Modele prognostyczne i narzędzia predykcyjne w oponiak

Rozwój zaawansowanych modeli prognostycznych w oponiak stanowi odpowiedź na potrzebę precyzyjnego przewidywania wyników leczenia i stratyfikacji ryzyka pacjentów¹. Selekcja pacjentów do dalszej terapii po operacji oponiak pozostaje wyzwaniem, dlatego kluczowe jest stworzenie narzędzi wspomagających podejmowanie decyzji klinicznych¹.

Modele predykcyjne wznowy i progresji

Nowoczesne modele prognostyczne oparte są na łatwo dostępnych informacjach klinicznych i mogą być używane jako narzędzie pomocnicze do selekcji pacjentów wymagających dalszej diagnostyki molekularnej w warunkach szpitala trzeciego stopnia¹. Przewidywanie wznowy po operacji oponiak jest możliwe przy użyciu niewielu parametrów, a zaproponowane modele identyfikują nowotwory wymagające dalszej diagnostyki molekularnej¹.

Czas wolny od wznowy był znacząco skrócony u pacjentów w grupach pośredniego i wysokiego ryzyka według opracowanego systemu punktacji (wartość p 0,001)¹. Proponowany model predykcyjny wykazuje dobrą dyskryminację i kalibrację¹.

Model oparty na zmiennych: wcześniejsza operacja, stopień Simpsona, barwienie receptora progesteronowego oraz obecność nekrozy i wzrostu bezwzorcowego, został stworzony z uwzględnieniem parametrów klinicznych, radiologicznych, histologicznych i immunohistochemicznych². Te łatwo dostępne i ekonomiczne zmienne mogą potencjalnie kierować selekcją do dalszej diagnostyki molekularnej i wspierać podejmowanie decyzji klinicznych².

Modele przewidywania wyników funkcjonalnych

Pomimo znaczenia wyników funkcjonalnych, istnieje tylko kilka systemów punktacji do przewidywania neurologicznych rezultatów operacji oponiak³⁴. Opracowano model ROC do oszacowania prawdopodobieństwa nowego deficytu neurologicznego (obszar 0,74; SE 0,0284; 95% przedziały ufności Walda (0,69; 0,80)) oparty na lokalizacji i średnicy oponiak³⁴.

Kolejny model ROC został opracowany do przewidywania prawdopodobieństwa pooperacyjnego pogorszenia stanu sprawności według skali Karnofsky’ego (KPS) (obszar 0,80; SE 0,0289; 95% przedziały ufności Walda (0,74; 0,85)) oparty na wieku pacjenta, lokalizacji oponiak, średnicy, obecności hiperostozy i ogona oponowo-rdzeniowego³⁴.

Czynniki ryzyka w modelach funkcjonalnych

W analizie jednoczynnikowej czynnikami ryzyka związanymi z wyższym prawdopodobieństwem nowego deficytu neurologicznego były: obecność kontaktu z głównymi naczyniami, większa średnica i objętość, lokalizacja nadnamiotowa, obecność inwazji zatoki jamistej, zwężenie naczyń i obecność obrzęku⁵.

W analizie wieloczynnikowej większa średnica (p = 0,0043) i większa objętość (p = 0,0406) były związane z wyższym prawdopodobieństwem nowego deficytu neurologicznego⁶. Czynnikami związanymi z wyższym prawdopodobieństwem pogorszenia KPS w analizie wieloczynnikowej były: większa średnica (p 0,0001), większa objętość (p = 0,0909), wyższy wiek pacjenta (p = 0,0213) i obecność ogona oponowo-rdzeniowego (p = 0,0411)⁶.

Modele molekularne i klasyfikacja

Klasyfikacja grup molekularnych przewiduje odpowiedź na radioterapię, w tym w kohorcie RTOG-0539⁷. Całkowita resekcja guza zapewnia korzystny czas wolny od progresji we wszystkich grupach molekularnych w porównaniu do resekcji subtotalnej, a chociaż korzyści z całkowitej resekcji są mniej trwałe w odniesieniu do kontroli miejscowej w bardziej biologicznie agresywnych oponiak, całkowita resekcja zapewnia korzyść w całkowitym przeżyciu dla molekularnie zdefiniowanych oponiak proliferacyjnych⁸.

Model losowego lasu przeżycia (Random Survival Forest – RSF) był najlepszym modelem do przewidywania wznowy i zgonu w przypadku oponiak atypowych⁹. Wysokowydajny zintegrowany model predykcyjny RSF dla wznowy oponiak atypowych i śmiertelności pacjentów został zaproponowany i może kierować podejmowaniem decyzji terapeutycznych oraz długoterminowym monitorowaniem⁹.

Analiza radiomiczna i obrazowanie

Przedoperacyjna identyfikacja śródczaszkowych oponiak o agresywnym zachowaniu może pomóc w wyborze optymalnej strategii leczenia¹⁰. Analiza radiomiczna jest obiecującym narzędziem do przedoperacyjnej identyfikacji agresywnych i atypowych śródczaszkowych oponiak i może stać się użytecznym narzędziem w przyszłości¹⁰.

Najlepsze modele w każdej kategorii zostały również połączone z klasyfikatorami ludzkimi (analiza radiologiczna) i analizą semantyczną oraz ocenione w odpowiednich zestawach testowych. Połączenie opinii radiologów z modelem radiomicznym nie zwiększyło znacząco wydajności modelu do przewidywania stopnia WHO 2 i nawet zmniejszyło przewidywanie wczesnej wznowy¹⁰.

Badanie wykazuje, że analiza radiomiczna może być stosowana do określenia agresywności guza i stopnia WHO. To podejście było lepsze w porównaniu z doświadczonymi neuroradiologami i analizą morfologiczną pod względem proponowanego wyniku cech semantycznych¹⁰.

Praktyczne zastosowanie i przyszłość

Przedoperacyjne określenie agresywności na podstawie obrazowania diagnostycznego zapewniłoby atrakcyjną możliwość dostosowania strategii leczenia, na przykład wyboru strategii obserwacyjnej w przypadku nieoagresywnych oponiak lub agresywnej resekcji z następczą radioterapią adjuwantową w przypadku agresywnych nowotworów¹¹.

Konieczne jest opracowanie internetowego narzędzia przewidywania ryzyka wznowy, ponieważ dokładne przewidywanie wznowy oponiak po operacji jest krytyczną częścią procesu podejmowania decyzji w określeniu potrzeby terapii adjuwantowej i odpowiednich strategii nadzoru¹². Model byłby zbudowany tak, aby przypisać określoną wagę tym cechom, a następnie zidentyfikować prawdopodobieństwo ryzyka¹².

Badanie możliwości przewidywania stanu resekcji oponiak (całkowita vs subtotalna) na podstawie cech klinicznych może przyspieszyć i uprościć planowanie terapii¹³. Opracowany model można łatwo zintegrować z codzienną praktyką kliniczną¹³. Podejście oparte na dowodach powinno być oparte na znanych czynnikach ryzyka, systemach punktacji i modelach predykcyjnych⁴⁵.