Reklama
Z tego materiału dowiesz się:
  • Czym jest krzemionka uwodniona i jak różni się od zwykłej krzemionki
  • Jakie funkcje pełni w kosmetykach – od past do zębów po pudry i peelingi
  • Jak działa żelowy preparat na bazie kwasu ortokrzemowego stosowany na skórę
  • W jakich przypadkach zewnętrzne stosowanie krzemionki może przynieść ulgę
  • Na co uważać i jak bezpiecznie korzystać z preparatów zawierających tę substancję

Czym jest krzemionka uwodniona?

Krzemionka uwodniona (nazwa INCI: Hydrated Silica) to forma amorficznej, czyli bezpostaciowej krzemionki, w której strukturze znajdują się cząsteczki wody. Występuje jako drobny, biały, bezwonny proszek lub – po dalszym przetworzeniu – jako żel czy zol (koloid). Chemicznie jej podstawowym składnikiem jest kwas ortokrzemowy o wzorze H₄SiO₄·nH₂O.

Krzemionkę uwodnioną można pozyskiwać zarówno z naturalnych źródeł mineralnych, jak i otrzymywać syntetycznie. W uproszczeniu: piasek (krystaliczna krzemionka) jest podgrzewany z węglanem sodu, rozpuszczany w wodzie tworząc ciekły krzemian sodu, a następnie mieszany z kwasem i wytrącany – w ten sposób powstaje biały proszek uwodnionej krzemionki. Wielkość cząstek decyduje potem o tym, do jakiego zastosowania trafi gotowy produkt.

W aptekach i sklepach zielarskich spotkasz ją najczęściej pod postacią żelu lub zolu, gdzie pełni rolę aktywną – jako forma krzemu dostępna do stosowania na skórę.

Jaką rolę pełni krzemionka uwodniona w kosmetykach?

W kosmetyce krzemionka uwodniona ma przede wszystkim funkcje technologiczne – poprawia właściwości produktu, a nie bezpośrednio skórę. W zależności od wielkości cząstek i postaci może pełnić kilka różnych ról jednocześnie:

  • Środek ścierny i polerujący – w pastach do zębów pomaga mechanicznie usuwać osady i płytkę nazębną, delikatnie polerując szkliwo. To jedno z jej najczęstszych zastosowań.
  • Absorbent sebum – pochłania nadmiar tłuszczu wydzielanego przez skórę, dzięki czemu produkty z jej udziałem matują cerę i przedłużają efekt świeżości. Szczególnie przydatna w kosmetykach dla cery tłustej i mieszanej.
  • Stabilizator emulsji i zagęstnik – poprawia konsystencję kremów i żeli, zapobiega ich rozwarstwianiu i wydłuża trwałość.
  • Środek przeciwzbrylający – w pudrach i produktach sypkich zapobiega sklejaniu się cząstek, zapewniając gładką aplikację.
  • Substancja matująca i wygładzająca – w podkładach, pudrach i kosmetykach kolorowych nadaje skórze jedwabiste wykończenie i minimalizuje widoczność porów.

Znajdziesz ją zatem w pastach do zębów, pudrach i podkładach matujących, suchych szamponach, peelingach do twarzy i ciała, kremach dla cery tłustej, antyperspirantach, dezodorantach oraz kosmetykach do stylizacji włosów.

Bezpieczeństwo krzemionki uwodnionej w kosmetykach:
  • Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał krzemionkę uwodnioną za bezpieczny składnik kosmetyczny już w 2009 roku, a ocenę tę podtrzymał w 2019 roku na podstawie nowych danych.
  • Substancja wykazuje minimalny potencjał drażniący skórę i oczy – jest dobrze tolerowana przez różne typy skóry, w tym wrażliwą.
  • Nie wykazuje działania uczulającego ani toksycznego przy stosowaniu zewnętrznym i nie wchodzi w reakcje z innymi składnikami kosmetycznymi.
  • Jest niekomedogenna – nie zatyka porów.
  • Uwaga: przy bardzo częstym stosowaniu produktów z dużą zawartością cząstek ściernych (np. mocno polerujących past do zębów) może dochodzić do nadmiernego ścierania szkliwa. Wybierając pastę, warto szukać takich z certyfikatem bezpieczeństwa ścieralności.
  • W formie nanomateriałów – ocena bezpieczeństwa wymaga dodatkowych badań; SCCS (Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów) wskazał na potrzebę uzupełnienia danych dotyczących wchłaniania przez skórę.

Krzemionka uwodniona jako preparat apteczny – żel kwasu ortokrzemowego

Odrębną kategorią są preparaty apteczne i zielarskie, w których krzemionka uwodniona – w postaci żelu lub zolu kwasu ortokrzemowego – pełni rolę aktywnego składnika aplikowanego na skórę. Skład takich preparatów jest bardzo prosty: woda, krzemian sodu i kwas cytrynowy. Nie zawierają konserwantów, barwników ani aromatów.

