Fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu zapalenia ścięgien i często stanowi pierwszy wybór terapii nieinwazyjnej1. Celem fizjoterapii jest zmniejszenie bólu, stanu zapalnego i sztywności, przy jednoczesnym promowaniu elastyczności i gojenia dotkniętego ścięgna oraz przywróceniu prawidłowej funkcji2. Fizjoterapeuci są ekspertami w zakresie urazów układu mięśniowo-szkieletowego i potrafią określić, jaki rodzaj leczenia lub ćwiczeń jest potrzebny3.
Podstawy fizjoterapii w zapaleniu ścięgien
Fizjoterapia dla zapalenia ścięgien koncentruje się najpierw na łagodzeniu bólu, a następnie na przywróceniu ruchomości4. Doświadczony fizjoterapeuta rozpocznie od zalecenia modyfikacji aktywności, które mogą zmniejszyć ból związany z zapaleniem ścięgien i skierować pacjenta na drogę do wyleczenia4. Następnie lód, ciepło, taping, szyny i terapia manualna mogą pomóc w rozluźnieniu stawu i stymulacji zmian w tkance4.
Zarządzanie bólem to pierwszy kamień milowy, który fizjoterapeuta osiągnie w leczeniu zapalenia ścięgien. Oprócz modalności takich jak lód i wilgotne ciepło powszechnie używanych do zarządzania bólem związanym z zapaleniem ścięgien, fizjoterapeuta może również stosować modalności terapeutyczne, takie jak jonoforeza i przezskórna elektryczna stymulacja nerwów (TENS)5. Fizjoterapeuta może również używać technik manualnych, aby przywrócić ruchomość części ciała dotkniętej zapaleniem ścięgien5.
Ćwiczenia ekscentryczne – złoty standard
Ćwiczenia rehabilitacyjne są kamieniem węgielnym leczenia zapalenia ścięgien, skupiając się początkowo na przywróceniu bezbolesnego zakresu ruchu, a następnie na zwiększeniu siły6. Terapia składa się z ćwiczeń ekscentrycznych, które polegają na obciążaniu mięśnia i ścięgna podczas ich wydłużania, oraz ćwiczeń koncentrycznych, które polegają na obciążaniu podczas skracania się mięśnia i ścięgna6.
Wzmacnianie ekscentryczne to skuteczne leczenie zapalenia ścięgien i może odwrócić zmiany zwyrodnieniowe7. Trening siłowy ekscentryczny jest szczególnie skuteczny w leczeniu zapalenia ścięgien i pomaga promować tworzenie nowego kolagenu7. Ćwiczenia te polegają na wydłużaniu mięśni podczas ich napinania, co powoduje kontrolowane mikrouszkodzenia, które stymulują proces gojenia i regeneracji ścięgna.
12-tygodniowy kurs ćwiczeń wzmacniających ekscentrycznych był bardziej skuteczny niż tradycyjny program wzmacniania koncentrycznego w leczeniu zapalenia ścięgna Achillesa i rzepki u sportowców rekreacyjnych8. Program ćwiczeń może obejmować „ekscentryczne” ćwiczenia, w których powoli wzmacnia się mięsień podczas rozciągania, zatrzymując się przy pierwszym znaku bólu9.
Terapia manualna i techniki fizjoterapeutyczne
Fizjoterapeuta może używać technik manualnych, aby przywrócić prawidłowy ruch ścięgna i stawu10. Mogą one obejmować delikatne ruchy stawowe, masaż tkanek miękkich i rozciąganie nadgarstka10. Terapia manualna to prosty i skuteczny sposób leczenia, którego praktyczne podejście do fizjoterapii zajmuje się przyczyną problemu, zamiast po prostu reagować na problem11.
Terapia manualna to najlepsze leczenie zapalenia ścięgien, ponieważ poprawia postawę, zmniejsza ból i pomaga zapobiec dalszym urazom11. Praktyczne podejście do fizjoterapii sprzyja pozytywnym zmianom w sposobie poruszania się11. Fizjoterapeuta może również masować mięśnie wokół ścięgna, aby złagodzić dyskomfort5.
Modalności fizjoterapeutyczne, takie jak ultradźwięki i zabiegi wirowe, są przydatne do rozluźniania mięśni i ścięgien, poprawy krążenia i promowania gojenia9. Ultradźwięki odgrywają ważną rolę w leczeniu zapalenia ścięgien zarówno w fazie przewlekłej, jak i podostrej, ograniczając nasilenie objawów i promując szybsze wyzdrowienie12.
Indywidualny program ćwiczeń
Fizjoterapeuta może zasugerować plan ćwiczeń, który daje odpoczynek ściężnie, jednocześnie wzmacniając pobliskie grupy mięśniowe i utrzymując ogólny tonus mięśniowy13. Z czasem będzie bezpieczne ćwiczenie samego ścięgna13. Jako kluczowa część leczenia zapalenia ścięgien, fizjoterapeuta może również przepisać ćwiczenia rozciągające i wzmacniające dla dotkniętego obszaru5.
Fizjoterapeuta określi, które ćwiczenia wzmacniające są odpowiednie dla danego pacjenta10. Fizjoterapeuta nauczy pacjenta, jak chronić nadgarstek i rękę podczas aktywności, które planuje wznowić10. Program może obejmować ćwiczenia zwiększające zakres ruchu, trening siłowy, pracę nad elastycznością, trening równowagi itp.14.
Edukacja i prewencja
Fizjoterapeuta pomoże zidentyfikować i uniknąć bolesnych ruchów oraz pokaże, jak skorygować nieprawidłowe postawy, aby zmniejszyć stres na nadgarstek15. Fizjoterapeuta może ocenić postawę i sposób poruszania się oraz wykonywania zadań, aby zidentyfikować i uniknąć tego, co przyczynia się do stanu pacjenta16. Ponadto fizjoterapeuta może nauczyć, jak prawidłowo wykonywać zadania z właściwą formą i techniką, aby zapobiec zapaleniu ścięgien i innym urazom16.
W miarę poprawy objawów fizjoterapeuta nauczy prawidłowej mechaniki nadgarstka do codziennych czynności10. Krytyczną częścią leczenia zapalenia ścięgien jest edukacja na temat powrotu do aktywności fizycznej17. Fizjoterapeuta doradzi odpowiedni poziom aktywności na każdym etapie procesu rehabilitacji i zapewni instrukcje programu domowego, aby można było bezpiecznie i jak najszybciej powrócić do codziennych aktywności17.
Kiedy szukać pomocy fizjoterapeuty
Osoby powinny szukać fizjoterapii w przypadku zapalenia ścięgien, gdy ból utrzymuje się przez więcej niż kilka dni pomimo odpoczynku lub samoopieki18. Wczesne szukanie fizjoterapii może pomóc zapobiec przewlekłym problemom lub dalszym uszkodzeniom18. Cięższe przypadki zapalenia ścięgien mogą wymagać interwencji wykwalifikowanego fizjoterapeuty18.
Fizjoterapia może skutecznie pomagać w zapaleniu ścięgien poprzez zmniejszenie bólu, poprawę ruchomości i zapobieganie nawrotom poprzez ukierunkowane ćwiczenia19. Fizjoterapia to jeden z najlepszych nieinwazyjnych sposobów radzenia sobie z zapaleniem ścięgien19. Fizjoterapia może często skutecznie zarządzać, a nawet rozwiązać zapalenie ścięgien samodzielnie, szczególnie w przypadkach łagodnych do umiarkowanych20.






















