Spis treści

• Wprowadzenie
• Działania niepożądane leku XEOMIN
• Skutki uboczne w zależności od wskazania
• Postępowanie w przypadku przedawkowania
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Wprowadzenie

XEOMIN to lek zawierający neurotoksynę botulinową typu A, stosowany w leczeniu różnych schorzeń neurologicznych i mięśniowych. Jak każdy lek, XEOMIN może powodować działania niepożądane, które mogą być związane z samą substancją czynną, procedurą wstrzyknięcia lub jednym i drugim. W tym artykule omówimy najczęstsze i najważniejsze skutki uboczne związane z jego stosowaniem.

Działania niepożądane leku XEOMIN

Działania niepożądane mogą wystąpić w ciągu pierwszego tygodnia po leczeniu i zazwyczaj mają charakter przemijający. Mogą one obejmować:

• Miejscowe osłabienie mięśni – osłabienie mięśni w miejscu wstrzyknięcia leku^[1].
• Ból w miejscu wstrzyknięcia – ból, stan zapalny, uczucie mrowienia, osłabione odczuwanie dotyku, nadwrażliwość na dotyk, obrzęki, zaczerwienienie skóry, świąd, miejscowe zakażenie, krwiak, krwawienie i/lub zasinienie^[1].
• Reakcje alergiczne – w rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie i/lub nagłe reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, choroba posurowicza, pokrzywka, obrzęk tkanek miękkich i duszność^[1].
• Rozprzestrzenianie się toksyny – bardzo rzadko zgłaszano działania niepożądane związane z rozprzestrzenianiem się toksyny do miejsc odległych od miejsca wstrzyknięcia, wywołujące objawy zgodne z działaniem toksyny botulinowej typu A, takie jak nadmierne osłabienie mięśni, zaburzenia połykania i/lub przypadkowe zakrztuszenie pożywieniem lub napojami^[1].

Skutki uboczne w zależności od wskazania

Skutki uboczne mogą różnić się w zależności od wskazania, w którym stosowany jest lek XEOMIN. Poniżej przedstawiamy najczęstsze działania niepożądane dla poszczególnych wskazań:

Kurcz powiek (blefarospazm) i kurcz obejmujący jedną połowę twarzy (połowiczy kurcz twarzy)

• Bardzo często: Opadanie powieki^[2].
• Często: Zespół suchego oka, niewyraźne widzenie, zaburzenie widzenia, uczucie suchości w jamie ustnej, ból w miejscu wstrzyknięcia^[2].
• Niezbyt często: Ból głowy, osłabienie mięśni twarzy (porażenie nerwu twarzowego), podwójne widzenie, nasilone łzawienie, zaburzenia przełykania (dysfagia), zmęczenie, osłabienie mięśni, wysypka^[2].

Kręcz szyi (kurczowy kręcz szyi)

• Bardzo często: Zaburzenia połykania (dysfagia)^[2].
• Często: Ból szyi, osłabienie mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni), sztywność mięśni i stawów, skurcz mięśni, ból głowy, zawroty głowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, osłabienie (astenia), suchość w jamie ustnej, nudności, nasilona potliwość, infekcje górnych dróg oddechowych, osłabienie (stan przedomdleniowy)^[2].
• Niezbyt często: Zaburzenia mowy (dysfonia), skrócenie oddechu (duszność), wysypka^[2].

Zwiększone napięcie mięśni/niekontrolowana sztywność mięśni ramion, rąk lub dłoni (spastyczność kończyny górnej)

• Często: Suchość w jamie ustnej^[2].
• Niezbyt często: Ból głowy, zmniejszenie czucia dotyku (niedoczulica), osłabienie mięśni, ból kończyn, ogólne osłabienie (astenia), ból mięśni, zaburzenia połykania (dysfagia), nudności^[2].
• Częstość nieznana: Ból w miejscu wstrzyknięcia^[2].

Przewlekłe ślinienie się (ślinotok) u dorosłych

• Często: Suchość w jamie ustnej, zaburzenia połykania (dysfagia), uczucie kłucia i mrowienia (parestezje)^[2].
• Niezbyt często: Zagęszczona ślina, zaburzenia mowy, zaburzenia smaku^[2].

Przewlekłe ślinienie się (ślinotok) u dzieci i młodzieży

• Niezbyt często: Zaburzenia połykania (dysfagia)^[2].
• Częstość nieznana: Suchość w jamie ustnej, zagęszczona ślina, ból w jamie ustnej, próchnica zębów^[2].

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Objawy przedawkowania leku XEOMIN mogą obejmować ogólne osłabienie, opadanie powieki, podwójne widzenie, zaburzenia oddychania, zaburzenia mowy oraz paraliż mięśni oddechowych lub zaburzenia połykania, które mogą prowadzić do zapalenia płuc^[1]. W razie wystąpienia objawów przedawkowania pacjent lub ktoś z jego otoczenia powinien natychmiast wezwać pogotowie, może być wymagana hospitalizacja. Niezbędna może stać się kilkudniowa opieka lekarska i wspomaganie oddychania^[1].

Słownik pojęć

• Neurotoksyna botulinowa typu A – substancja czynna leku XEOMIN, która blokuje przewodzenie cholinergiczne w obrębie połączenia nerwowo-mięśniowego, powodując zwiotczenie mięśni lub zmniejszenie wydzielania śliny.
• Dysfagia – zaburzenia połykania, które mogą prowadzić do problemów z oddychaniem i zwiększonego ryzyka zachłyśnięcia się.
• Parestezje – uczucie kłucia i mrowienia, które może wystąpić w miejscu wstrzyknięcia leku.
• Wstrząs anafilaktyczny – ciężka, nagła reakcja alergiczna, która może prowadzić do trudności w oddychaniu, obrzęku twarzy i gardła oraz spadku ciśnienia krwi.
• Choroba posurowicza – reakcja alergiczna na surowicę obecną w leku, objawiająca się m.in. wysypką, gorączką i bólem stawów.

Materiały źródłowe

• [1]: Ulotka leku XEOMIN
• [2]: Charakterystyka produktu leczniczego XEOMIN