Podróże do krajów Bliskiego Wschodu, gdzie MERS występuje endemicznie, wymagają szczególnego przygotowania i przestrzegania dodatkowych środków ostrożności. Ryzyko zakażenia jest szczególnie wysokie podczas masowych zgromadzeń religijnych oraz w miejscach o dużym skupisku ludzi z różnych części świata. Właściwe przygotowanie do podróży oraz znajomość zasad bezpiecznego postępowania mogą znacznie zmniejszyć prawdopodobieństwo zakażenia.
Przygotowanie do podróży
Przed planowaną podróżą do regionów endemicznych MERS konieczna jest konsultacja z lekarzem, najlepiej na 4-6 tygodni przed wyjazdem12. Podczas konsultacji lekarz powinien ocenić stan zdrowia podróżnego, sprawdzić aktualność szczepień oraz udzielić indywidualnych zaleceń dotyczących prewencji. Szczególnie ważne jest to dla osób z przewlekłymi schorzeniami, które mogą zwiększać ryzyko ciężkiego przebiegu MERS.
Podróżni powinni upewnić się, że mają aktualne szczepienia przeciwko grypie oraz rozważyć szczepienie przeciwko pneumokokom2. Chociaż szczepienia te nie chronią bezpośrednio przed MERS, mogą zmniejszyć ryzyko innych infekcji dróg oddechowych, które mogłyby osłabić organizm i zwiększyć podatność na powikłania. Ważne jest również zabranie ze sobą odpowiednich zapasów leków, szczególnie dla osób z chorobami przewlekłymi.
Zasady bezpiecznego postępowania podczas podróży
Podczas pobytu w krajach endemicznych najważniejsze jest przestrzeganie podstawowych zasad higieny oraz unikanie potencjalnych źródeł zakażenia. Regularne i dokładne mycie rąk mydłem i wodą przez co najmniej 20 sekund stanowi podstawę prewencji34. W przypadku braku dostępu do mydła i wody, należy używać żeli na bazie alkoholu o stężeniu co najmniej 60%.
Podróżni powinni unikać dotykania oczu, nosa i ust nieumytymi rękami oraz przestrzegać etykiety oddechowej – zakrywać usta i nos podczas kaszlu lub kichania chusteczką, którą następnie należy wyrzucić3. Ważne jest również unikanie bliskiego kontaktu z osobami wykazującymi objawy choroby, szczególnie gorączkę i kaszel.
Unikanie kontaktu z wielbłądami
Całkowite unikanie kontaktu z wielbłądami stanowi kluczowy element prewencji MERS podczas podróży. Podróżni powinny omijać farmy, targi, stajnie oraz inne miejsca, gdzie mogą przebywać te zwierzęta56. W przypadku przypadkowego kontaktu z wielbłądami, konieczne jest natychmiastowe i dokładne umycie rąk mydłem i wodą3.
Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie produktów pochodzących od wielbłądów. Kategorycznie należy unikać spożywania niepasteryzowanego mleka wielbłądziego, moczu wielbłądziego oraz niedogotowanego mięsa67. Produkty te mogą zawierać żywy wirus MERS-CoV i stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia.
Szczególne zalecenia dla pielgrzymów
Uczestnictwo w masowych wydarzeniach religijnych, takich jak Hadż czy Umra, wiąże się ze szczególnie wysokim ryzykiem transmisji MERS ze względu na duże skupiska ludzi z całego świata. Arabia Saudyjska wydała oficjalne zalecenia, aby osoby z grup wysokiego ryzyka rozważyły odłożenie uczestnictwa w tych wydarzeniach8.
Pielgrzymi powinni przestrzegać zasad dystansu społecznego, szczególnie wobec osób wykazujących objawy infekcji dróg oddechowych. Zaleca się utrzymywanie odległości co najmniej jednego metra od osób kaszlących lub kichających19. W zatłoczonych miejscach wskazane jest noszenie masek chirurgicznych.
Bezpieczne zachowania żywieniowe
Podczas pobytu w krajach endemicznych szczególną uwagę należy zwrócić na bezpieczeństwo żywności. Należy unikać spożywania niedogotowanego mięsa oraz niepasteryzowanych produktów mlecznych1011. Owoce i warzywa powinny być dokładnie myte lub obrane przed spożyciem.
Ważne jest również unikanie jedzenia przygotowanego w niehigienicznych warunkach oraz picia wody z nieznanych źródeł. Zaleca się spożywanie wyłącznie butelkowanej wody lub wody przegotowanej. Należy również unikać lodu do napojów, chyba że został przygotowany z bezpiecznej wody.
Postępowanie z objawami podczas podróży
W przypadku wystąpienia gorączki, kaszlu, duszności lub innych objawów infekcji dróg oddechowych podczas pobytu w regionie endemicznym, konieczne jest natychmiastowe skonsultowanie się z lekarzem12. Przed wizytą w placówce medycznej należy telefonicznie poinformować o swoich objawach oraz o tym, że przebywa się w regionie występowania MERS.
Do czasu otrzymania opieki medycznej osoba z objawami powinna nosić maskę chirurgiczną, unikać kontaktu z innymi osobami oraz pozostać w izolacji w swoim pokoju13. Ważne jest również dokładne mycie rąk oraz dezynfekcja powierzchni, z którymi dana osoba miała kontakt.
Monitorowanie zdrowia po powrocie
Po powrocie z podróży do regionu endemicznego MERS konieczne jest monitorowanie stanu zdrowia przez 14 dni2. W tym okresie należy codziennie mierzyć temperaturę ciała oraz obserwować pod kątem wystąpienia kaszlu, duszności lub innych objawów oddechowych.
W przypadku wystąpienia gorączki powyżej 38°C w połączeniu z objawami infekcji dróg oddechowych w okresie 14 dni po powrocie, konieczny jest natychmiastowy kontakt z lekarzem. Przed wizytą w placówce medycznej należy telefonicznie poinformować o swoich objawach oraz o niedawnej podróży do regionu endemicznego MERS2.
Rola ubezpieczenia zdrowotnego
Przed podróżą do regionów endemicznych MERS szczególnie ważne jest wykupienie odpowiedniego ubezpieczenia zdrowotnego, które pokrywa koszty leczenia za granicą oraz ewentualną ewakuację medyczną. Ze względu na potencjalną ciężkość przebiegu MERS oraz konieczność specjalistycznego leczenia, koszty opieki medycznej mogą być bardzo wysokie.
Ubezpieczenie powinno obejmować nie tylko koszty leczenia, ale również możliwość repatriacji medycznej w przypadku ciężkiego stanu zdrowia. Ważne jest również sprawdzenie, czy polisa obejmuje leczenie chorób zakaźnych oraz czy nie zawiera wykluczeń dotyczących epidemii czy pandemii.
Współpraca z lokalnymi władzami zdrowotnymi
Podczas pobytu w krajach endemicznych podróżni powinni być świadomi lokalnych przepisów oraz zaleceń dotyczących prewencji MERS. W niektórych krajach mogą obowiązywać szczególne procedury kontrolne, szczególnie na lotniskach czy w miejscach masowych zgromadzeń14.
W przypadku podejrzenia zakażenia MERS lokalne władze zdrowotne mogą wprowadzić kwarantannę lub inne środki izolacyjne. Podróżni powinni współpracować z lokalnymi służbami medycznymi oraz przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących izolacji czy leczenia. Ważne jest również informowanie o wszystkich kontaktach, które mogły doprowadzić do zakażenia.

















