Reklama

Szczepionka BCG – bezpieczeństwo stosowania w praktyce

Stosowanie szczepionki przeciw gruźlicy (BCG) liofilizowanej wymaga szczególnej ostrożności u osób z zaburzeniami odporności, noworodków o niskiej masie urodzeniowej, a także u kobiet w ciąży. W niektórych przypadkach szczepienie należy odroczyć lub całkowicie z niego zrezygnować12.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Szczepionka BCG nie powinna być stosowana u kobiet w ciąży, niezależnie od sytuacji klinicznej13. Mimo że nie odnotowano szkodliwego wpływu na płód, szczepienie w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyść ze szczepienia przewyższa ryzyko – na przykład w regionach o bardzo wysokim zagrożeniu gruźlicą3. Karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do podania szczepionki BCG, a szczepienie matki nie wiąże się z ryzykiem dla dziecka karmionego piersią43. Nie ma danych wskazujących, by substancja przenikała do mleka matki i szkodziła dziecku.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Szczepionka przeciwgruźlicza BCG nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn lub wpływ ten jest nieistotny. Po jej podaniu nie obserwuje się objawów, które ograniczałyby te czynności56.

Ważne dla pacjentów z zaburzeniami odporności:

  • Szczepionka BCG jest przeciwwskazana u osób z pierwotnymi lub wtórnymi niedoborami odporności, w tym u pacjentów zakażonych HIV, leczonych immunosupresyjnie (np. kortykosteroidami, lekami biologicznymi) oraz u pacjentów po przeszczepieniu narządów lub szpiku17.
  • Nie należy szczepić dzieci, których matki były leczone immunosupresyjnie w czasie ciąży, do czasu wykluczenia wpływu leków na dziecko12.
  • U pacjentów z nieokreślonym stanem odporności szczepienie powinno być odroczone do czasu diagnostyki7.
  • Szczepionka nie powinna być podawana osobom z nowotworami układu krwiotwórczego lub siateczkowo-śródbłonkowego87.

Interakcje z alkoholem

W dokumentacji nie opisano szczególnych interakcji szczepionki BCG z alkoholem. Brak jest informacji o poważnych skutkach łączenia szczepionki z alkoholem, jednak – jak w przypadku wszystkich szczepień – warto zachować ostrożność i unikać spożywania alkoholu w dniu szczepienia910.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Brak jest szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawkowania lub przeciwwskazań dla szczepionki BCG u osób z niewydolnością nerek. Należy jednak pamiętać o indywidualnej ocenie stanu zdrowia przed podaniem szczepionki12.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

Nie ma szczegółowych danych wskazujących na konieczność modyfikacji dawkowania szczepionki BCG u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Decyzję o szczepieniu należy podejmować indywidualnie, oceniając ogólny stan zdrowia pacjenta12.

Stosowanie szczepionki BCG u seniorów

Szczepionka BCG może być stosowana u osób dorosłych, w tym u seniorów, jeśli istnieją wskazania do szczepienia. Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania wyłącznie ze względu na wiek, jednak u osób starszych należy zachować ostrożność ze względu na możliwe współistniejące schorzenia oraz ewentualne zaburzenia odporności112.

Najważniejsze przeciwwskazania do szczepienia BCG:

  • Przeciwwskazane u osób z potwierdzonym lub podejrzewanym zakażeniem HIV, u pacjentów z nowotworami układu krwiotwórczego, po przeszczepieniu narządów lub szpiku oraz u osób z ciężkimi chorobami przewlekłymi17.
  • Nie należy szczepić osób z ostrą infekcją przebiegającą z gorączką oraz uogólnionymi zmianami skórnymi82.
  • Przeciwwskazaniem jest również znana nadwrażliwość na składniki szczepionki12.
  • W przypadku noworodków o masie ciała poniżej 2000 g, szczepienie należy odroczyć do czasu osiągnięcia odpowiedniej masy1.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Szczególną ostrożność należy zachować u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤28. tygodnia ciąży). W tej grupie zaleca się monitorowanie czynności oddechowych przez 48-72 godziny po szczepieniu, zwłaszcza jeśli występowały wcześniej objawy niedojrzałości układu oddechowego1213. Szczepienie należy odroczyć także u noworodków w niestabilnym stanie klinicznym oraz u osób z zaostrzeniem chorób przewlekłych82. W przypadku dodatniego wyniku próby tuberkulinowej szczepienie nie jest wskazane i może prowadzić do ciężkiej reakcji miejscowej14.

Podsumowanie bezpieczeństwa szczepionki BCG w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Kobiety w ciąży Nie zalecane Wyjątek: wysokie ryzyko gruźlicy, gdy korzyść przewyższa ryzyko
Karmiące piersią Można stosować Brak szkodliwego wpływu na dziecko
Prowadzenie pojazdów Można stosować Brak wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów
Pacjenci z niewydolnością nerek Można stosować Indywidualna ocena stanu zdrowia
Pacjenci z niewydolnością wątroby Można stosować Indywidualna ocena stanu zdrowia
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Zachować ostrożność przy współistniejących schorzeniach
Pacjenci z zaburzeniami odporności Nie stosować Przeciwwskazane u osób z niedoborami odporności, HIV, po przeszczepieniu
Noworodki o masie < 2000 g Nie stosować Szczepienie po osiągnięciu odpowiedniej masy
Ostra infekcja/gorączka Odroczyć szczepienie Szczepić po ustąpieniu objawów
Interakcje z alkoholem Zachować ostrożność Brak szczególnych danych

Szczepionka BCG – bezpieczeństwo i ostrożność u wybranych pacjentów

Szczepionka przeciw gruźlicy (BCG) liofilizowana jest generalnie bezpieczna dla większości osób, jednak jej stosowanie wymaga zachowania szczególnej ostrożności u osób z zaburzeniami odporności, kobiet w ciąży oraz noworodków o niskiej masie urodzeniowej. U pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami nerek lub wątroby decyzję o szczepieniu podejmuje się indywidualnie, po uwzględnieniu ogólnego stanu zdrowia. Brak jest istotnych interakcji z alkoholem, a szczepionka nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa szczepienia, warto omówić sytuację z lekarzem.

Pytania i odpowiedzi

JSON ERROR: Syntax error

Brak pytań i odpowiedzi

Reklama
Reklama