Poznaj leki antywirusowe bez recepty. Co wybrać: Neosine czy Groprinosin?

Lek przeciwwirusowy bez recepty to jeden z bardziej rozchwytywanych produktów w sezonie jesienno-zimowym. Składnikiem czynnym takich preparatów jest izoprynozyna (inozyny pranobeks) — związek immunomodulujący, czyli taki, który stymuluje nasz układ odpornościowy do walki z patogenami. Zyskał on sławę jako najsilniejszy lek przeciwwirusowy na wszelkie infekcje wirusowe, przeziębienie czy grypę. Jednak czy Neosine działa rzeczywiście tak kompleksowo, jak byśmy chcieli?

Prawda jest zgoła inna. Okazuje się bowiem, że nie ma żadnych wiarygodnych dowodów na takie działanie izoprynozyny. Oczywiście nie można jej odmówić wielu zalet, sprawdza się ona bowiem świetnie np. w leczeniu opryszczki — również wywołanej przez wirusy. Niemniej świat wirusów jest tak ogromny, że dziwnym byłoby, gdyby jeden lek przeciwwirusowy działał na wszystkie możliwe wirusy. Inozyna, znana szerzej jako Neosine czy Groprinosin, nie przynosi żadnych zdrowotnych korzyści w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych czy grypy [1,2].

Czym jest pranobeks inozyny – składnik Neosine czy Groprinosinu?

Pranobeks inozyny (IP) to połączenie trzech składników: inozyny, acedobenu i dimetyloaminoizopropanolu. Działa poprzez pobudzanie układu odpornościowego – zwiększa liczbę limfocytów T i komórek NK, które zwalczają infekcje. Podnosi także poziom substancji wywołujących stan zapalny (cytokin), co wzmacnia odporność, zwłaszcza u osób z osłabionym układem immunologicznym. Badania sugerują, że może wpływać na wirusowe RNA, ograniczając namnażanie się niektórych wirusów. Jednak jego dokładny sposób działania nie jest jeszcze w pełni poznany [3,4].

Aktywność przeciwwirusowa

Leki antywirusowe bez recepty, takie jak pranobeks inozyny, wykazują aktywność immunomodulującą oraz przeciwwirusową. Czy jest to najsilniejszy lek przeciwwirusowy? Według Charakterystyki Produktu Leczniczego leków z tą substancją (Groprinosin, Neosine, Eloprine), związek może być wykorzystywany do leczenia opryszczki warg i skóry twarzy wywołanych przez wirus opryszczki pospolitej (Herpes simplex, HSV). Zarówno pranobeks inozyny, jak i standardowy lek na opryszczkę, acyklowir, skracają czas trwania choroby i wydłużają okres między nawrotami [3,5]. Uwaga! Ulotka Neosine czy Groprinosinu nie mówi nic na temat stosowania tych leków w trakcie leczenia grypy czy przeziębienia!

Co mówią badania?

Rhinowirusy są jedną z przyczyn występowania infekcji górnych dróg oddechowych. Pranobeks inozyny pojawia się również w badaniach dotyczących tego schorzenia. Wyniki nie są jednak jednoznaczne – w jednej z analiz osoby stosujące lek rzadziej zapadały na infekcje niż grupa kontrolna, ale różnice nie były duże. Inne badania wykazały pewne korzyści, ale tylko dla wybranych szczepów rhinowirusów. Pranobeks inozyny nie skraca czasu trwania choroby, ale może zmniejszać nasilenie objawów grypopodobnych.

Warto wspomnieć o badaniu na myszach zakażonych wirusem grypy A(H3N2), gdzie zastosowanie połączenia oseltamiviru (lek na grypę), pranobeksu inozyny oraz kwasu elagowego znacząco zwiększyło przeżywalność zwierząt [6-8].

Inne wskazania

Pranobeks inozyny znajduje również zastosowanie w mniej znanych schorzeniach. Podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) to przewlekła choroba, będąca powikłaniem po odrze. Preparat okazał się być skuteczny w monoterapii jak i podczas terapii skojarzonej z IFN-α. Lepsze efekty uzyskiwano jednak podczas leczenia łagodnej formy schorzenia. Z tego powodu warto szczepić się przeciwko odrze. Znajduje się w kalendarzu szczepień obowiązkowych i nie powinniśmy tego lekceważyć [3].

