny trening dawał z kolei większą elastyczność i pozwalał uniknąć dojazdów do placówki⁴.

Który rodzaj treningu przedoperacyjnego wybrać?

Badanie potwierdza, że zarówno nadzorowany, jak i samodzielny trening przed operacją mogą przynosić korzyści pacjentom z zerwaniem więzadła krzyżowego przedniego¹⁵. Wybór powinien zależeć od indywidualnych cech pacjenta, jego motywacji oraz dostępności placówek rehabilitacyjnych⁷. Czas między urazem a operacją warto wykorzystać na aktywny program ćwiczeń⁷.

Wyniki wskazują, że starszy wiek i płeć męska wiązały się z większą psychologiczną gotowością do powrotu do sportu¹⁶. Najważniejsze pozostają jednak regularność ćwiczeń i ich prawidłowe wykonywanie, szczególnie jeśli chodzi o odzyskanie pełnego wyprostu kolana⁵.

Pytania i odpowiedzi