Jak podać dziecku antybiotyk i kiedy zaczyna działać? Poradnik dla rodziców

Kiedy stosujemy antybiotyk dla dzieci?

Antybiotyki to leki, które często stosowanie są wśród małych pacjentów – w przypadku chorób o podłożu bakteryjnym. Istnieje również antybiotyk o działaniu przeciwgrzybiczym – nystatyna – stosowana w przypadku grzybiczego zapalenia jamy ustnej u dzieci. Warto zatem pamiętać, że antybiotyki nie wykazują działania przeciwwirusowego, więc nie mogą być używane do leczenia chorób o podłożu wirusowym. Antybiotyki mogą zabijać bakterie – mówimy wtedy o ich działaniu bakteriobójczym lub mogą hamować rozmnażanie bakterii – mówimy wtedy o działaniu bakteriostatycznym antybiotyku. Ważne jest, aby antybiotyk był stosowany tylko wtedy kiedy pewne jest, że dane schorzenie wywołane zostało przez bakterię. Nierozważne stosowanie antybiotyków prowadzi do rozwoju opornych szczepów bakterii – bakterie stają się oporne na dostępne antybiotyki. Czy istnieją bariery wiekowe, od których możemy podać antybiotyk dla niemowlaka [1]?

Od kiedy podać niemowlakowi antybiotyk?

Nie da się określić granicy wiekowej, od której można podać niemowlakowi antybiotyk. Wszystko zależy od wskazań medycznych, historii choroby dziecka, stosowanych leków i decyzji lekarza. Natomiast lekarze mają do dyspozycji wiele antybiotyków, dlatego jeśli zajdzie taka potrzeba, to antybiotykoterapia może zostać wdrożona nawet od 1. dnia życia małego pacjenta. Natomiast pytanie dotyczące antybiotyków dla niemowlaka często zadawane jest przy okazji obliczania dawkowania. Prostsze kalkulacje prezentujemy w dalszej części artykułu, ale polecamy również sprawdzić kalkulator antybiotyku dla dzieci dostępny na naszym portalu. Zastanówmy się, jakie formy antybiotyków dla dzieci występują? Jak podać dziecku antybiotyk w zawiesinie, aby przyjął całą dawkę?

W jakiej formie występują antybiotyki dla dziecka?

Jeśli chodzi o postać, jaką może przyjmować antybiotyk dla niemowlaka, to najczęściej stosuje się te najprostsze w podaniu, czyli płynne formy doustne, czopki albo zastrzyki. Antybiotyki dla starszych dzieci mogą być podawane również w formie tabletek do połykania. W rzeczywistości wszystko zależy od zdolności dziecka do połykania i możliwości doboru dawki. Poniżej przedstawiamy wszystkie możliwe postacie leków antybiotyków dla dzieci:

• zawiesina doustna;
• granulat do sporządzania zawiesiny doustnej;
• tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej;
• tabletki rozpuszczalne;
• kapsułki;
• tabletki;
• czopki;
• roztwór do wstrzykiwań;
• roztwór do nebulizacji.

Jak podać dziecku antybiotyk?

Przed podaniem leku konieczne jest zapoznanie się z treścią ulotki dołączonej do opakowania i zwrócić uwagę przede wszystkim na to jak przygotować antybiotyk, który po zakupie w aptece ma postać granulatu do sporządzenia zawiesiny doustnej. Najczęściej do przygotowania takiej zawiesiny wystarczy chłodna przegotowana woda (nie wolno wlewać gorącej wody do butelki zawierającej granulat). Często słyszymy poradę, żeby dolać wody do kreski zamieszczonej na opakowaniu. Jednak zwykle istnieje też informacja co do objętości wody (np. 28 ml). Najlepiej użyć strzykawki i dolać nią odpowiednią objętość, aby nie doszło do pomyłki. Jak obliczyć dawkę antybiotyku u dziecka? Można skorzystać z naszego kalkulatora antybiotyku dla dzieci lub zerknąć na poniższy przykład.

Dawka należna do podania powinna zostać obliczona przez lekarza pediatrę (obliczając taką dawkę, trzeba wziąć pod uwagę masę ciała dziecka). Na przykład:

• waga dziecka = 25 kg
• jednorazowa dawka antybiotyku = 7 mg/kg masy ciała (mg/kg/m.c.)
• w 5 ml zawiesiny z antybiotykiem znajduje się 250 mg leku.

Obliczenie dawki antybiotyku dla dziecka:

• 25 kg x 7 mg/kg m.c. = 175 mg – to jednorazowa dawka antybiotyku dla dziecka o masie ciała równej 25 kg.

Skoro w 5 ml zawiesiny znajduje się 250 mg leku, to 175 mg leku znajduje się w:

• (175 mg x 5 ml) / 250 mg = 3,5 ml przygotowanej zawiesiny [2].

Rodzice zastanawiają się też pewnie, jak często podawać dziecku antybiotyk. Jeśli jest napisane: “Antybiotyk 3 razy dziennie”, to co ile godzin podać? W takim wypadku należy podawać lek co 8 godzin. Jeśli w zaleceniach lekarza napisane jest “Antybiotyk 2 razy dziennie” to podajemy co 12 godzin. W celu zapewnienia optymalnego działania leku należy przestrzegać tych okresów.

Kiedy zaczyna działać antybiotyk u dziecka?

Pierwsze efekty właściwej antybiotykoterapii widoczne są po 2-3 dobach regularnego stosowania leku. W tym czasie może nie być widoczna jeszcze poprawa stanu zdrowia. Nie wolno wtedy przerywać terapii. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem.

Jak przechowywać przygotowany antybiotyk?

Przechowywanie przygotowanej zawiesiny zależy od rodzaju antybiotyku. Niektóre zawiesiny można przechowywać w temperaturze pokojowej, niektóre zaś wymagają pozostawienia ich po przygotowaniu w temperaturze 2-8℃ – czyli w lodówce. Co do dokładnie znaczy stwierdzenie „przechowywać w lodówce”? Znaczy to, że lek powinien zostać umieszczony na środkowej półce w lodówce, w taki sposób, aby znajdował się daleko od ścianek lodówki. Nie powinien być umieszczany w drzwiach lodówki, które często są otwierane. Nie jest dopuszczalne, aby lek był zamrażany.

Podsumowanie

Antybiotyk dla dzieci to lek stosowany wyłącznie w przypadku zakażeń bakteryjnych, co jest kluczowe, by unikać oporności bakterii na leczenie. Antybiotyk dla niemowlaka może być stosowany już od pierwszych dni życia, jeśli wymaga tego sytuacja medyczna i zadecyduje o tym lekarz. Najczęściej stosowaną formą leku jest zawiesina doustna, której przygotowanie wymaga precyzji – szczególnie ważne jest dokładne odmierzanie wody i przestrzeganie zaleceń producenta. Rodzice często pytają, jak podać dziecku antybiotyk w zawiesinie, aby przyjęło całą dawkę, oraz jak obliczyć odpowiednią dawkę – tu pomocny może być kalkulator antybiotyku dla dzieci. W przypadku zaleceń, jak np. “antybiotyk 3 razy dziennie”, dawki podajemy co 8 godzin, natomiast “antybiotyk 2 razy dziennie” co 12 godzin. Pierwsze efekty terapii można zaobserwować po 2-3 dniach, jednak przerwanie leczenia przed czasem jest niewskazane. Pamiętaj o odpowiednim przechowywaniu przygotowanego leku – niektóre zawiesiny wymagają lodówki.