Czym jest mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej oznacza sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, by osiągnąć zamierzone efekty lecznicze12. Zrozumienie tego mechanizmu jest bardzo ważne, bo pozwala przewidzieć, jakie mogą być skutki działania leku, jakie są jego zalety i ewentualne ograniczenia.
W przypadku leków, często spotykamy się z pojęciami farmakodynamiki i farmakokinetyki. Farmakodynamika to nauka o tym, jak lek działa na organizm – na przykład, które procesy blokuje lub wzmacnia. Farmakokinetyka natomiast opisuje, co dzieje się z lekiem w organizmie – jak jest wchłaniany, rozprowadzany, rozkładany i wydalany. Te dwa aspekty pozwalają lepiej zrozumieć skuteczność i bezpieczeństwo stosowania danej substancji12.
Jak działa ryzankizumab? – wpływ na układ odpornościowy
Ryzankizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, czyli białkiem, które zostało zaprojektowane w laboratorium, aby rozpoznawać i blokować bardzo konkretną cząsteczkę w organizmie12. W tym przypadku celem działania ryzankizumabu jest tak zwana interleukina 23 (IL-23), która jest ważną substancją w procesach zapalnych i odpornościowych.
- Ryzankizumab wiąże się bardzo wybiórczo z fragmentem p19 interleukiny 2312.
- Nie blokuje innych podobnych cząsteczek, takich jak interleukina 12, co sprawia, że jego działanie jest bardzo ukierunkowane1.
- Zablokowanie IL-23 przez ryzankizumab hamuje procesy zapalne, ponieważ IL-23 jest odpowiedzialna za pobudzanie innych substancji prozapalnych w organizmie1.
- Dzięki temu zmniejsza się wydzielanie cytokin prozapalnych, które są odpowiedzialne za nasilenie objawów w chorobach autoimmunologicznych, takich jak łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego2.
- W badaniach zauważono, że po zastosowaniu ryzankizumabu obniża się aktywność genów związanych z osią IL-23/IL-17 w skórze lub tkankach jelit, co przekłada się na zmniejszenie objawów choroby12.
Ryzankizumab w różnych postaciach leku (do wstrzykiwań podskórnych lub dożylnych) wykazuje takie samo, ukierunkowane działanie na układ odpornościowy2.
- Ryzankizumab działa bardzo selektywnie, blokując tylko wybrane procesy zapalne, co zmniejsza ryzyko osłabienia całego układu odpornościowego1.
- Dzięki takiemu działaniu można skutecznie kontrolować objawy chorób autoimmunologicznych, nie powodując jednocześnie dużego ryzyka infekcji typowego dla mniej ukierunkowanych leków immunosupresyjnych1.
- Mechanizm działania ryzankizumabu przekłada się na poprawę jakości życia pacjentów, zmniejszenie dolegliwości bólowych, świądu czy zmian skórnych3.
- Efekty działania mogą być widoczne już po kilku tygodniach leczenia3.
Co dzieje się z ryzankizumabem w organizmie? – droga leku po podaniu
Po podaniu ryzankizumab jest wchłaniany do krwiobiegu, rozprowadzany po organizmie, rozkładany i wydalany. Te procesy nazywamy farmakokinetyką45.
- Wchłanianie: Po wstrzyknięciu podskórnym ryzankizumab osiąga maksymalne stężenie we krwi zwykle między 3. a 14. dniem45.
- Biodostępność: Oznacza, jak dużo leku trafia do krwi – dla ryzankizumabu wynosi ona od 74% do 89%, w zależności od postaci i dawki5.
- Dystrybucja: Ryzankizumab głównie przebywa w naczyniach krwionośnych i przestrzeniach pomiędzy komórkami. U przeciętnej osoby objętość dystrybucji wynosi ok. 7–11 litrów67.
- Metabolizm: Lek jest rozkładany przez organizm w podobny sposób jak naturalne przeciwciała – do drobnych białek i aminokwasów, które są następnie wykorzystywane lub wydalane6.
- Wydalanie: Ryzankizumab nie jest wydalany przez nerki, tylko rozkładany w komórkach organizmu. Średni czas, po którym połowa leku znika z organizmu, wynosi od 21 do 29 dni, w zależności od choroby i masy ciała89.
W badaniach wykazano, że różne drogi podania (podskórna, dożylna) i różne dawki mają przewidywalny wpływ na poziom leku we krwi. Dla większości pacjentów nie trzeba dostosowywać dawki w zależności od masy ciała, wieku czy płci1011. Nie zaobserwowano też istotnych różnic u osób starszych czy z niewydolnością nerek lub wątroby1213.
Parametry farmakokinetyczne w zależności od choroby i drogi podania
| Parametr | Łuszczyca plackowata / ŁZS | Choroba Leśniowskiego-Crohna | Wrzodziejące zapalenie jelita grubego |
|---|---|---|---|
| Dawka indukująca | 150 mg podskórnie | 600 mg dożylnie | 1200 mg dożylnie |
| Dawka podtrzymująca | 150 mg podskórnie co 12 tyg. | 360 mg podskórnie co 8 tyg. | 180 lub 360 mg podskórnie co 8 tyg. |
| Maksymalne stężenie leku | 12 µg/ml | 156 µg/ml (indukcja) | 350 µg/ml (indukcja) |
| Minimalne stężenie leku | 2 µg/ml | 8,1 µg/ml (podtrzymanie) | 4,6–9,3 µg/ml (podtrzymanie) |
| Okres półtrwania | 28–29 dni | 21 dni | 21 dni |
Co wykazały badania przedkliniczne?
Przedkliniczne badania ryzankizumabu przeprowadzano głównie na małpach cynomolgus. Wyniki tych badań wykazały, że nawet bardzo wysokie dawki (wielokrotnie przekraczające dawki stosowane u ludzi) nie powodowały poważnych działań niepożądanych, nie wpływały negatywnie na układ odpornościowy ani nie wywoływały zmian nowotworowych1516. W badaniach nie zaobserwowano również toksycznego wpływu na serce czy układ krążenia. Potencjalne działanie mutagenne i rakotwórcze nie zostało jednak zbadane15.
- Po podaniu podskórnym lek osiąga pełne stężenie we krwi w ciągu 3–14 dni4.
- Jest rozkładany w organizmie podobnie jak naturalne przeciwciała i nie wydala się przez nerki6.
- Okres półtrwania, czyli czas potrzebny do usunięcia połowy leku z organizmu, wynosi około 3–4 tygodnie8.
- Nie ma potrzeby dostosowywania dawki u osób starszych, z zaburzeniami pracy nerek czy wątroby12.
- Nie obserwuje się istotnych interakcji ryzankizumabu z innymi powszechnie stosowanymi lekami17.
Ryzankizumab – innowacyjny wybór w terapii chorób zapalnych
Ryzankizumab to substancja czynna o precyzyjnym i ukierunkowanym działaniu, która blokuje wyłącznie wybrane procesy zapalne odpowiedzialne za rozwój chorób autoimmunologicznych i przewlekłych stanów zapalnych. Dzięki temu umożliwia skuteczną kontrolę objawów takich jak zmiany skórne, bóle stawów czy objawy ze strony przewodu pokarmowego, jednocześnie minimalizując ryzyko osłabienia całego układu odpornościowego12. Stabilna farmakokinetyka i bezpieczeństwo potwierdzone w badaniach przedklinicznych sprawiają, że ryzankizumab stanowi nowoczesny i bezpieczny wybór w leczeniu wielu przewlekłych chorób zapalnych.


