Brodawki narządów płciowych wywołują wirusy HPV. Standardowa terapia polega na zastosowaniu podofiliny, krioterapii, lasera CO2 lub zabiegów chirurgicznych. Dołączenie pranobeksu inozyny w formie doustnej lub miejscowej w politerapii, okazało się być korzystniejsze niż stosowanie monoterapii [9].

Jak stosować pranobeks inozyny?

W aptekach pranobeks inozyny (Eloprine, Eloprine Forte, Groprinosin czy Neosine, Neosine Forte, Pranosin) występuje pod postacią tabletek w dawkach 500 mg i 1000 mg. W formie syropu stężenie substancji aktywnej wynosi 50 mg/ml lub 100 mg/ml. Lekiem bez recepty, który dodatkowo zawiera jony cynku, jest Neosine Plus. Pranobeks inozyny z cynkiem możemy dostać także jako lek przepisywany na receptę (Neosine Duo). Preparat może być stosowany u dzieci powyżej 1. roku życia.

Zaleca się przyjmowanie 50 mg substancji na kilogram masy ciała, w 3 lub 4 podzielonych dawkach. Dorosły, który waży 80 kg, powinien przyjmować 4 g pranobeksu inozyny na dobę. Przyjmując tabletki o zawartości 500 mg substancji, powinniśmy stosować 2 tabletki 4 razy na dobę. Maksymalna dawka dobowa IP wynosi 4 g.

Lek należy przyjmować w ściśle określonej ilości, gdyż tylko taka terapia ma możliwość powodzenia. Jeżeli połknięcie tabletki stanowi problem, a pacjent nie preferuje syropu, to można tabletki rozkruszyć i rozprowadzić w wodzie. Standardowa terapia powinna trwać od 5 do 14 dni. Po ustąpieniu objawów zaleca się stosowanie preparatu jeszcze przez 1-2 dni.

Leki antywirusowe bez recepty — co można kupić w aptece?

Na rynku nie ma obecnie wielu leków przeciwwirusowych bez recepty. Najpopularniejsze są preparaty zawierające izoprynozynę. Poniżej znajduje się przegląd dostępnych preparatów.

Groprinosin

Skład leku opiera się na izoprynozynie (inozyny pranobeksie). Substancja czynna może występować w różnych dawkach, w zależności od wersji leku:

• Groprinosin tabletki: 1 tabletka leku zawiera 500 mg inozyny pranobeksu.
• Groprinosin Forte tabletki: 1 tabletka zawiera 1000 mg inozyny pranobeksu.
• Groprinosin syrop: 1 ml syropu zawiera 50 mg inozyny pranobeksu.
• Groprinosin Forte syrop: 1 ml zawiera 100 mg inozyny pranobeksu.

Neosine

Skład leku również oparty jest na izoprynozynie, jednak lek tek może być również wzbogacony o jony cynku. Pierwiastek ten ma potwierdzone działanie immunomodulujące oraz przeciwwirusowe, oraz przeciwzapalne. Dawka inozyny pranobeksu różni się w zależności od wersji leku:

• Neosine tabletki: 1 tabletka leku zawiera 500 mg inozyny pranobeksu.
• Neosine Forte tabletki: 1 tabletka zawiera 1000 mg inozyny pranobeksu.
• Neosine syrop: 1 ml syropu zawiera 50 mg inozyny pranobeksu.
• Neosine Forte syrop: 1 ml zawiera 100 mg inozyny pranobeksu.
• Neosine Plus tabletki: 1 tabletka zawiera 500 mg inozyny pranobeksu oraz 3,125 mg cynku.

Eloprine

To kolejny lek z izoprynozyną. Podobnie jak w powyższych preparatach, dawka substancji czynnej może się różnić w zależności od wersji leku:

• Eloprine tabletki: 1 tabletka leku zawiera 500 mg inozyny pranobeksu.
• Eloprine syrop: 1 ml syropu zawiera 50 mg inozyny pranobeksu.
• Eloprine Forte syrop: 1 ml zawiera 100 mg inozyny pranobeksu.

