REKLAMA

Jak działa tuberkulina?

Tuberkulina, znana także jako Tuberculini derivatum proteinosum purificatum ad usum humanum, to substancja wykorzystywana w diagnostyce zakażenia prątkami gruźlicy. Należy do grupy czynników diagnostycznych i nie jest lekiem leczniczym, lecz środkiem umożliwiającym ocenę, czy organizm miał kontakt z prątkami wywołującymi gruźlicę1. Najczęściej stosowana jest w teście skórnym Mantoux, gdzie jej działanie polega na wywołaniu reakcji skórnej u osób, które zetknęły się z prątkami gruźlicy2.

Wskazania do stosowania tuberkuliny

Tuberkulina jest stosowana wyłącznie do celów diagnostycznych. Nie jest przeznaczona do leczenia żadnych schorzeń, a jej główną rolą jest pomoc w rozpoznaniu zakażenia prątkami gruźlicy oraz w kwalifikacji do szczepienia BCG2.

Wskazania u dorosłych

U dorosłych tuberkulina wykorzystywana jest w następujących sytuacjach:

  • Diagnostyka zakażenia prątkami gruźlicy – test Mantoux pozwala stwierdzić, czy organizm miał kontakt z prątkami wywołującymi gruźlicę, co jest szczególnie ważne u osób z objawami sugerującymi tę chorobę lub w przypadku kontaktu z osobą chorą2.
  • Kwalifikacja do szczepienia BCG – test tuberkulinowy pozwala wyłonić osoby, które nie miały kontaktu z prątkami gruźlicy i mogą zostać zaszczepione przeciwko tej chorobie2.
  • Kontrola odpowiedzi na szczepienie BCG – tuberkulina bywa używana także jako test po szczepieniu, aby ocenić, czy organizm odpowiedział na szczepienie2.

2

Ważne informacje o stosowaniu tuberkuliny:

  • Tuberkulina nie jest lekiem leczącym gruźlicę – służy jedynie do wykrywania kontaktu z prątkami tej choroby.
  • Podczas wykonywania testu Mantoux bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne, dlatego zawsze powinny być dostępne środki do ich leczenia3.
  • Po podaniu tuberkuliny osoby badane powinny być obserwowane przez co najmniej 20 minut pod kątem wystąpienia reakcji alergicznych3.
  • Tuberkulinę podaje się śródskórnie – podanie podskórne lub domięśniowe jest niewłaściwe i wymaga powtórzenia testu3.

Wskazania u dzieci

Tuberkulina może być stosowana u dzieci w tych samych wskazaniach co u dorosłych. Warto jednak pamiętać o kilku zasadach:

  • Diagnostyka zakażenia prątkami gruźlicy – test Mantoux jest wykorzystywany u dzieci, które miały kontakt z osobą chorą lub mają objawy sugerujące zakażenie2.
  • Kwalifikacja do szczepienia BCG – przed szczepieniem sprawdza się, czy dziecko nie miało wcześniej kontaktu z prątkami gruźlicy, co pozwala uniknąć niepotrzebnego szczepienia dzieci już odpornych2.
  • Test po szczepieniu BCG – pozwala ocenić, czy szczepienie wywołało odpowiednią reakcję2.

2

Tuberkulina jest przeznaczona dla osób wszystkich grup wiekowych i nie ma przeciwwskazań wiekowych do jej stosowania w testach diagnostycznych2.

Stosowanie tuberkuliny w szczególnych grupach pacjentów

W ChPL nie zawarto odrębnych zaleceń dotyczących stosowania tuberkuliny u osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek czy kobiet w ciąży. Zawsze jednak należy zachować ostrożność i wykonywać test Mantoux zgodnie z zaleceniami, zwracając szczególną uwagę na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych3.

Porównanie wskazań w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Diagnostyka zakażenia prątkami gruźlicy Tak Tak Tak Tak Tak
Kwalifikacja do szczepienia BCG Tak Tak Tak Tak Tak
Test po szczepieniu BCG Tak Tak Tak Tak Tak
Najważniejsze informacje dla pacjentów:

  • Tuberkulina jest bezpieczna dla osób w każdym wieku, jeśli jest stosowana zgodnie z zaleceniami.
  • Nie jest lekiem na gruźlicę, a wyłącznie narzędziem diagnostycznym.
  • Podczas testu Mantoux personel medyczny powinien zachować ostrożność, szczególnie u osób z alergiami.
  • Nie wymaga modyfikacji dawkowania u dzieci, osób starszych ani pacjentów z niewydolnością nerek.

Tuberkulina jako narzędzie diagnostyczne w wykrywaniu gruźlicy

Tuberkulina to sprawdzone i szeroko stosowane narzędzie do diagnostyki zakażenia prątkami gruźlicy u osób w każdym wieku. Jej głównym zadaniem jest wykrywanie, czy organizm miał kontakt z prątkami wywołującymi gruźlicę, co jest kluczowe zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu tej choroby. Dzięki zastosowaniu testu Mantoux można skutecznie wyłonić osoby wymagające szczepienia BCG lub dalszej diagnostyki. Stosowanie tuberkuliny jest bezpieczne, a ryzyko poważnych reakcji niepożądanych jest bardzo niskie, jeśli przestrzega się zasad jej podawania i monitorowania pacjenta po wstrzyknięciu23.

Pytania i odpowiedzi

Do czego służy tuberkulina?

Tuberkulina jest wykorzystywana wyłącznie do diagnostyki zakażenia prątkami gruźlicy, głównie w teście Mantoux.

Czy tuberkulina może być stosowana u dzieci?

Tak, tuberkulina jest przeznaczona dla osób w każdym wieku, także dla dzieci.

Jakie są główne wskazania do wykonania testu tuberkulinowego?

Główne wskazania to diagnostyka zakażenia prątkami gruźlicy oraz kwalifikacja do szczepienia BCG.

Czy tuberkulina może powodować reakcje alergiczne?

Reakcje alergiczne są bardzo rzadkie, ale mogą wystąpić, dlatego zalecana jest obserwacja po podaniu.

REKLAMA