Czym jest eozynofilowe zapalenie przełyku?

Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE) to choroba, która może dotknąć osoby cierpiące na alergie. Przez długi czas była mylona z chorobą refluksową przełyku, ale naukowcy odkryli, że to zupełnie inne schorzenie. W EoE dochodzi do stanu zapalnego w przełyku, co może powodować trudności z przełykaniem i inne nieprzyjemne objawy. Historia badań nad tym schorzeniem sięga lat 80-tych XX wieku, ale dopiero w 1993 roku opisano ją jako odrębną jednostkę chorobową. Od tego czasu wiedza na temat EoE znacząco się poszerzyła, a choroba ta stała się istotnym problemem zdrowotnym na całym świecie.

Badania pokazują, że EoE dotyka głównie mężczyzn rasy kaukaskiej poniżej 50 roku życia, mieszkających na obszarach wiejskich, w chłodnym i suchym klimacie, oraz mających historię chorób alergicznych. “Eozynofilowe zapalenie przełyku zajmuje dziś wysoką pozycję pod względem częstości występowania wśród chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego i stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie” – podkreślają naukowcy badający to schorzenie. Co ciekawe, polscy lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadzili badanie, które wykazało, że aż u 12% osób z alergiami i dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego występuje EoE. Wszyscy ci pacjenci, oprócz EoE, cierpieli również na inne choroby alergiczne, najczęściej alergiczny nieżyt nosa występujący razem z alergią pokarmową.

Jakie czynniki wpływają na rozwój EoE?

Naukowcy odkryli również interesujące zależności związane z dwiema ważnymi substancjami w organizmie: eotaksyną-1 (która przyciąga komórki zapalne) oraz desmogleiną-1 (odpowiedzialną za utrzymanie prawidłowej struktury przełyku). U wszystkich pacjentów z EoE wykryto obecność eotaksyny-1, natomiast nie stwierdzono u nich desmogleiny-1. “Może to sugerować subkliniczny przebieg choroby lub pewną skłonność do rozwoju stanu zapalnego z udziałem eozynofilów w obrębie błony śluzowej” – wyjaśniają badacze. Jest to o tyle ważne, że ten sam wzorzec zaobserwowano również u wielu pacjentów, u których nie potwierdzono EoE w standardowym badaniu, co może oznaczać, że choroba ta występuje częściej niż dotychczas sądzono, ale w formach trudniejszych do wykrycia.

Wśród osób z alergią najczęściej występowały uczulenia na pyłki drzew (brzoza, olcha, leszczyna), trawy oraz roztocza kurzu domowego. Z alergenów pokarmowych dominowały orzechy laskowe i pszenica. W grupie osób z EoE, wszyscy pacjenci byli uczuleni na orzechy laskowe, a u większości występowała także alergia na roztocza kurzu domowego i pyłki brzozy. Warto zauważyć, że większość pacjentów w badanej grupie stosowała leki przeciwalergiczne, które mogą przypadkowo “leczyć” EoE, co utrudnia postawienie prawidłowej diagnozy. Coraz więcej uwagi poświęca się również roli mikrobioty jelitowej oraz czynnikom środowiskowym, takim jak zmiany klimatyczne, narażenie na mikroplastik czy dym tytoniowy, które mogą przyczyniać się do rozwoju EoE.

“Rozpoznanie potencjalnej obecności różnych fenotypów eozynofilowego zapalenia przełyku u pacjentów z alergiami i objawami żołądkowo-jelitowymi może pomóc specjalistom w skuteczniejszym diagnozowaniu i leczeniu tych pacjentów” – podsumowują autorzy badania. Badanie to pokazuje, jak ważne jest kompleksowe podejście do diagnostyki u pacjentów z alergiami i dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Być może w przyszłości specjalne badania staną się standardem w diagnostyce EoE, pozwalając na wykrycie również mniej oczywistych postaci tej choroby. Dla pacjentów z alergiami, którzy doświadczają problemów z przełykaniem, zgagi czy bólu w nadbrzuszu, warto wspomnieć o możliwości występowania EoE podczas wizyty u lekarza, szczególnie jeśli są uczuleni na orzechy laskowe, roztocza kurzu domowego czy pyłki brzozy.

Podsumowanie

Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE) jest chorobą alergiczną prowadzącą do stanu zapalnego przełyku, która została wyodrębniona jako osobna jednostka chorobowa w 1993 roku. Dotyka głównie mężczyzn rasy kaukaskiej poniżej 50 roku życia, mieszkających na terenach wiejskich w chłodnym klimacie. Według badań przeprowadzonych przez Warszawski Uniwersytet Medyczny, EoE występuje u 12% osób z alergiami i problemami przewodu pokarmowego. Kluczową rolę w rozwoju choroby odgrywają dwie substancje: eotaksyna-1 oraz desmogleina-1. Pacjenci z EoE najczęściej są uczuleni na orzechy laskowe, roztocza kurzu domowego i pyłki brzozy. Na rozwój choroby mogą wpływać również czynniki środowiskowe, takie jak zmiany klimatyczne, mikroplastik czy dym tytoniowy.