Chirurgiczne metody leczenia starczowzroczności stanowią zaawansowane rozwiązania dla pacjentów poszukujących trwałej niezależności od okularów i soczewek kontaktowych1. Wraz z rosnącą liczbą pacjentów ceniących sobie wolność od okularów, bezpieczna i skuteczna chirurgiczna korekcja starczowzroczności staje się coraz ważniejsza1.
Klasyfikacja zabiegów chirurgicznych
Procedury chirurgiczne w leczeniu starczowzroczności można podzielić na dwie główne kategorie1:
- Zabiegi wewnątrzgałkowe – obejmują wszczepienie soczewek wieloogniskowych lub akomodacyjnych
- Zabiegi pozagałkowe – włączają wszczepy rogówkowe i chirurgię refrakcyjną laserową
Chirurgia laserowa rogówki
Laserowa chirurgia refrakcyjna oferuje bezpieczną i mniej inwazyjną opcję w porównaniu z innymi metodami chirurgicznymi w korekcji starczowzroczności u pacjentów bez zaćmy2.
Monovision LASIK
Monovision LASIK to najczęściej stosowana chirurgiczna metoda korekcji starczowzroczności3. Zabieg polega na:
- Korekcji oka dominującego do widzenia na odległość
- Pozostawieniu oka niedominującego krótkowzrocznym do pracy z bliska4
- Wykorzystaniu neuroadaptacji mózgu do łączenia obrazów z obu oczu
Przed zabiegiem zaleca się próbę z soczewkami kontaktowymi monovision, aby sprawdzić tolerancję pacjenta na tę metodę korekcji5.
PresbyLASIK
PresbyLASIK to multifokalna technika laserowa, która ma na celu przekształcenie rogówki do widzenia z bliska i daleka w każdym oku6. Metoda ta:
- Tworzy wieloogniskową powierzchnię rogówki7
- Zapewnia widzenie na różne odległości w obu oczach
- Wymaga zaawansowanego sprzętu laserowego i doświadczenia chirurga
PRESBYOND Laser Blended Vision to zaawansowana wersja PresbyLASIK-u, dostępna w wybranych ośrodkach, która umożliwia większości pacjentów zmniejszenie zależności od okularów do czytania8.
Fotorefrakcyjna keratektomia (PRK)
PRK, podobnie jak LASIK, wykorzystuje laser ekscimerowy do przekształcenia powierzchni rogówki6. Główne różnice to:
- Brak tworzenia płatka rogówkowego
- Dłuższy okres gojenia
- Mniejsze ryzyko powikłań związanych z płatkiem
Wszczepy rogówkowe
Wszczepy rogówkowe to małe urządzenia chirurgicznie wszczepiane w rogówkę oka niedominującego w celu korekcji starczowzroczności poprzez efekt otworkowy9.
Kamra Inlay
Kamra Inlay to najszerzej badany wszczep rogówkowy, zatwierdzony przez FDA w 2015 roku10. Charakterystyka:
- Grubość 6,0 mikrometrów
- Średnica 3,8 mm z centralnym otworem 1,6 mm
- Umieszczenie w kieszeni stworzonej laserem femtosekundowym
- Poprawa widzenia z bliska i na średnią odległość poprzez efekt otworkowy10
Raindrop Near Vision Inlay
Raindrop Near Vision Inlay został zatwierdzony przez FDA w czerwcu 2016 roku po wynikach dużego prospektywnego, wieloośrodkowego badania klinicznego10. Wykazało ono długotrwałą poprawę widzenia z bliska przy minimalnych działaniach niepożądanych.
Procedura PEARL
Procedura PEARL została wprowadzona w celu uniknięcia pułapek związanych z syntetycznymi wszczepiami rogówkowymi, takich jak topnienie rogówki, zwłóknienie wszczepu, zmętnienie i zamglenie11. Wykorzystuje rzeczywistą tkankę rogówkową zamiast ciał obcych.
Zabiegi wewnątrzgałkowe
Wymiana refrakcyjna soczewki (RLE)
Wymiana refrakcyjna soczewki to zabieg podobny do operacji zaćmy, w którym naturalna soczewka oka jest zastępowana sztuczną soczewką wewnątrzgałkową (IOL)12. Zalety tej metody:
- Trwała korekcja starczowzroczności
- Eliminacja ryzyka wystąpienia zaćmy w przyszłości13
- Możliwość korekcji innych wad wzroku jednocześnie
- Długotrwałe, ostre i czyste widzenie13
Typy soczewek wewnątrzgałkowych
W leczeniu starczowzroczności stosuje się różne typy soczewek IOL:
- Soczewki wieloogniskowe – zapewniają widzenie na różne odległości poprzez podział światła14
- Soczewki o rozszerzonej głębi ostrości (EDOF) – oferują ciągły zakres widzenia15
- Soczewki akomodacyjne – próbują naśladować naturalną akomodację oka
Główną wadą soczewek wieloogniskowych jest możliwość wystąpienia dysfotopsji, szczególnie w nocy, ze względu na dyfrakcyjną optykę dzielącą światło14.
Inne innowacyjne metody chirurgiczne
INTRACOR
INTRACOR to procedura polegająca na umieszczeniu 5 pierścieni wewnątrzstromalnych w centrum osi wzrokowej za pomocą lasera femtosekundowego6. Prowadzi to do centralnego stromienia rogówki i zwiększenia głębi ostrości.
Wszczepy twardówkowe
Wszczepy twardówkowe są używane w celu zwiększenia przestrzeni między mięśniem rzęskowym a twardówką, aby przywrócić akomodację na podstawie teorii Schachara6. Różne typy wszczepiów zostały przetestowane w ramach tej metody.
Kwalifikacja do zabiegów chirurgicznych
Nie każdy pacjent jest odpowiednim kandydatem do chirurgicznego leczenia starczowzroczności. Kwalifikacja obejmuje:
- Szczegółowe badanie okulistyczne
- Ocenę stanu zdrowia oczu
- Analizę oczekiwań pacjenta
- Wybór optymalnej metody na podstawie wieku i statusu refrakcyjnego16
Dla pacjentów z nadwzrocznością, szczególnie o wysokim stopniu, wcześniej może być zalecana procedura oparta na soczewce16. Dla pacjentów z emetropią lekarze skłaniają się ku procedurom opartym na soczewce w celu utrzymania obuoczności16.
Perspektywy rozwoju chirurgii starczowzroczności
Przyszłym wyzwaniem dla chirurgicznych technik refrakcyjnych w leczeniu starczowzroczności jest znalezienie techniki, która rzeczywiście pomoże naśladować dynamiczne cechy procesu akomodacji17.
Starczowzroczność jest uważana za jedną z powstających subspecjalizacji w ramach chirurgii refrakcyjnej i chirurgii refrakcyjnej zaćmy15. Postępy w technologii oznaczają, że radzenie sobie ze starczowzrocznością stało się bardziej wyrafinowane18.
Mając do czynienia z fizjologicznie zdrowym okiem, które ma zdolność osiągnięcia wyraźnego widzenia za pomocą środków niechirurgicznych, pacjenci oczekują poprawy jakości widzenia i mają wysokie oczekiwania19. Dlatego tak ważne jest dokładne poinformowanie pacjenta o możliwościach, ograniczeniach i ryzyku każdej z metod chirurgicznych.


















