Zmiany w epidemiologii AFM po 2018 roku

Jednym z najbardziej intrygujących aspektów epidemiologii ostrego zwiotczającego zapalenia rdzenia kręgowego jest przerwanie charakterystycznego wzorca występowania po 2018 roku. Od rozpoczęcia systematycznego nadzoru w 2014 roku, choroba wykazywała wyraźny dwuletni cykl z wyraźnymi szczytami w latach parzystych1.

Historyczny wzorzec dwuletni (2014-2018)

W latach 2014-2018 obserwowano wyraźny wzorzec występowania AFM co dwa lata. W 2014 roku potwierdzono 120 przypadków, w 2016 roku – 149 przypadków, a w 2018 roku odnotowano rekordową liczbę 238 przypadków2. Ten dwuletni cykl był ściśle związany z epidemiami enterowirusa D68, który także wykazuje tendencję do występowania w podobnym rytmie3.

Wzorzec ten był na tyle charakterystyczny, że eksperci zdrowia publicznego przewidywali kolejny wzrost przypadków w 2020 roku. Jednak rzeczywistość okazała się inna – w 2020 roku potwierdzono jedynie 33 przypadki, co było znacznie poniżej oczekiwań2.

Przerwanie cyklu po 2018 roku

Od 2019 roku obserwuje się dramatyczny spadek liczby przypadków AFM. W latach 2019-2022 potwierdzano jedynie 28-47 przypadków rocznie, co stanowi znaczący kontrast z 238 przypadkami w 2018 roku4. Ten spadek był szczególnie zaskakujący, biorąc pod uwagę, że w 2022 roku odnotowano zwiększoną cyrkulację enterowirusa D68 w Stanach Zjednoczonych3.

Kluczowa obserwacja: W 2022 roku, pomimo udokumentowanej zwiększonej cyrkulacji EV-D68, liczba przypadków AFM pozostała na niskim poziomie – potwierdzono jedynie 47 przypadków. To zjawisko podważa wcześniejsze założenia o bezpośrednim związku między cyrkulacją wirusa a występowaniem AFM4.

Zmiany w charakterystyce klinicznej przypadków

Przypadki AFM diagnozowane w latach 2019-2021 różniły się pod względem charakterystyki klinicznej od tych z roku 2018. W porównaniu z rokiem szczytowym, przypadki z lat 2019-2021 charakteryzowały się5:

  • Rzadszym zajęciem kończyn górnych
  • Mniejszą częstością prodromalnych objawów oddechowych lub gorączki
  • Rzadszym występowaniem pleocytozy w płynie mózgowo-rdzeniowym
  • Częstszym zajęciem kończyn dolnych

Interesujące jest to, że w 2022 roku, gdy odnotowano zwiększoną cyrkulację EV-D68, przypadki miały wyższy odsetek zajęcia kończyn górnych, chorób oddechowych lub gorączki oraz pleocytozy płynu mózgowo-rdzeniowego w porównaniu z latami 2019-2021, ale nadal niższy niż w 2018 roku5.

Możliwe przyczyny przerwania cyklu

Eksperci rozważają kilka hipotez wyjaśniających przerwanie dwuletniego cyklu AFM:

Wpływ pandemii COVID-19

Najczęściej wymienianą hipotezą jest wpływ środków ostrożności wprowadzonych podczas pandemii COVID-19. Noszenie masek, higiena rąk, dystans społeczny i nauczanie zdalne mogły znacząco ograniczyć rozprzestrzenianie wirusów oddechowych, w tym enterowirusów2. Te środki prewencyjne mogły przerwać naturalny cykl cyrkulacji wirusów i tym samym wpłynąć na epidemiologię AFM.

Zmiany w wirusologii enterowirusów

Możliwe jest również, że nastąpiły zmiany w samych wirusach lub w ich interakcji z populacją ludzi. Cyrkulujące szczepy enterowirusa D68 mogły ulec mutacjom, które wpływają na ich zdolność do wywoływania AFM, lub populacja mogła rozwinąć pewien poziom odporności4.

Czynniki środowiskowe i immunologiczne

Inne hipotezy obejmują zmiany w czynnikach środowiskowych, które mogą wpływać na rozwój AFM, lub zmiany w odpowiedzi immunologicznej populacji na infekcje wirusowe. Te aspekty wymagają dalszych badań6.

Implikacje dla przyszłości

Przerwanie dwuletniego cyklu AFM ma istotne implikacje dla zdrowia publicznego i planowania przygotowań na przyszłe epidemie. Nie jest jasne, czy cykl zostanie wznowiony, czy też epidemiologia AFM uległa trwałej zmianie4.

CDC kontynuuje monitoring sytuacji epidemiologicznej i zachęca do czujności, szczególnie w okresach zwiększonej cyrkulacji enterowirusów. Historycznie wzrost zachorowań na choroby oddechowe wywołane przez EV-D68 poprzedzał przypadki AFM o około 2 tygodnie7, dlatego monitoring cyrkulacji tego wirusa pozostaje kluczowy.

Wnioski i perspektywy

Przerwanie charakterystycznego dwuletniego cyklu AFM po 2018 roku stanowi jedno z największych wyzwań w zrozumieniu epidemiologii tej choroby. Zjawisko to podkreśla złożoność związków między cyrkulacją wirusów a rozwojem neurologicznych powikłań oraz znaczenie czynników środowiskowych i behawioralnych w epidemiologii chorób zakaźnych.

Dalsze badania są niezbędne do zrozumienia mechanizmów odpowiedzialnych za te zmiany i przewidywania przyszłych trendów w występowaniu AFM. W międzyczasie utrzymanie wysokiej czujności klinicznej i kontynuacja nadzoru epidemiologicznego pozostają kluczowe dla wczesnego wykrywania potencjalnych ognisk choroby.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego przerwał się dwuletni cykl AFM po 2018 roku?

Przyczyny przerwania cyklu nie są w pełni poznane. Główne hipotezy obejmują wpływ środków prewencyjnych COVID-19, zmiany w wirusach lub odpowiedzi immunologicznej populacji.

Czy można spodziewać się powrotu dwuletniego cyklu AFM?

Nie jest jasne, czy cykl zostanie wznowiony. Obecne trendy nie wskazują, kiedy można spodziewać się kolejnego wzrostu przypadków AFM.

Jak pandemia COVID-19 wpłynęła na epidemiologię AFM?

Środki ostrożności jak maseczki, dystans społeczny i higiena rąk mogły ograniczyć rozprzestrzenianie enterowirusów, co może częściowo wyjaśniać niższą liczbę przypadków AFM.

Czy przypadki AFM po 2018 roku różnią się klinicznie?

Tak, przypadki z lat 2019-2021 częściej dotyczyły kończyn dolnych i rzadziej były poprzedzone objawami oddechowymi w porównaniu z rokiem 2018.

Reklama
Reklama