Czym się różni Groprinosin od Neosine?

Niejedna mama zadaję pytanie, czy lepszy będzie Neosine, czy Groprinosin. Powyżej opisane leki przeciwwirusowe mają tę samą substancję czynną występującą w tych samych dawkach. Nie da się zatem określić, który lek jest najlepszy, ponieważ są one swoimi odpowiednikami. W momencie, gdy pacjent szuka zamiennika np. leku Groprinosin, śmiało i bez obaw może sięgnąć po Neosine bądź Eloprine. Działanie preparatu Eloprine, Neosine oraz Groprinosin będzie dokładnie takie samo. A zatem można je stosować zamiennie. Należy tylko zwrócić uwagę na dawkę tzn. czy mamy do czynienia z wersją forte, czy standardową.

Co wybrać – Eloprine, Groprinosin czy Neosine dla dziecka?

Tabletki powyżej opisanych leków mają naprawdę duże rozmiary. Połknięcie ich może być nie lada wyzwaniem dla wielu dzieci. U tych najmniejszych przyjęcie takiej dużej formy może być wręcz niemożliwe. Co więc wybrać dla dziecka – Eloprine, Neosine czy Groprinosin? W rzeczywistości oba leki zawierają tę samą substancję czynną w tych samych dawkach, więc ich działanie jest identyczne.  W takiej sytuacji najlepszą postacią będzie syrop przeciwwirusowy. Można go podawać łyżeczką bądź strzykawką zaopatrzoną w odpowiednią skalę.

Jak bezpiecznie stosować leki z izoprynozyną?

Aby bezpiecznie stosować pranobeks inozyny, należy przestrzegać zaleconej dawki oraz częstotliwości stosowania leku, jakie zaproponował lekarz. Lek należy przyjmować regularnie o określonej porze dnia, zwykle przez kilka tygodni. W trakcie stosowania leku należy również monitorować możliwe skutki uboczne, w tym objawy alergiczne, a także unikać jednoczesnego spożywania alkoholu. W przypadku niepokojących objawów należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym.

Czy Neosine działa?

Neosine i inne leki z izoprynozyną mogą wykazywać działanie immunomodulujące, jednak ich skuteczność w leczeniu infekcji wirusowych nie jest jednoznacznie potwierdzona. Jeśli objawy choroby utrzymują się lub nasilają, warto skonsultować się z lekarzem, który oceni, czy konieczne jest zastosowanie innej terapii.

Czy Neosine jest rakotwórczy?

Czy Neosine to trucizna? Niektóre osoby zastanawiają się, czy Neosine jest bezpieczne, czy może budzi wątpliwości pod kątem toksyczności. Na chwilę obecną nie ma dowodów na to, aby Neosine było rakotwórcze czy działało jako trucizna. Jest to lek o względnie bezpiecznym profilu działania, chociaż nie powinien być stosowany przez osoby cierpiące na dnę moczanową lub będące w trakcie terapii lekami immunosupresyjnymi.

Kto nie powinien stosować leków z izoprynozyną?

Niektórzy pacjenci mogą mieć przeciwwskazania do stosowania leków z pranobeksem inozyny. Do grupy tej należą przede wszystkim osoby uczulone na pranobeks inozyny lub na którykolwiek składnik leku. Osoby ze skłonnościami do kamicy nerkowej lub z poważnymi chorobami wątroby lub nerek powinny również unikać stosowania tego leku. Ponadto pranobeks inozyny nie jest zalecany dla kobiet w ciąży oraz kobiet karmiących piersią, chyba że lekarz prowadzący zdecyduje inaczej [10].

Podsumowanie

Pranobeks inozyny (Neosine, Groprinosin) to popularny lek przeciwwirusowy bez recepty, który wspiera odporność, ale nie jest najsilniejszym lekiem przeciwwirusowym. Może pomóc w leczeniu opryszczki, ale nie ma dowodów na skuteczność w grypie czy przeziębieniu. Co zatem wybrać – Neosine czy Groprinosin? Działają tak samo, więc wybór zależy od preferencji. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem.