- Czy krótkotrwałe leczenie kortykosteroidami w COVID-19 zwiększa ryzyko reaktywacji wirusa zapalenia wątroby typu B?1
- Jak często pacjenci z COVID-19 byli badani pod kątem zakażenia HBV przed podaniem kortykosteroidów?2
- Jakie jest rzeczywiste ryzyko powikłań wątrobowych u osób z przebytym zakażeniem HBV?3
- Dlaczego badanie HBV przed immunosupresją jest istotne dla bezpieczeństwa terapii?4
- Czy obecność przeciwciał anty-HBc wpływa na przebieg COVID-19?2
Czy kortykosteroidy w COVID-19 powodują reaktywację wirusa HBV?
Według badania przeprowadzonego przez słoweńskich naukowców krótkotrwałe leczenie kortykosteroidami u hospitalizowanych pacjentów z COVID-19 wiąże się z bardzo niskim ryzykiem reaktywacji wirusa zapalenia wątroby typu B3. Analizą objęto 1793 pacjentów, z których 84% zostało przebadanych w kierunku przeciwciał anty-HBc przed rozpoczęciem terapii2.
Wśród przebadanych 8,8% miało dodatni wynik anty-HBc (świadczący o przebytym lub utajonym zakażeniu), natomiast tylko 0,3% wykazało aktywną infekcję potwierdzoną obecnością antygenu HBsAg2.
Najważniejszy wniosek z badania jest taki, że u żadnego z 152 pacjentów z dodatnim wynikiem anty-HBc i jednocześnie ujemnym HBsAg nie doszło do reaktywacji wirusa po zastosowaniu kortykosteroidów1. Pacjenci otrzymywali deksametazon w dawce 6 mg dziennie lub równoważne dawki innych kortykosteroidów przez maksymalnie 10 dni5. Oznacza to, że mimo teoretycznego ryzyka związanego z osłabieniem odporności, w praktyce krótkie leczenie okazało się bezpieczne pod względem ryzyka powikłań wątrobowych3.
Dlaczego badanie HBV przed leczeniem ma znaczenie?
Leczenie kortykosteroidami oraz innymi lekami immunosupresyjnymi może osłabiać układ odpornościowy, co w niektórych sytuacjach sprzyja reaktywacji utajonych zakażeń. Dlatego wykonanie badania w kierunku HBV przed rozpoczęciem terapii pozwala zidentyfikować pacjentów wymagających szczególnego nadzoru4.
W analizowanej grupie badanie anty-HBc umożliwiło wykrycie pięciu pacjentów z aktywną infekcją HBsAg-dodatnią, którzy wymagali rozpoczęcia lub kontynuacji leczenia przeciwwirusowego6. Co istotne, pacjenci z dodatnim wynikiem anty-HBc mieli 1,8-krotnie wyższe ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 (wymagającego wentylacji mechanicznej lub zakończonego zgonem)27.
Co oznaczają wyniki dla praktyki klinicznej?
Wyniki badania potwierdzają, że krótkotrwałe leczenie kortykosteroidami u hospitalizowanych pacjentów z COVID-19 jest bezpieczne pod względem ryzyka reaktywacji HBV, o ile wcześniej wykonano odpowiednie badania przesiewowe3.
W krajach o niskiej częstości występowania wirusa (takich jak Słowenia), uniwersalne badanie anty-HBc przed immunosupresją jest uzasadnione, ponieważ przeciwciała wykryto u 8,8% przebadanych pacjentów23. Wyniki te dostarczają praktycznych wskazówek dla lekarzy dotyczących bezpiecznego stosowania sterydów oraz strategii diagnostycznych i ewentualnej profilaktyki przeciwwirusowej8.
Pytania i odpowiedzi
❓ Co oznacza reaktywacja wirusa HBV?
Reaktywacja HBV oznacza ponowne uaktywnienie się wirusa zapalenia wątroby typu B u osoby, która wcześniej przeszła zakażenie lub miała je w postaci utajonej. Najczęściej dochodzi do tego w sytuacjach osłabienia odporności, np. podczas leczenia immunosupresyjnego9. Objawia się wzrostem ilości wirusowego DNA HBV we krwi lub ponownym pojawieniem się antygenu HBsAg9.
❓ Co oznaczają wyniki testów anty-HBc i HBsAg?
Test anty-HBc wykrywa przeciwciała świadczące o przebytym kontakcie z wirusem HBV (zakażeniu przeszłym lub utajonym), natomiast test HBsAg potwierdza aktywne zakażenie10. W badaniu 8,8% pacjentów miało dodatni wynik anty-HBc, a jedynie 0,3% aktywną infekcję2.
❓ Czy pacjenci z przebytym zakażeniem HBV potrzebują profilaktyki przeciwwirusowej?
W analizowanym badaniu u pacjentów z dodatnim anty-HBc i ujemnym HBsAg, którzy otrzymywali krótkotrwałe leczenie kortykosteroidami z powodu COVID-19, nie odnotowano przypadków reaktywacji wirusa1. Wskazuje to, że rutynowa profilaktyka przeciwwirusowa w tej grupie może nie być konieczna przy krótkich kursach terapii3.
❓ Czy każdy pacjent z COVID-19 powinien być badany w kierunku HBV?
Badanie przesiewowe w kierunku HBV jest zalecane u pacjentów z COVID-19, którzy wymagają leczenia kortykosteroidami lub innymi lekami osłabiającymi odporność4. W badaniu 84% hospitalizowanych pacjentów otrzymujących kortykosteroidy zostało przebadanych testem anty-HBc2.























Dodaj komentarz