Zewnętrznie preparaty te stosuje się przy różnych problemach skórnych:

  • Rany, otarcia i drobne uszkodzenia skóry – kwas ortokrzemowy przyspiesza gojenie i aktywizuje proces tworzenia nowej tkanki.
  • Oparzenia, w tym oparzenia słoneczne – działa ochładzająco i łagodząco, przynosi szybką ulgę.
  • Stany zapalne skóry, opuchlizny, wyprzenia, maceracje, pęcherze i odgnioty.
  • Ukąszenia owadów – łagodzi swędzenie i stan zapalny.
  • Nadmierna potliwość rąk i nóg.
  • Stany zapalne jamy ustnej, krwawienie dziąseł, uszkodzenia od protez zębowych – preparat stosuje się wówczas jak pastę do zębów lub pozostawia na zmienionych chorobowo miejscach.
Jak prawidłowo stosować żelowy preparat z krzemionką uwodnioną:
  • Na skórę: nałożyć cienką warstwę żelu na zmienione miejsce i pozostawić przez 10–15 minut, aż do całkowitego wyschnięcia. Nadmiar usunąć wilgotnym wacikiem. Zabieg powtarzać w miarę potrzeb.
  • W jamie ustnej: stosować jak pastę do zębów lub do mycia protez. Przy stanach zapalnych niewielką porcję rozprowadzić językiem na chore miejsca i pozostawić bez płukania.
  • Preparat zawsze pobierać czystą szpatułką – zapobiega to zanieczyszczeniu żelu.
  • Chronić przed zamarzaniem i silnym światłem słonecznym – przechowywać w temperaturze pokojowej.
  • Nie stosować bezpośrednio razem z lekami – zachować odstęp czasowy.
  • Przed pierwszym użyciem przetestować na małym obszarze skóry.

Wpływ na włosy, paznokcie i skórę

Zewnętrzne stosowanie preparatów żelowych z kwasem ortokrzemowym wiąże się z działaniem na struktury keratynowe. Preparaty te mogą ograniczać wypadanie włosów, przyspieszać ich wzrost oraz nadawać im elastyczność i blask. Na paznokcie działają wzmacniająco – zwiększają ich wytrzymałość i wspierają wzrost.

Na skórę kwas ortokrzemowy działa wielokierunkowo: poprawia jej wygląd, ogranicza przedwczesne zwiotczenie i usuwa podrażnienia. Nadaje się do pielęgnacji każdego rodzaju skóry. Regularnie stosowany może poprawiać kondycję tkanki łącznej i wzmacniać zdolności obronne organizmu wobec zakażeń skórnych.

Podsumowanie – co warto zapamiętać?

Krzemionka uwodniona to wszechstronna substancja, która w zależności od postaci pełni zupełnie różne funkcje. W kosmetykach działa głównie technologicznie – matuje, zagęszcza, ściera i absorbuje – i jest uznana za bezpieczny składnik. W formie żelu kwasu ortokrzemowego to preparat do stosowania zewnętrznego przy stanach zapalnych, uszkodzeniach skóry i problemach z włosami oraz paznokciami. Preparat pobieraj zawsze czystą szpatułką, chroń przed mrozem i silnym słońcem oraz nie stosuj go bezpośrednio razem z lekami. Jeśli po kilku aplikacjach nie widzisz poprawy lub pojawia się podrażnienie, warto skonsultować się ze specjalistą.

Pytania i odpowiedzi

Do czego służy krzemionka uwodniona w paście do zębów?

W pastach do zębów krzemionka uwodniona pełni rolę łagodnego środka ściernego i polerującego – pomaga mechanicznie usuwać osady i płytkę nazębną ze szkliwa. Może też działać jako zagęstnik nadający paście odpowiednią konsystencję żelu.

Czy krzemionka uwodniona jest bezpieczna dla skóry?

Tak, Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał krzemionkę uwodnioną za bezpieczny składnik kosmetyczny, potwierdzając tę ocenę zarówno w 2009, jak i 2019 roku. Wykazuje minimalny potencjał drażniący skórę i oczy, jest dobrze tolerowana przez skórę wrażliwą i nie działa uczulająco.

Jak stosować żel z krzemionką uwodnioną na skórę?

Cienką warstwę żelu nakłada się na zmienione miejsce i pozostawia przez 10–15 minut, aż do wyschnięcia. Nadmiar usuwa się wilgotnym wacikiem. Ważne, by preparat pobierać zawsze czystą szpatułką i nie stosować go bezpośrednio razem z lekami.

W jakich kosmetykach znajdę krzemionkę uwodnioną?

Krzemionkę uwodnioną znajdziesz przede wszystkim w pastach do zębów, pudrach i podkładach matujących, suchych szamponach, peelingach do twarzy i ciała, kremach dla cery tłustej oraz antyperspirantach i dezodorantach.

Czy żelowy preparat z kwasem ortokrzemowym można stosować w jamie ustnej?

Tak, preparat żelowy na bazie kwasu ortokrzemowego można stosować jako pastę do zębów lub do mycia protez dentystycznych. Przy stanach zapalnych jamy ustnej niewielką porcję należy rozprowadzić językiem na chorych miejscach i pozostawić bez płukania.

Reklama
Reklama