Reklama

Dimenhydrynat – ogólna charakterystyka działań niepożądanych

Dimenhydrynat to substancja czynna, która stosowana jest przede wszystkim w leczeniu nudności i wymiotów, szczególnie w przypadku choroby lokomocyjnej1. Podobnie jak inne leki, może powodować działania niepożądane, choć nie występują one u wszystkich pacjentów. Większość działań niepożądanych ma łagodny charakter i ustępuje samoistnie po kilku dniach stosowania234. Ich częstość i nasilenie mogą się różnić w zależności od postaci leku (tabletki, tabletki powlekane), dawki, czasu stosowania, a także indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, stan zdrowia czy równoczesne stosowanie innych leków5. Działania niepożądane mogą być również odmienne, gdy dimenhydrynat stosowany jest samodzielnie lub w połączeniu z innymi substancjami, na przykład z cynaryzyną234.

Należy pamiętać, że przy stosowaniu każdego leku zawsze rozważa się stosunek korzyści do ryzyka, a decyzja o rozpoczęciu terapii powinna uwzględniać możliwość wystąpienia działań niepożądanych5.

Najczęstsze działania niepożądane dimenhydrynatu

Niektóre działania niepożądane występują częściej i mają zwykle łagodny charakter. Do najczęstszych należą:

  • Senność, uczucie zmęczenia, ospałość lub oszołomienie – mogą pojawić się u około 8% pacjentów i zwykle ustępują samoistnie nawet podczas dalszego stosowania leku234.
  • Suchość w jamie ustnej – zgłaszana przez około 5% pacjentów, najczęściej mija po kilku dniach234.
  • Zawroty głowy oraz zaburzenia koncentracji5.
  • Bóle głowy5.
  • Nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, bóle brzucha5.

Działania niepożądane występujące rzadziej

Niektóre skutki uboczne pojawiają się rzadziej, ale mogą być bardziej uciążliwe. Należą do nich:

  • Bezsenność5.
  • Zaburzenia widzenia, w tym zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego56.
  • Trudności w oddawaniu moczu56.
  • Osłabienie mięśni5.
  • Zmniejszenie łaknienia5.
  • Pocenie się, wysypka, nadwrażliwość skóry na światło słoneczne56.
  • Drżenia, nerwowość, parestezje (uczucie mrowienia), szum w uszach678.
  • Dyspepsja (dolegliwości trawienne)678.
Ważne: U dzieci, zwłaszcza podczas stosowania większych dawek lub długotrwałego leczenia, mogą pojawić się tzw. reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, niepokój, drżenie czy trudności ze snem. Takie objawy mogą wymagać przerwania leczenia i kontaktu z lekarzem. Długotrwałe stosowanie dimenhydrynatu może prowadzić do rozwoju zależności lekowej9.

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane

Do rzadziej występujących skutków ubocznych należą:

  • Tachykardia (przyspieszone bicie serca), niedociśnienie5.
  • Niedokrwistość hemolityczna, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna (zmiany w morfologii krwi)5234.
  • Zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna5.
  • Złuszczające zapalenie skóry, silne reakcje alergiczne, nadwrażliwość na światło56.
  • Drgawki, amnezja (utrata pamięci), paradoksalna pobudliwość (szczególnie u dzieci)678.
  • Pogorszenie istniejącej jaskry zamykającego się kąta678.
  • Odwracalna agranulocytoza (poważny spadek liczby białych krwinek)678.

Działania niepożądane związane z preparatami złożonymi

W przypadku preparatów, w których dimenhydrynat występuje razem z cynaryzyną, mogą pojawić się także działania niepożądane charakterystyczne dla drugiej substancji czynnej, np. zaparcia, zwiększenie masy ciała, uczucie ucisku w klatce piersiowej, żółtaczka cholestatyczna, zaburzenia ruchowe czy rumieniowate reakcje skórne678.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde podejrzenie wystąpienia działania niepożądanego po zastosowaniu dimenhydrynatu powinno być zgłaszane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Zgłoszenie można przesłać za pośrednictwem strony internetowej: https://smz.ezdrowie.gov.pl9101112.

Tabela – działania niepożądane dimenhydrynatu według układów narządowych i częstości występowania

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ nerwowy Senność, ospałość, zmęczenie, oszołomienie Bóle głowy Parestezje, drżenia, nerwowość, zaburzenia koncentracji Drgawki, amnezja, szum w uszach Paradoksalna pobudliwość (zwłaszcza u dzieci)
Układ krwiotwórczy Leukopenia Małopłytkowość Niedokrwistość aplastyczna Niedokrwistość hemolityczna Odwracalna agranulocytoza
Układ pokarmowy Suchość w jamie ustnej Bóle brzucha, nudności, biegunka Dyspepsja, zaparcia (w preparatach z cynaryzyną)
Skóra i tkanka podskórna Pocenie się, wysypka Nadwrażliwość na światło, skórne reakcje alergiczne Złuszczające zapalenie skóry Reakcje rumieniowate, liszaj płaski (w preparatach z cynaryzyną)
Oko Zaburzenia widzenia Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego Pogorszenie jaskry zamykającego się kąta
Nerki i drogi moczowe Trudności w oddawaniu moczu
Wątroba i drogi żółciowe Zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka cholestatyczna
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia, niedociśnienie
Psychiczne Pobudzenie, zaburzenia snu, niepokój Zależność lekowa (przy długotrwałym stosowaniu)

5234

Wskazówka: Większość działań niepożądanych dimenhydrynatu ma łagodny i przemijający charakter. Jednak w przypadku pojawienia się objawów takich jak silna reakcja alergiczna (np. obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu), drgawki czy objawy zaburzeń krwi, należy niezwłocznie zwrócić się o pomoc medyczną. Zawsze warto obserwować reakcje organizmu na lek i zgłaszać wszelkie niepokojące objawy.

Dimenhydrynat – działania niepożądane w praktyce

Podsumowując, dimenhydrynat może powodować szereg działań niepożądanych, jednak najczęściej mają one łagodny przebieg i ustępują samoistnie. Warto pamiętać, że w przypadku dzieci mogą wystąpić reakcje paradoksalne, a długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia. Profil działań niepożądanych może różnić się w zależności od stosowanej postaci leku, obecności innych substancji czynnych oraz indywidualnych cech pacjenta5234.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane dimenhydrynatu?

Do najczęstszych działań niepożądanych należą senność, uczucie zmęczenia, ospałość, oszołomienie oraz suchość w jamie ustnej. Objawy te mają zwykle łagodny charakter i ustępują po kilku dniach stosowania.

Czy działania niepożądane dimenhydrynatu różnią się w zależności od postaci leku?

Tak, profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od postaci leku, dawki, czasu stosowania oraz obecności innych substancji czynnych w preparacie.

Czy dzieci są bardziej narażone na działania niepożądane dimenhydrynatu?

U dzieci mogą wystąpić reakcje paradoksalne, takie jak pobudzenie, niepokój, drżenie czy trudności ze snem, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu.

Jak zgłosić działanie niepożądane po zastosowaniu dimenhydrynatu?

Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL za pośrednictwem strony internetowej https://smz.ezdrowie.gov.pl.

Reklama
Reklama