Mechanizmy molekularne i genetyczne raka o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu stanowią przedmiot intensywnych badań naukowych. Zrozumienie tych procesów jest kluczowe dla opracowania skuteczniejszych metod diagnostycznych i terapeutycznych1.
Niestabilność chromosomalna jako kluczowy mechanizm
Jednym z najważniejszych mechanizmów molekularnych w CUP jest niestabilność chromosomalna, która może wyjaśniać agresywny przebieg choroby i oporność na chemioterapię2. Ta niestabilność genetyczna przyczynia się do szybkiego rozprzestrzeniania nowotworu i jego zdolności do unikania kontroli immunologicznej3.
Niedawno zaproponowano możliwe wyjaśnienie roli niestabilności chromosomalnej w agresywnej prezentacji choroby i chemooporności3. Hipotezy dotyczące patogenezy CUP obejmują między innymi rolę niestabilności chromosomalnej w przyczynianiu się do agresywnej prezentacji choroby3.
Geny supresorowe i ich dysfunkcja
Agresywne zachowanie CUP może być związane z funkcjonalnym niedoborem niektórych genów supresorowych przerzutów lub genów supresorowych nowotworów4. Identyfikacja tych genów pomoże rozwiać przekonanie, że dysregulacja jednego lub więcej genów i kodowanych przez nie białek popycha systemowe rozprzestrzenianie i regresję pierwotnego guza4.
Skłonność do przerzutów obserwowana w CUP może być związana z dysfunkcją genów kontrolujących proces przerzutowania. Te podstawowe hipotezy nie zostały potwierdzone, ponieważ dotychczasowe badania nie przyniosły ani spójnych, ani specyficznych nieprawidłowości genów/białek „kluczowych” dla rozwoju i przeżycia CUP5.
Nadekspresja genów przerzutowych
Proces przerzutowania obejmuje kilka genów, i wykazano, że niektóre istotne geny przerzutowe są nadekspresowane w CUP. Należą do nich czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego i metaloproteinazy macierzy – enzymy proteolityczne, które pośredniczą w lokalnej inwazji i przerzutach5.
Ta nadekspresja genów związanych z przerzutami może tłumaczyć, dlaczego CUP charakteryzuje się tak agresywnym przebiegiem i wczesnym rozprzestrzenianiem do odległych narządów. Przerzut jest uważany za przyczynę śmierci u większości pacjentów z nowotworami pierwotnymi5.
Rola immunosupresji w patogenezie
Agresywne zachowanie CUP może być spowodowane wczesną immunosupresją, która może prowadzić do akumulacji mutacji5. Ten mechanizm może wyjaśniać, dlaczego nowotwory CUP są szczególnie odporne na leczenie i charakteryzują się złym rokowaniem.
Chociaż uważa się, że guz pierwotny w CUP jest uśpiony, pacjenci z CUP mają wczesne przerzuty odległe5. Ta pozorna sprzeczność może być wyjaśniona przez mechanizmy immunologiczne, które selektywnie niszczą guz pierwotny, pozostawiając komórki przerzutowe.
Podstawy genetyczne nowotworów
Nowotwory, w tym CUP, powstają w wyniku zmian genetycznych (mutacji) w DNA komórek6. Każda komórka składa się z cząsteczki DNA, która dostarcza informacji genetycznych i instrukcji dla wzrostu komórki i jej funkcji6.
Istnieją szczególne geny regulujące funkcje komórek, takie jak ich wzrost, namnażanie i śmierć. Geny, które stymulują podział komórkowy i zwiększają żywotność komórek, nazywane są onkogenami, a te, które spowalniają podział komórkowy i zabijają komórki w określonej sytuacji, są znane jako geny supresorowe nowotworów6. Mutacje genetyczne w tych genach mogą powodować nowotwory. Jednak nowotwór nie powstaje z powodu pojedynczej mutacji, ale wymaga wielu zmian genetycznych6.
Charakterystyki molekularne unique dla CUP
Pomimo intensywnych badań, dotychczas nie zidentyfikowano charakterystyk CUP, które byłyby unikalne w stosunku do charakterystyk przerzutów ze znanych guzów pierwotnych1. Role nieprawidłowości chromosomalnych i molekularnych w CUP zostały ocenione w kilku badaniach, ale jak dotąd nie zidentyfikowano cech CUP, które byłyby unikalne1.
Nadal nie jest jasne, czy przerzuty CUP są genetycznie i fenotypowo unikalne1. Czy CUP stanowi odrębny genotyp-fenotyp molekularny w stosunku do przerzutów znanych nowotworów, pozostaje nieznane1.
Teoria angiogenezy i apoptozy
Teoretyzowano, że w CUP niekompatybilność angiogenna guza pierwotnego prowadzi do znacznej apoptozy i obrotu komórkowego, co skutkuje nowotworem, który nabiera fenotypu przerzutowego1. Jednak tej teorii nie można przetestować klinicznie1.
Ta hipoteza sugeruje, że problemy z unaczynieniem guza pierwotnego mogą prowadzić do jego destrukcji, podczas gdy komórki, które już się rozprzestrzeniły, mogą lepiej radzić sobie w nowych środowiskach tkankowych.
Perspektywy terapii celowanej
Identyfikacja specyficznych dla CUP celów molekularnych i biochemicznych może pomóc w identyfikacji odpowiednich środków celowanych dla poszczególnych pacjentów z tą chorobą1. W erze medycyny precyzyjnej istotne jest scharakteryzowanie cech molekularnych CUP, w tym profilu ekspresji niekodujących RNA, aby poprawić nasze zrozumienie biologii CUP i zidentyfikować nowe strategie terapeutyczne7.
Mimo wysokich wskaźników dokładności osiąganych przez testy profilu ekspresji genów (GEP), narzędzia te są ograniczone przez niską jakość RNA zwykle otrzymywanego z próbek FFPE (formalin-fixed paraffin-embedded)7.
Przyszłe kierunki badań
Kontynuujący rozwój nowych terapii celowanych do różnych typów nowotworów sprawia, że identyfikacja guza pierwotnego staje się obowiązkowa, a wiele wysiłków jest obecnie skierowanych na integrację medycyny opartej na biologii molekularnej z praktyką kliniczną, aby jak najszybciej po diagnozie przerzutów o ukrytym pochodzeniu pierwotnym przypisać pierwotne umiejscowienie8.
Konieczne są dodatkowe badania nad CUP w przyszłości, aby lepiej zrozumieć tę chorobę i odpowiedzieć na następujące pytania dotyczące CUP: dlaczego pacjenci z CUP nie prezentują się wcześnie w przebiegu choroby? jakie są czynniki ryzyka w rozwoju CUP? dlaczego pacjenci z CUP pozostają bezobjawowi przez dłuższy czas? i jak skuteczna może być celowana terapia molekularna w zmniejszaniu śmiertelności i poprawie okresu przeżycia?2

















