Neomycyna – dawkowanie leku

Jak dawkować neomycynę? Ogólne zasady

Neomycyna jest dostępna w różnych postaciach – jako tabletki do stosowania doustnego, maści, kremy, aerozole do stosowania na skórę, krople do oczu i uszu oraz czopki. Każda z tych form ma własny schemat dawkowania, który zależy od rodzaju schorzenia, wieku pacjenta oraz drogi podania¹²³.

Tabletki doustne

• Dorośli: w celu przygotowania do zabiegów chirurgicznych w obrębie jelit – zwykle 1 g co godzinę przez 4 godziny, a następnie 1 g co 4 godziny przez kolejne 24 godziny. Alternatywnie: 1 g 19, 18 i 9 godzin przed operacją¹.
• W encefalopatii wątrobowej: 4 do 12 g na dobę w dawkach podzielonych (1–3 g co 6 godzin), przez 5–7 dni¹.

Maści, kremy i aerozole na skórę

• Dorośli: nakładać cienką warstwę na chorobowo zmienioną skórę zwykle raz do dwóch razy na dobę, nie dłużej niż przez 7–14 dni, w zależności od produktu⁴⁵⁶.
• W przypadku kremów i maści z neomycyną w połączeniu z innymi substancjami (np. kortykosteroidy, natamycyna, polimyksyna B, bacytracyna), dawkowanie może wynosić od 2 do 5 razy na dobę, w zależności od produktu i nasilenia objawów⁷⁸⁹.
• W przypadku aerozoli na skórę – spryskiwać zmienione miejsca 1–3 sekundy z odległości 15–20 cm, 2 do 4 razy dziennie¹⁰¹¹.

Krople i maści do oczu, uszu

• Krople do oczu: 1–2 krople do worka spojówkowego 2–5 razy dziennie (dorośli, młodzież, dzieci powyżej 2 lat). Leczenie nie powinno trwać dłużej niż 7–10 dni³².
• Krople do uszu: 2–4 krople do przewodu słuchowego 2–4 razy na dobę. Po zakropleniu najlepiej pozostać w pozycji leżącej przez 15 minut³.
• Maści do oczu: niewielką ilość maści (pasek 1,5 cm) do worka spojówkowego 3–4 razy dziennie²¹².

Czopki i maści doodbytnicze

• Dorośli: jeden czopek rano, jeden wieczorem i po każdym wypróżnieniu przez 3–6 dni, do ustąpienia stanu zapalnego¹³.
• Maść doodbytnicza: nakładać niewielką ilość do odbytu i na zewnątrz rano, wieczorem i po wypróżnieniu, przez 3–6 dni¹⁴.

Dawkowanie neomycyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Tabletki doustne: nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. Dzieci 6–12 lat: 250–500 mg co 4 godziny przez 2–3 dni przed operacją. Dzieci powyżej 12 lat: 1 g co 4 godziny przez 2–3 dni¹.
• Maści, kremy, aerozole: większość preparatów nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 2 lub 12 lat, ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych⁴⁶.
• Krople i maści do oczu/uszu: w niektórych preparatach stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane, w innych bezpieczeństwo nie zostało określone³¹⁷.
• Czopki i maści doodbytnicze: przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat¹³¹⁴.

Pacjenci w podeszłym wieku

• Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, jednak osoby starsze są bardziej wrażliwe na działania niepożądane, zwłaszcza przy niewydolności nerek¹⁸¹⁶.
• W przypadku zaburzeń czynności nerek zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas¹⁹.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

• Stosowanie neomycyny u osób z niewydolnością nerek wymaga indywidualnego ustalenia dawki na podstawie stężenia leku we krwi¹⁴.
• W przypadku leków stosowanych miejscowo, unikać stosowania na duże powierzchnie skóry i długotrwale, ze względu na ryzyko uszkodzenia nerek²⁰¹⁶.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

• Nie zaleca się długotrwałego stosowania lub stosowania na dużą powierzchnię skóry u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby²¹.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

• Stosowanie neomycyny w okresie ciąży i karmienia piersią jest możliwe tylko w sytuacjach, gdy potencjalna korzyść przewyższa ryzyko dla płodu lub dziecka. Zawsze należy zachować szczególną ostrożność i stosować możliwie najniższe dawki przez najkrótszy czas⁴²².

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie neomycyny może się różnić w zależności od leczonej choroby. Na przykład w przypadku przygotowania do operacji w obrębie jelit dawki są wyższe i podawane częściej niż w leczeniu zakażeń skóry czy oczu¹. W leczeniu przewlekłym lub ostrym, czas trwania kuracji jest ściśle określony i nie powinien być przekraczany⁴⁶.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

• Nie należy stosować neomycyny w dawce większej niż 1 g na dobę w przypadku niektórych maści (co odpowiada 200 g maści Altabactin)²³.
• Przedawkowanie neomycyny może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie słuchu (ototoksyczność), uszkodzenie nerek (nefrotoksyczność), nudności, biegunka, zaburzenia oddychania²⁴²⁵.
• W przypadku miejscowego stosowania na duże powierzchnie skóry lub na uszkodzoną skórę, ryzyko wchłonięcia substancji i wystąpienia działań ogólnoustrojowych jest wyższe²⁰.

Neomycyna – przegląd dawkowania w tabeli

Neomycyna – bezpieczeństwo dawkowania w różnych postaciach

Neomycyna stosowana miejscowo (na skórę, do oczu, uszu) jest skuteczna w leczeniu zakażeń bakteryjnych, ale należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących dawki i czasu leczenia, by uniknąć powikłań, takich jak uszkodzenie nerek lub słuchu¹⁵¹⁸²⁰. W przypadku leków doustnych, regularne badania kontrolne są niezbędne u osób z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz u pacjentów starszych²⁸. W każdej sytuacji najważniejsze jest stosowanie się do zaleceń lekarza i nieprzekraczanie wskazanego czasu leczenia.